NAJI GOCHE - regionalny magazyn społeczno-kulturalny

Dwugłos - Msza Serca Ubogiego Leszka Kułakowskieg dla Jana Pawła II

W cyklu: Wydarzenia (liczba artykułów 55)

[NG: 36]   Autor: Małgorzata Turczyn - (liczba artykułów: 1)

Muzyka obecności

Kościół Mariacki w Słupsku, godzina 20.00. Rozpoczyna się Msza Serca Ubogiego, dzieło dedykowane przez prof. Leszka Kułakowskiego naszemu Papieżowi, Janowi Pawłowi II. Ta forma muzyczna, będąc cykliczną kompozycją wokalno-instrumentalną, odwołuje się do piętnastowiecznej konwencji i ustanowionych wówczas pięciu części stałych: „Kyrie", „Gloria", „Credo", „Sanctus" i „Agnus Dej''. W przypadku dzieła Leszka Kułakowskiego mamy do czynienia z ewenementem, ponieważ tekst do mszy powstał w języku polskim. Drugi rodzimy tekst do mszy odnajdziemy tylko w dziele Karola Szymanowskiego. Autorem tekstu do czterech części Mszy Serca Ubogiego jest Ryszard Hetnarowicz, słupski dziennikarz, któremu choroba uniemożliwiła sfinalizowanie pracy. Dlatego tekst ostatniej części „Agnus Dci" został zaczerpnięty z liturgii.

Pomysł stworzenia mszy narodził się już w 2000 roku. a jej komponowanie trwało od wiosny 2004 roku do późnego lata 2007. W chwili śmierci Papieża Leszek Kułakowski miał już skomponowaną część pierwszą dzielą: „Kyrie", która w 2006 roku została wykonana w kościele Mariackim. W trzecią rocznicę śmierci Papieża spełniło się oczekiwanie kompozytora, by po raz pierwszy dzieło wykonano w Słupsku. Missa Miseri Cordis jest kompozycją autora, który ma w swoim dorobku ponad 150 utworów jazzowych, dziesięć płyt autorskich, m.in. album roku 2000 „Eurofonia", „Katharsis", wyróżnioną w 1999 roku nagrodą „Jazz Forum", transkrypcje utworów Chopina na trio jazzowe, „Leszek Kułakowski i Kaszubi" (1997), „Interwały" ze Zbigniewem Namysłowskim. Jest on nie tylko organizatorem, odbywającego się od 1996 roku, „Komeda Jazz Festival", ale także inspiratorem i współorganizatorem uczelnianych imprez muzycznych czy studenckiego Big Bandu. W 2005 roku Leszek Kułakowski otrzymał nagrodę Ministra Kultury j Dziedzictwa Narodowego za wybitny wkład w rozwój polskiej kultury.

Msza Serca Ubogiego od kwietniowego wieczoru na trwałe wpisała się nie tylko do artystycznych dokonań kompozytora, ale i do kroniki wyjątkowych wydarzeń w naszym mieście. Po wysłuchaniu pięciu części mszy na twarzach słuchaczy można było zobaczyć skupienie i emocje, wzruszenie i uśmiech. Dzięki Leszkowi Kułakowskiemu mieliśmy szansę na spotkanie z naszymi wspomnieniami, z naszą myślą skierowaną w stronę Jana Pawła II. To było spotkanie z muzyką obecności, która zbliża do tajemnicy trwania.

Wykonawcy: Bohdan Jarmołowicz - dyrygent, Magdalena Gruszczyńska-Wojtczak -sopran, Wiesława Maliszewska- alt, Piotr Kusiewicz - tenor, Piotr Lempa - bas, Orkiestra Polskiej Filharmonii Siofonia Baltica. Chóry: Iuventus Cantans (Akademia Pomorska - dyr. Beata Wróblewska), Państwowa Szkoła Muzyczna (L. Zdolińska), Kakofonia (M. Kuchtyk), Syntagma (R. Drozd). Prowadzenie -Konrad Mielnik. Honorowy patronat: ks. arcybiskup Kazimierz Nycz - metropolita warszawski, ks. biskup Edward Dajczak - ordynariusz diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej, Jan Kozłowski - marszałek województwa pomorskiego, Maciej Kobyliński - prezydent miasta Słupska. Organizator: Stowarzyszenie im. Krzysztofa Kornedy, współorganizator: Parafia pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Królowej Różańca Świętego w Słupsku, Polska Filharmonia Sinfonia Baltica.

(Autorka jest adiunktem w Instytucie Polonistyki AP w Słupsku)

