/kalendarium rocznicowe/

27 października 1919 rok urodził się w Berlinie Bernard Szczęsny - uczestnik pomorskiego ruchu oporu, działacz polityczny i społeczny, współzałożyciel Zrzeszenia Kaszubskiego.

Jego rodzice pochodzili z Borowego Młyna skąd wyemigrowali za pracą do Niemiec. W 1920 roku rodzina Szczęsnych powróciła do kraju i osiedliła się w Chojnicach, gdzie ojciec jego podjął pracę listonosza. Tam uczęszczał do szkoły powszechnej i handlowej a maturę zdał w Toruniu w 1938 roku, poczym ukończył Szkołę Rezerwy Piechoty w Brodnicy.

Był żołnierzem kampanii wrześniowej, po powrocie z niewoli zostaje aresztowany jako zakładnik przez chojnicką placówkę Selbstschutz. Po zwolnieniu w 1940 roku przystąpił do pracy konspiracyjnej, początkowo jako członek utworzonej w Chojnicach grupy Młodzieży Chojnickiej im. Stefana Czarnieckiego. Następnie działał w szeregach organizacji „ Grunwald”. Wiosną 1941 roku w Śliwicach został zaprzysiężony w Związku Walki Zbrojnej i mianowany komendantem obwodu chojnickiego. W ramach tej funkcji zorganizował komendy miejskie w Chojnicach i Czersku oraz komendy gminne. Pod jego rozkazami były m.in. grupy partyzanckie z rejonu Wiela i Giełdonu: Leonarda Brzezińskiego, Jana Klamana i Józefa Macioszka. Bardzo aktywnie działał pod jego nadzorem wywiad kolejowy prowadzony przez Jana Osowskiego i Augustyna Ortmana.

B. Szczęsny współpracował z komendantami Gryfa Pomorskiego: Józefem Dambkiem i Józefem Gierszewskim, jak również z komendantem powiatowym „Gryfa” Janem Bińczykiem (urodzonym w Borowym Młynie) leśniczym z Młynek k.Męcikała.

W październiku 1942 roku został aresztowany przez Gestapo i osadzony w obozie w Stutthofie gdzie przebywał aż do wyzwolenia, uciekając pod Wejherowem z tragicznego marszu śmierci , ewakuowanych więźniów obozu.

Po wojnie wybrano go na burmistrza Wejherowa. W 1949 roku przeniesiony został na stanowisko kierownika Wydziału Samorządowego w Starostwie Morskim. W międzyczasie wstąpił do PPR- którego był funkcyjnym członkiem. W 1956 roku został dyrektorem Zjednoczenia Budownictwa Wiejskiego w Wejherowie i jednocześnie został przewodniczącym Powiatowej Rady Narodowej. Funkcje tę pełnił do 1961 roku , po czym zostaje radnym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku i wybranym zostaje jej wice przewodniczącym. Na tym stanowisku przyczynił się znacznie do budowy nowych szkół i techników zawodowych w każdym z kaszubskich miast. Z jego inicjatywy wybudowano „Drogę Kaszubską”, szlak turystyczny wzdłuż jezior kaszubskich od Kartuz po Wieżycę.

Z kaszubskim ruchem regionalnym związał się już w 1945 roku przy organizowaniu redakcji gazety „Zrzesz Kaszubska” w Wejherowie. W 1946 roku był współorganizatorem I-go Kongresu Kaszubskiego w Wejherowie. W 1956 roku był inicjatorem i współzałożycielem Zrzeszenia Kaszubskiego. Przez 13 lat /1956-1971/ był prezesem tej organizacji. W 1960 roku zorganizował 180 osobowy zespół regionalny, złożony ze wszystkich zespołów miast kaszubskich, który dał wspaniały występ na polach Grunwaldu z okazji centralnych, uroczystości rocznicowych „bitwy”.

