NAJI GOCHE - regionalny magazyn społeczno-kulturalny

Zenon Kapiszka [Słupsk]

Od Krystiana do Leona – czyli siedem pokoleń rodu Kapiszka na Gochach

W cyklu: Kaszubskie rody (liczba artykułów 13)

[NG: 36]   Autor: Zenon Kapiszka - Słupsk (liczba artykułów: 1)
Rok 1920. Kapiszka Leon jest 11 od lewej w górnym rzędzie.

Rok 1920. Kapiszka Leon jest 11 od lewej w górnym rzędzie.


Inwentarz starostwa człuchowskiego z 1748 r.” podany przez Konstantego Kościeńskiego w opisie poszczególnych wsi parafii Borzyszkowy jedynie w Borowym Młynie wymienia nazwisko Kapiszka. Podaje, że mieszkało tam dwóch ludzi o tym nazwisku.

Tomasz Kapiszka, był chłopem królewskim i posiadał 1/2 włóki ziemi /1 włóka=ok.18 ha/, za którą był zobowiązany płacić do starostwa czynsz w wysokości 13 florenów. Była to wartość 4-5 dorosłych owiec. Drugi wymieniony to Krzysztof Kapiszka, który występuje jako karczmarz płacący czynsz w wysokości 1 florena i 10 groszy. Karczmę przejął on po Rekowskim /być może ożenił się z jego córką/. Ponadto karczmarz płacił w tej samej wysokości czynsz od jazu.
Na podstawie ksiąg parafii borzyszkowskiej ustaliłem, że pierwszym pewnym i znanym z imienia naszym przodkiem jest Krzysztof /Christophorus/. Nasz Krzysztof mieszkał w Borowym Młynie i miał 30 lat, gdy przeprowadzano inwentarz starostwa człuchowskiego. Sądzę, że zapisy w tym inwentarzu dotyczą naszego przodka.
Natomiast wcześniej urodził się Krystian Kapiszka, który był ojcem urodzonej w 1722 r. Katarzyny. Czy tenże Krystian był także ojcem Tomasza i Krzysztofa? Jest to bardzo prawdopodobne.
Wobec tego ciąg pokoleniowy jest następujący:
1. Kapiszka Krystian -1680-1723* żona Anna /* przybliżone lata życia/
2. Kapiszka Krzysztof -1717-1799, żona Eufrozyna /Rekowska?/,
3. Kapiszka Marcin -1752-1830, żona Anna Rudnik, wdowa Gostomczykowa
4. Kapiszka Maciej -1785-1861, żona Marianna Zielińska,
5. Kapiszka Marcin -1823-1859, żona Katarzyna Piechowska /Zoltkowska/,
6. Kapiszka Jakub -1851-1908, żona Franciszka Bukowska /Myszka/,
7. Kapiszka Leon -1897-1971, żona Weronia Stoltman,
8. Kapiszka Bernard / Ojciec/ -1922 żona Marianna Łuczak,
9. Kapiszka Zenon - 1948 żona Renata Guzy,

