Krzysztof Kowalkowski, Nowa Wieś Rzeczna, Wydawnictwo REGION Gdynia 2008, form.17x24 cm, s.128, il.
 

---

Autor podczas promocji.

---

„Nowa Wieś Rzeczna” jest już siódmą książką autorstwa Krzysztofa Kowalkowskiego prezentującą historie kociewskich wsi i parafii. Autor, choć urodzony i mieszkający w Gdańsku, od lat zajmuje się opisywaniem historii Kociewia wydając kolejne monografie, oraz pisząc liczne artykuły do regionalnych gazet i czasopism, w tym także do Naji Gòchë.
W poszukiwaniu materiałów źródłowych do książki sięga do przepastnych czeluści archiwów państwowych i kościelnych w których odnajduje informacje, dzis nieznane nikomu lub też bardzo wąskiemu gronu osób, jak choćby tę o istniejącym przed laty w Nowej Wsi Rzecznej drewnianym kościele parafialnym. Tu autor cytuje piękny staropolski opis jego budowy i wyposażenia oraz podaje informacje o relikwiach św. Anny. Próbuje także rozwikłać nieznane losy rodziny Wernikowskich, którzy byli na przełomie XVIII i XIX wieku byli właścicielami nie tylko Nowej Wsi, a także Sumina, Swarożyna, Goszyna i Bietowa. Do dziś w Nowej Wsi Rzecznej spoczywa protoplasta tego rodu pochowany tu w 1791 roku, o czym dowodzi zachowana na starym cmentarzu w centrum wsi płyta nagrobna.
Autor wymienia kolejnych właścicieli i dzierżawców majątku, który do 1772 roku należał do starostwa starogardzkiego, a po rozbiorach stanowił dobra rycerskie będące własnością Niemców. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę powrócił w polskie ręce a jego ostatnim właścicielem był Stefan Przanowski. Nie poprzestaje jednak Krzysztof Kowalkowski na nazwiskach ludzi „dobrze urodzonych” i posiłkując się księgami parafii p.w. Św. Mateusza w Starogardzie prezentuje także nazwiska zwykłych mieszkańców, jacy w Nowej Wsi mieszkali w latach 1600-1800.
Autor w prezentowanej książce nie sprowadza historii opisywanej wsi jedynie do poszukiwań w archiwach i w drukowanych źródłach historycznych. Przedstawia także historię tę bliższą, opowiedzianą przez byłych i dzisiejszych mieszkańców wsi, a także tę, która pozostała w opowieściach ich ojców bądź dziadków. Całość jest wzbogacona licznymi mapami i fotografiami. Promocja książki odbyła się 28 marca 2008 roku w Gdański podczas spotkania Trójmiejskiego Klubu Kociewiaków oraz w Nowej Wsi Rzecznej i Starogardzie w dniu 29 marca 2008 roku.