Jako zastępca przewodniczącego Wojewódzkiego Komitetu Upamiętnienia Walk i Męczeństwa, przyczynił się do upamiętnienia wielu miejsc martyrologii na Pomorzu. Był inicjatorem powołania muzeum obozowego w Stutthofie, budowy pomnika „Bojowników Ruchu Oporu na Pomorzu” na Złotej Górze k.Kartuz.

Pozostawił po sobie liczne artykuły z zakresu II wojny światowej, zagadnień oświatowych, kulturalnych i regionalnych.
Za swą działalność był odznaczany najwyższymi odznaczeniami państwowymi i regionalnymi.

Zmarł w Gdańsku 19.12.1993 roku

2 października 1887 roku w Chojnicach urodził się Otton WEILAND - pionier polskiego sportu żeglarskiego.

W latach 1905-1912 podróżował po krajach europejskich, ucząc się zawodu kuśnierskiego. W czasie tych podróży miał możliwość „zetknięcia” się z żeglarstwem i szkutnictwem. W 1919 roku wraz z gronem młodych chojniczan i przy współudziale Jana Gierszewskiego z Charzyków organizował pierwsze – turystyczne i regatowe pływania po akwenie charzykowskim.

Zorganizowane przez niego Stowarzyszenie Przyjaciół Żeglarstwa, przekształcił 22 marca 1922 roku w Chojnicki Klub Żeglarski, pierwszy klub żeglarski w Polsce, którego prezesem był nieprzerwanie w latach 1923 – 1937.

To m.in. z inicjatywy chojnickich działaczy żeglarskich, zwłaszcza Ottona Weilandta – powstał Polski Związek Żeglarstwa. 16 sierpnia 1923 roku odbył się w Chojnicach zjazd delegatów a 11 maja 1923 roku odbył się sejmik żeglarzy w Tczewie. Otton Weilandt na sejmiku tym został wybrany wiceprezesem PZŻ.

W latach dwudziestych XX wieku prowadził On warsztat szkutniczy, w którym powstało szereg nowych konstrukcji łodzi żeglarskich.

Był także prekursorem żeglarstwa lodowego i skonstruował bojer klasy międzynarodowej – „Monotyp 8”. Przez wiele lat był sędzią i ekspertem międzynarodowych stowarzyszeń żeglarskich. Wyszkolił kilka pokoleń sportowców w ośrodku chojnicko-charzykowskim. Za swą działalność odznaczony został m.in. złotą odznaką Zasłużonego Działacza Żeglarstwa. Zmarł w Chojnicach 29 grudnia 1966 roku.

17 września 1894 roku w Swornychgaciach urodził się Franciszek Gierszewski – działacz plebistytowy na Mazurach, profesor muzyki kościelnej.

Po ukończeniu szkoły powszechnej pobierał naukę w szkolę organistowskiej w Pelplinie, otrzymując kwalifikacje organisty I klasy, po czym ukończył kursy dyrygenckie w ramach działalności związku Kół Śpiewaczych.

W latach 1919 / 20 będąc organistą w Dąbrównie k. Ostródy w czasie akcji plebiscytowej zostaje na jej terenie członkiem Komitetu Plebiscytowego. Komitet powierzył mu funkcje komendanta Straży Mazurskiej, której zadaniem była obrona zebrań i wieców polskich przed niemieckimi bojówkami, był przy tym łącznikiem Komitetu Głównego w Olsztynie. Za tę działalność groziły mu represje stąd musiał uciekać do Polski.

Osiadł w Chojnicach, obejmując funkcję organisty przy kościele farnym, dyrygując jednocześnie chórem „Lutnia”. W okresie II wojny światowej był represjonowany przez hitlerowców, lecz dzięki poręczeniu administratora parafii chojnickiej ks. Riebandta zostaje uwolniony z aresztu. W tym okresie włączył się do akcji charytatywnej na rzecz prześladowanych Polaków.