 KAPISZKA KRYSTIAN / ok.1680 – ok.1723/
W 1722 r. w Borowym Młynie urodziła się Katarzyna Kapiszka, której rodzicami byli Krystian i Anna. Następny zapis to, że 1.05.1724 r. w Borowym Młynie wdowa Anna Kapiszkowa wyszła za mąż za Michała Rudnika, mieszkającego w tej miejscowości. Stąd wnioskuję, że Krystian zmarł przed tą datą. Brak ksiąg z tego czasu nie pozwala ustalić dokładniejszej daty. Dlatego przyjąłem rok 1723 jako najbardziej prawdopodobny.
W tym czasie żyją Tomasz, który urodził się w 1706 r. i Krzysztof, który urodził się w 1717 roku. Ponadto w Karpnie w 1739 r. Maciejowi Kapiszka urodziła się córka Marianna. Stąd należy wnioskować, że Maciej urodził się ok. 1910-15 r. Czy Tomasz, Maciej Krzysztof i Katarzyna byli dziećmi Krystiana i Anny? Przyjąłem, że byli rodzeństwem.
Dzieci Krystiana i Anny:
1. Tomasz /1706 – 1756/ urodził się w 1706 r. Wynika to z aktu zgonu, w którym zapisano, że zmarły miał 50 lat. Około 1732 r. ożenił się z Barbarą prawdopodobnie z Mielna. Tam w 1734 r. urodziła się Katarzyna, ich pierwsze dziecko. Potem w 1737 r. w Osusznicy urodziła się Anna. Potem zamieszkał w Borowym Młynie gdzie w 1742 urodziła się Mgdalena i w 1744 Franciszek. Po tym roku żona Barbara prawdopodobnie zmarła i Tomasz ożenił się ponownie z Magdaleną. Z tego małżeństa mieli Teresę w 1750 r. i Andrzeja w 1752 r. /zm.1757 r./. Tomasz zmarł 4.02.1756 r. i został pochowany w Borzyszkowach.
2. Maciej /ok.1710 - ?/ O jego istnieniu dowiadujemy się z zapisu, że 11.09.1739 r. w Karpnie urodziła się Marianna, córka Macieja i Marianny. Córka Marianna jako panna zmarł 11.03.1777 r. w Osusznicy mając 36 lat.
Brak jest dokumentów mówiących o losach Macieja i jego żony.
3. Krzysztof /1717-1799/ - jako nasz przodek został opisany niżej.
4. Katarzyna /1722-? / wkrótce po urodzeniu zmarł jej ojciec, a matka wyszła za Michała Rudnika. Nie znalazłem dokumentów o jej ślubie, czy zgonie.

KAPISZKA KRZYSZTOF /1717-1799/

W księdze zgonów parfii Borzyszkowy znajduje się poniższy zapis:
Wynika z niego, że 17 lutego 1799 r. w Borowym Młynie zmarł Krzysztof /Christophorus/ Kapiszka. Zmarły liczył 82 lata, co oznacza, że urodził się w 1717 r. Pogrzeb odbył się 20 lutego. Pochowany został na cmentarzu w Borzyszkowach.
Krzysztof był trzykrotnie żonaty i miał trójkę nieślubnych dzieci, które urodziły się w trakcie trzeciego małżeństwa..
Pierwszą żoną była nobilitowana TERESA zd.GOSTOMSKA /? – ok.1747/ z Kiedrowic. Ożenił się z nią około 1740 r. Z tego związku mieli córkę Annę.
Teresa zmarła pomiędzy 1744 a 1747 rokiem.1. Anna /1744-1823/ Urodziła się 19 maja 1744 r. Ochrzczona 25.05, rodzicami byli Józef Dygacki i Katarzyna Łącka. Dnia 13.11.1768 r. wyszła za zamieszkałego w Borowym Młynie Jakuba Rekowskiego. Mieszkali w Borowym Młynie. Mieli syna. Krzysztofa, który urodził się. 10.09.1769 w Borowym Młynie.
Zmarła 26.02.1823 r. /89lat/ w Kobylich Górach. Pochowana w Borzyszkowach. Ponadto na uwagę zasługuje Ewa Kapiszkówna, która trzy lata wcześniej niż ww. Anna, dnia 24.11.1765 r. w Borowym Młynie wyszła za Wojciecha Zmudę /Trzebiatowskiego?/ z Upiłki. Świadkami na ślubie byli Jan Szmytt i Paweł Zmuda, obaj z Borowego Młyna. W dokumentach brak wyraźnego stwierdzenia czyją była córką. Można jedynie domniemywać, że mogła być córką Krzysztofa i Teresy, a więc siostrą ww.Anny