Jolanta Nitkowska-Węglarz

Muzyka w murach kościoła

Na to wydarzenie prof. Leszek Kułakowski czekał w wielkim napięciu. Oto miało się zrealizować artystyczne marzenie jego życia -w kościele Mariackim w Słupsku przygotowywano prawykonanie monumentalnej mszy skomponowanej przez profesora, do tekstów napisanych przez słupskiego dziennikarza -Ryszarda Hetnarowicza. Koncert był ogromnym przedsięwzięciem - chóry ćwiczyły kilka miesięcy, słupska orkiestra symfoniczna z ogromnym zaangażowaniem uczestniczyła w próbach prowadzonych przez znakomitego dyrygenta Bohdana Jarmołowicza. Wspólne dzieło prawie 250 wykonawców intrygowało słupszczan. Nic więc dziwnego, że w dzień koncertu 2 kwietnia 2008 roku miejsca w kościele Mariackim zajęte były kilka godzin przed czasem. Kompozytor i wykonawcy Mszy Serca Ubogiego oddawali hołd Papieżowi Janowi Pawłowi II, którego trzecią rocznicę śmierci chcieli upamiętnić. Pomysł był niezwykły, bowiem, jak oznajmił konferansjer, tylko trzech powojennych polskich kompozytorów odważyło się stworzyć muzykę do mszy. Prof Kułakowskt od wielu lat pragnął zmierzyć się z monumentalnym projektem sakralnym. Muzyczne papieskie epitafium powstawało etapami, tworząc bardzo osobisty dialog muzyka z nieżyjącym papieżem. Missa Miseri Cordis stała się także przykładem wspaniałej współpracy rzeszy ludzi skupionych na realizacji wspólnego dzieła. Najtrudniejsze zadanie stanęło przed dyrygentem, który musiał zapanować nad trzema wielkimi chórami i orkiestrą.

- Kiedy zaczynaliśmy próby skrzypcowe, pomyślałam - ot, jeden z wielu utworów, ale kiedy dochodziły do nas kolejne instrumenty, muzyka zaczynała być coraz ciekawsza - zwierzyła mi się skrzypaczka ze słupskiej orkiestry - Krystyna Karnicka. - Kiedy na próbach dołączyły się chóry i soliści, nie było wątpliwości, że to bardzo oryginalne dzieło. Udział w tym przedsięwzięciu był dla orkiestry sporym wyzwaniem artystycznym i dużą przyjemnością.

Dyrygentka akademickiego chóru Iuventus Cantans - adiunkt Beata Wróblewska - nie kryla że praca nad msza była dla studentów trudnym zadaniem. Po raz pierwszy mieli do czynienia z monumentalną mszą, a nie piosenkami. Kompozytor nie ułatwiał im zadania -partie chóralne były skomplikowane. Podczas koncertu wielu słuchaczy zadawało sobie szeptem pytanie, jak dyrygent orkiestry Sinfonia Baltica poradzi sobie z opanowaniem tak wielkiej liczby ludzi. A poradził sobie świetnie!

Zdawało się, że muzyka rozpiera gotyckie mury. Na twarzach wielu słuchaczy widać było wielkie wzruszenie, a sam prof. Kułakowski ukradkiem ocierał zaszklone oczy. Ponieważ miałam szczęście siedzieć bardzo blisko muzyków, widziałam jak ogromnie byli skupieni, jak wciągała ich gra w miarę trwania koncertu. Ta muzyka rozwijała się jak nić, a dyrygent wkładał w nią wiele emocji i jeszcze więcej fizycznego wysiłku. Przyjemnością było uczestniczenie w tym wydarzeniu. Niewątpliwie msza poświęcona pamięci Papieża Jana Pawła II była niecodziennym wydarzeniem artystycznym. Objął ją swym patronatem metropolita warszawski - arcybiskup Kazimierz Nycz. Nie zabrakło wsparcia biskupa kurii koszalińsko-kołobrzeskiej Edwarda Dajczaka oraz aprobaty marszałka województwa pomorskiego, wojewody i prezydenta miasta Słupska. Oni także chcieli myślami być przy zmarłym papieżu. Po zakończeniu mszy wzruszony biskup Paweł Cieślik nie szczędził pochwał wykonawcom. I choć zdarzali się wśród słuchaczy także tacy, którym słupska msza nie przypadła do gustu, ginęli w tłumie ludzi zamyślonych, wzruszonych. Prof. Leszek Kułakowski uznał, że Msza Serca Ubogiego jest dziełem jego życia. Ale jestem przekonana, że jak każdy artysta dzieło już wykonane uważa za przeszłość. Kiedy kończą się brawa, czuje wielką radość, ale już następnego dnia po głowie zaczyna mu się snuć następne dzieło życia.


*
Pow. recenzje i omówienia tego Koncertu zaczerpnęliśmy z miesięcznika Akademii Pomorskiej – Dialog Akademicki, prowadzonego przez red. Jolantę Nitkowską – Węglarz.

Foto Zbliżenia

Fotoreportaż Jana Maziejuka z koncertu jaki odbył się 2 kwietnia 2008 r. w kościele Mariackim w 3 rocznice śmierci Jana Pawła II. Na koncert złożyło się prawykonanie monumentalnej mszy skomponowanej przez profesora, Leszka Kułakowskiego do tekstów -Ryszarda Hetnarowicza. Koncert był ogromnym przedsięwzięciem w którym wystąpiło 250 artystów.
Gośćmi honorowymi koncertu byli Roman Zaborowski – Wojewoda Pomorski, bp. Cieślik, Maciej Kobyliński prezydent Słupska, Sławomir Ziemianowicz starosta słupski, przewodniczący RM Zdzisław Sołowin i powiatu, dr Ryszard Stus oraz wielu innych dostojnych gości, a przede wszystkim zacnych Słupszczan. Wszystkich ich, a zwłaszcza artystów z dyr. Bogusławem Jarmołowiczem, rozpoznacie na niniejszych zdjęciach.


NAJI GOCHE | e-mail:
Polecamy: Fotografia Ślubna kredyt hipoteczny Autogiełda elektronarzędzia sklep