Jako pierwszy organista parafii chojnickiej w 1952 roku za położone zasługi na niwie muzyki i pieśni sakralnych otrzymał tytuł profesora muzyki kościelnej. W 1956 roku został członkiem Diecezjalnej Komisji Sztuki Kościelnej. W uznaniu jego zasług Papież Jan XXIII nadał mu godność Rycerza Orderu św. Grzegorza Wielkiego. Było to pierwsze odznaczenie tego typu jakie Papież nadał Polakowi po II wojnie światowej.

Chór Lutnia pod dyrekcją prof. F. Gierszewskiego uzyskiwał w konkursach chórów kościelnych czołowe lokaty, a w ruchu świeckiego śpiewactwa liczne pierwsze nagrody. Skomponował m.in. „Mszę św. Veni Creator” oraz kantatę na jubileusz kapłański.

Za swe zasługi odznaczony był najwyższymi odznaczeniami Zjednoczonych Polskich Związków Śpiewaczych i Muzycznych – „Złotą Odznaką z Laurem”.

W 1970 roku przeszedł na emeryturę. Umarł w Chojnicach 7 lipca 1981 roku.

3 października 1909 roku w Borowym Młynie urodził się Augustyn Lemańczyk – uczestnik kampanii wrześniowej, więzień obozów koncentracyjnych, kaszubski gbur, działacz samorządowy i spółdzielczy.

Ojcem jego był Piotr, a matką Weronika z domu Pych – Lipińska. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Brzeźnie Szlacheckim i Ciecholewach dokąd jego rodzice przeprowadzili się w 1921 roku. Pracę rozpoczął na majątku rolnym w Ciecholewach a w 1932 roku po parcelacji majątku Konarzynki, otrzymał gospodarstwo rolne.

W 1939 roku był zmobilizowany do 28 Pułku Artylerii Lekkiej w Toruniu w którego szeregach przeszedł kampanie wrześniową. Walczył w szeregach obrońców Modlina. Po upadku tej twierdzy został wzięty do niewoli niemieckiej. Zwolniony, wraca do na Gochy, lecz w 1940 roku został aresztowany przez gestapo i osadzony w wiezieniu w Chojnicach, a później w Gdańsku, skąd skierowano go do obozu w Stutthofie, a stamtąd do Oranienburga, Sachsenhausen i Ravensbrucku. Po zwolnieniu z obozów koncentracyjnych zostaje ponownie osadzony 16 stycznia 1943 roku w więzieniach Berlina, Szczecina i Gdańska. Szykanowany pod presją podpisuje listę niemiecką II grupy i zostaje zwolniony z więzienia. Wraca do Ciecholew, lecz był już pozbawiony swego gospodarstwa stąd skierowano go do pracy na gospodarstwieniemieckim.

W 1944 roku został wcielony do wojska niemieckiego i wysłany na front zachodni, gdzie dostaje się do niewoli amerykańskiej. Wstępuje do Polskich Sił Zbrojnych, walczy na terenie Włoch. Za udział w tych walkach odznaczony zostaje m.in. „Gwiazdą Brytyjską 1939-1945”,”Gwiazdą Italii”, medalem „Ojczyzna swemu obrońcy”.

Do kraju wrócił w 1947 roku. Podejmuje pracę na odzyskanym gospodarstwie w Konarzynkach.

W 1958 roku został wybrany przewodniczącym Gromadzkiej Rady Narodowej w Konarzynach – funkcję tą piastował do 1962 roku. Był jednocześnie członkiem powiatowych władz PZPR-u, a także długoletnim radnym Powiatowej Rady w Chojnicach i Gminnej Rady Narodowej w Konarzynach, był członkiem władz zarządów GS „Samopomocy Chłopskiej” .

Zmarł w Cżłuchowie 23 kwietnia 1992 roku.

Opracowano na podstawie książki „Godni pamięci – Chojnicki Słownik Biograficzny 1275-1980” Zbigniewa Stromskiego.