Drugą żoną była EUFROZYNA /ok.1720 – 1758/. Nie znam jej nazwiska rodowego. Prawdopodobnie urodziła się około 1720-25 r. Ponieważ pierwsza żona umierając pozostawiła Krzysztofa z trzema małymi córkami, to zapwne ożenił się zaraz po jej śmierci, a więc najpóźniej w 1747 roku. Brak danych o jej urodzeniu i ślubie w księgach borzyskowskiego kościoła pozwala na przypuszczenie, że nie pochodziła z tej parafii. Brak też zapisków o urodzeniu syna Jakuba w 1748 r. rodzi przypuszczenie, że urodził się poza tą parafią. Z tego małżeństwa urodziło się dwóch synów:
1. Jakub urodził się w 1748 r. Wynika to z aktu zgonu, gdzie zapisano, że jak umarł to miał 45 lat. Dnia 14.02.1790 w Kobylich Górach ożenił się z mieszkającą w tej miejscowości Anną córką Jakuba Bińczyka. Swiadkami na ślubie był brat Marcin i Wawrzyniec Olik. Z tego związku min. urodziła się w 1792 r. Józefina. Zmarł, mając 45 lat 13.06 1793 r. w Borowym Młynie. Pochowany został w Borzyszkowach.
2. Marcin /1752-1830/. Od niego wywodzi się nasz ród. Jego dzieje zapisałem dalej.
Eufrozyna zmarł 16 lutego 1758 r. w Borowym Młynie. Pochowana została w Borzyszkowach. Krzysztof miał wtedy 41 lat i piątkę nieletnich dzieci z dwóch małżeństw. Dlatego bardzo szybko, bo po dwu i pół miesiącu od śmierci żony ożenił się poraz trzeci.

Trzecią żoną Krzysztofa była KATARZYNA zd.SZYPRYTT /1735 – 1797/. Ślub z nią zawarł 30 kwietnia 1758 r. w Kiełpinku /parafia Konarzyny/. W czasie tego małżeństwa Krzysztofowi urodziło się 7 dzieci. Z tym, że przy pierwszej trójce zapisano, iż ich matką była Katarzyna bez podawania nazwiska /Eufrozyna, Jan i Teresa/. Sądzę, że była to nowo poślubiona małżonka Katarzyna zd.Szypryt. W przypadku Andrzeja i Heleny wyraźnie zapisano, że ich matką była Katarzyna zd.Szypryt. Natomiast przy zapisie urodzenia Magdaleny, Zuzanny i Margarety jako matkę wpisano Katarzynę Lewicowną córkę Andrzeja. Przyjęcie formuły nazwiska Lewicowna świadczy o tym, że była to panna. Czyżby naszemu pra… w czasie legalnego małżeństwa urodziło się troje dzieci nieślubnych, pozamałżeńskich?
Jest to coś niebywałego. Dalej oznaczone *.

1. Eufrozyna urodziła się w 3.02.1760 r. w Borowym Młynie. Czyżby takie imię otrzymała na pamiątkę po drugiej żonie Krzysztofa? Dnia 17.01.1785 r. wyszła za Michała Olika z Borowego Młyna.
2. Jan urodził się w 31.05.1762 r. w Borowym Młynie. W 1793 r. w Borowym Młynie ożenił się z Marianną z domu Inter córką Pawła.
3. Teresa urodziła się 13.10.1764 r. w Borowym Młynie i tam mieszkała. Dnia13.01.1794 r. w Borowym Młynie wyszła za Wawrzyńca Rudnika z tej miejscowości. Takie imię nosiła pierwsza żona Krzysztofa. Zmarła 7.03.1834 r. w Borowym Młynie.
4.* Magdalea córka Katarzyny Lewicownej, urodziła się 6.05.1767 r. w Borowym Młynie. Dnia 16.02.1789 r. wyszła za Wawrzyńca Olika z Borowego Młyna. W 1792 r. urodziła córkę Joannę.
5. Andrzej syn Katarzyny zd. Szypryt urodził się 30.11.1769 r. w Borowym Młynie i całe życie tam spędził. Dnia 30.05. 1803 r. ożenił się z Anną Szyprytt /ur. 1781 r./.
Zmarł 4.01.1846 r. w Borowym Młynie. Pochowany w Borzyszkowach.
Od niego wywodzi się duża gałąź Kapiszków, którzy obecnie związani są z Łąkiem. Jego zstępnymi byli: Kapiszka Wawrzyniec z Ernestyną, ich synowie Wincenty, Józef i Jan. Ten ostatni w 1918 r. w wyniku rany postrzałowej zmarł w szpitalu w Słupsku i tutaj został pochowany.
Natępne pokolenie to Leonard z Anną Żmuda-Trzebiatowską, a po nich poprzez Bernarda i Ksawerę dochodzimy do Mariana Kapiszki z Ląkiego, który wraz z synami prowadzi w Słupsku i Ustce interesy w branży paliwowej.
6. Helena córka Katarzyny zd.Szypryt urodziła się w 6.06.1772 r. w Borowym Młynie.
7.* Zuzanna córka Katarzyny Lewicownej urodziła się 10.08.1773 r. w Borowym Młynie. Dnia 24.11.1794 r. wyszła za ? Szypryta s.Adama z Borowego Młyna.
8.* Margareta jej matką była Katarzyna córka Andrzeja Lewicy. Urodziła się w 22.05.1777 r. w Borowym Młynie. Dnia 15.11.1802 r. w Prądzonie wyszła za Michała Rindwelskiego z Prądzony. Świadkiem na ślubie był min.Wawrzyniec Olik – mąż jej siostry Magdaleny z Borowego Młyna.
Katarzyna, trzecia żona Krzysztofa zmarła w Borowym Młynie dnia 29.11.1797 r., mając 62 lata. Pochowana w Borzyszkowach 1 grudnia 1797 r. Dwa lata później w wieku 82 lat zmarł Krzysztof Kapiszka.

KAPISZKA MARCIN /1752-1830/
W księdze chrztów parafii Borzyszkowy zapisano, że w 1752 r. w Borowym Młynie urodził się syn Krzysztofa i Eufrozyny, któremu nadano imię Marcin
Gdy miał 6 lat zmarła matka. Ojciec tego samego roku ożenił się po raz trzeci.
Dnia 1.06.1778 r. w Kobylich Górach ożenił się z wdową mieszkającą w tej miejscowości Anną Gostomczyk z domu Rudnik. Anna Rudnik urodziła się 2.09.1731 r. w Borowym Młynie. Była córką Pawła i Anny. W 1762 r. wyszła za Tomasza Gostomczyka mieszkającego w Kobylich Górach i tam zamieszkała. Z tego małżeństwa urodziło się pięcioro dzieci; Mateusz /1763/, Magdalena /1765/, Marianna /1770-77/, Weronika /1773-77/ i Jan /1775-80/.
Mąż Tomasz zmarł 16.03. 1778 r. zostawiając żonę prawdopodobnie z dwójką dzieci.
Tego samego roku z Anną ożenił się o 21 lat młodszy Marcin Kapiszka. Ona liczyła 47 lat, a on miał 26 lat. Marcin zamieszkał z żoną w Kobylich Górach. W „Księgach mesznego” z lat 1751-1766 w Kobyli Górach występują trzy nazwiska: Jakub Wantoch Rekowski, Paweł Gostomczyk i Józef Bińczyk, którzy oddawali korzec żyta i korzec bukwity /gryka/ lub owsa. Z następnych lat nie mam dokumentów, natomiast w księgach z około 1800 r. i dalszych nie ma Wantoch – Rekowskiego, a jest Kapiszka bez imienia. Podobnie jak Gostomczyk i Bińczyk też bez imion. Stąd wniosek, że w 1800 r. lub wcześniej Marcin Kapiszka stał się dzierżawcą gospodarstwa rolnego. Od 1828 r. meszne zaczął płacić jego syn Maciej.

Z tego małżeństwa urodziło się dwóch synów: Marcin. i Maciej.
1. Marcin urodził się 12.02.1780 r. Był kawalerem. Całe życie spędził w Kobylich Górach. Tam też zmarł 19.01.1847 w wieku 67 lat.
2. Maciej urodził się 1.12.1783 r. i jest niżej opisany.
Ich matka Anna zmarła 6.02.1823 r. w Kobylich Górach. Żyła 92 lata. Pochowana została w Borzyszkowach.
Natomiast ojciec Marcin zmarł siedem lat później tj.8.10.1830 r. w Kobylich Górach. W księdze zapisano, że miał 80 lat. W rzeczywistości miał 78. Pochowany został w Borzyszkowach.
 

KAPISZKA MACIEJ /1783 - 1861 /
Urodził się 1.12.1783 r. w Kobylich Górach. Matka jego liczyła wówczas 52 lata. Miał starszego rodzonego brata Marcin, oraz przyrodnie rodzeństwo z poprzedniego małżeństwa matki.
Dnia 29.05.1814 r. w Upiłce ożenił się z Marianną Zielińską z Upiłki. Marianna urodziła się w 1796 r. Była córką Pawła. Mieszkała w Upiłce. Po ślubie zamieszkali w Kobylich Górach.
Maciej Kapiszka obok Jakuba Bińczyka i Jana Gostomczyka należał do trójki mieszkańców Kobylich Gór, którzy oddawali meszne. W „Księgach masznego parafii Borzyszkowy” w latach 1828-49 zapisany jest jako płacący samodzielnie, a później do 1857 wspólnie z Bińczykiem. Stąd wniosek, że przez ten czas był dzierżawcą gospodarstwa rolnego.
W późniejszych latach w Kobylich Górach nie występuje żaden z Kapiszków jako płacący meszne..
Mieli co najmniej pięcioro dzieci:
1. Wiktoria, która urodziła się w 2.10.1815 r. w Kobylich Górach. Ochrzczona 8.10, rodzicami byli Jakub i Marianna Bińczyk. W 1838 r. w Kobylich Górach wyszła za Andrzeja Hapkę. Zmarła w wieku 40 lat, 16.12.1855 r. w Borowym Młynie. Pozostawiła męża i czworo nieletnich dzieci.
2. Józefina urodziła się w 21.12.1818 r. w Kobylich Górach. Ochrzczona 25.12, rodzicami chrzestnymi byli Kazimierz Pepliński z Upiłki i Marianna Bińczyk z Kobylich Gór. W 1848 r. w Kobylich Górach wyszła za Józefa Bińczyka. Zmarła w wieku 32 lat, być może w czasie porodu 21.12.1850 r. w Kobylich Górach. Nie miała dzieci.
3. Marianna urodziła się 19.03.1820 r. w Kobylich Górach, ochrzczona następnego dnia. Rodzicami chrzestnymi byli Marcin Kapiszka i Marianna Bula, oboje z Kobylich Gór.
4. Jan urodził się 12.05.1821 r. w Kobylich Górach. Następnego dnia został ochrzczony. Rodzicami chrzestnymi byli Marcin Kapiszka i Elżbieta Dorawowa, oboje z Kobylich Gór.
Zmarł jako kawaler 7.05.1843 r. w Kobylich Górach.
5. Marcin urodził się w 1823 r. w Kobylich Górach i jako nasz przodek jest niżej opisany.
6. Józef urodził się 15.03.1826 r. w Kobylich Górach. Ochrzczony 19.03, rodzicami chrzestnymi byli Marcin Kapiszka i Marianna Bińczyk, oboje z Kobylich Gór. Dnia 3.02.1856 r. w Brzeźnie Szlacheckim ożenił się z Marianną Myszka /lat 25/ córką Michała i Katarzyny z domu Metel. Zmarł 29.03.1877 r. w Wierzchocinie. Fakt ten zgłosił robotnik Stefan Kapiszka, być może jego syn. Pozostawił żonę Mariannę.
7. Barbara urodziła się 2.12.1828 r. Ochrzczona 7.12 rodzicami byli Maciej Gostomczyk z kobylich Gór i Marianna Żmuda z Borowego Młyna.
8. Marianna urodziła się 9.12.1833 r. w Kobylich Górach. Ochrzczona 15.12, rodzicami chrzestnymi byli Maciej Gostomczyk z Kobylich Gór i Marianna Ostrowska z Brzeźna.
9. Katarzyna urodziła się 14.11.1836 r. w Kobylich Górach. Tego samego dnia została ochrzczona. Rodzicami byli Józef Stanisławczyk z Borowego Młyna i Helena Prądzyńska z Karpna.
Maciej zmarł w wieku 79 lat dnia 17.10.1861 r. w Kobylich Górach, pochowany został w Borzyszkowach.

 KAPISZKA MARCIN / 1823 – 1859/
Marcin urodził się 7.11.1823 r. w Kobylich Górach. Ochrzczony 9.11, rodzicami chrzestnymi byli Marcin Kapiszka /dziadek?/ i Magdalena Tandeczkowa.
Dnia 13.11.1848 r. w Osusznicy ożenił się z Katarzyną Piechowską.
Katarzyna urodziła się 16.11.1824 r. Była córką (nobil.) Michała Piechowskiego i Rozalii córki Macieja Kruza. Rodzicami chrzestnymi byli Mateusz Piechowski i Wiktoria Kruzowa z Kiedrowic.
W chwili zawierania małżeństwa mieszkał w Kobylich Górach. Po ślubie zamieszkał w Osusznicy. Tam urodziło się ich czworo dzieci. Potem na parę lat przeniósł się do Lipnicy, gdzie w 1857 r. urodziła się Weronika, a w następnym roku tam zmarła Barbara. Na krótko przed śmiercią powrócił do miejsca urodzenia, czyli do Kobylich Gór.
Z małżeństwa z Katarzyną urodziło się pięcioro dzieci.:
1. Marianna urodziła się 16.09.1849 r. w Osusznicy. Tego samego dnia została ochrzczona, rodzicami byli Franciszek Cyman i Katarzyna Piechowska. W 1874 r. wyszła za Andrzeja Lemańczyka. Znalazłem ich dwie córki: Julianę /1876/ i Paulinę /1878/.
Prawdopodobnie wyjechali do Ameryki.
2. Jakub w 22.07.1851 r. w Osusznicy /Nowa/. Jako nasz przodek jest opisany niżej.
3. Anna urodziła się 16.02.1853 r. w Osusznicy /Abbau/. Ochrzczona 27.02, rodzicami byli Kazimierz Hapka i Ewa Megier. Zmarła 23.05.1862 r. w Osowie Dużym.
4. Barbara urodziła się 18.11.1855 w Osusznicy. Ochrzczona 2 grudnia, rodzicami chrzestnymi byli Paweł i Ewa Megier. Zmarła 4.01. 1858 w Lipnicy.
5. Weronika urodziła się 18.12.1857 r. w Lipnicy. Ochrzczona 20.12, rodzicami chrzestnymi byli Mikołaj Piechowski i Katarzyna Dorawa. W 1889 r. wyszła za mąż za Antoniego Stoltmana z Lipnicy. Ona mieszkała w Kiedrowicach. W aktach USC zapisano, że Antoni mieszkał w Abbau Grunberg, a Weronika w Kiedrowicach.
Marcin zmarł 22.04.1859 r. w Kobylich Górach mając zaledwie 36 lat. Pochowany został w Borzyszkowach.
Wdowa Katarzyna 28.01.1861 r. w Kobylich Górach wyszła za Andrzeja Żółtkowskiego. Zamieszkali prawdopodobnie w Niszkowie, gdzie 9.01.1862 r. urodził się Wincenty. Potem przeprowadzili się do Osowa Dużego, tam w maju zmarła córka Barbara. Następnie mieszkali w Prądzonie, gdzie w 1864 r. urodziła się Paulina. Na akcie małżeństwa jej syna Jakuba w 1878 r. zapisano, że Katarzyna mieszkała w Kiedrowicach.
Nie znalazłem daty zgonu Katarzyny, ani jej męża.

KAPISZKA JAKUB /1851 – 1908/

Był synem robotnika Marcina i Katarzyny z domu Piechowskiej. Urodził się 22 lipca 1851 r. w /Nowej/ Osusznicy. Następnego dnia został ochrzczony. Rodzicami chrzestnymi byli: Józef Pupka-Lipiński i Elżbieta Kowalewska. Około 1855 r. rodzice przeprowadzili się do Lipnicy. Zapewne na krótko przed śmiercią ojca przenieśli się do Kobylich Gór. Gdy miał 8 lat zmarł ojciec. Za dwa lata matka wyszła ponownie za mąż. Mieszkali w Niszkowie, Osowie Dużym i Prądzonie. W chwili zawierania małżeństwa mieszkał w Lipnicy, a matka w Kiedrowicach.
Dnia 18 listopada 1878 r. w Lipnicy ożenił się z Franciszką Bukowską, córką Jana i Anny z domu Janta-Lipińskiej. Franciszka urodziła się 9.03.1861 r. w Owsnych Ostrowach /Haberberg/. Rodzicami chrzestnymi byli Józef Hapka i Anna Rudnik. W czasie zawierania małżeństwa mieszkała w Lipnicy. Z tego małżeństwa urodziło się 12 dzieci , w tym 8 córek i synów.
Na akcie małżeństwa, jak i na aktach urodzenia dzieci /Leona i Agnieszki/ podpisał się trzema krzyżykami. Stąd przypuszczam, że nie chodził do żadnej szkoły i nie umiał pisać.
Zmarł 21 kwietnia 1908 r.mając 57 lat. Zgon zgłosił Mikołaj Piechowski – robotnik z Lipnicy. Przypuszczam, że pochowany został na przykościelnym cmentarzu w Borzyszkowach. Mogiła nie zachowała się.
Jego żona Franciszka pomimo, iż miała szlacheckie pochodzenie należy sądzić, że nie umiała pisać, ponieważ na aktach małżeństwa z Kapiszką, jak i z Myszką podpisała się trzema krzyżykami. W 1908 roku została wdową.
Dnia 17 lipca 1910 r. w Lipnicy ponownie wyszła za mąż za wdowca Jana Myszkę z Zapcenia. Z czwórką dzieci w wieku od 4 do 15 lat tj.:Anna-13 lat, Leon-11 lat, Agnieszka-9 lat i Łucja 4 latka, zamieszkała u niego w Zapceniu.
W wieku 78 lat dnia 27.02.1939 r. zmarła w Zapceniu i tam została pochowana. Zachowała się jej mogiła z betonową opaską, krzyżem i tabliczką.

Ich dzieci:
1. MARIANNA – ur. 20.10.1879 r. w Lipnicy. Ochrzczona została 26.10.1879 r. Rodzicami chrzestnymi byli: Jan Lemańczyk i Paulina Trzebiatowska. Z powodu wątłego zdrowia zmarła po dwóch miesiącach życia 18.01.1880 r. o godzinie 18 w Lipnicy. Pochowana 21.01.1880 r. w Borzyszkowach.
2. JAN – ur. 24.03.1881 r. w Lipnicy. Ochrzczony 27.03.1881 r. Rodzicami chrzestnymi byli Antoni i Anna Trzebiatowscy. Jak spora część Kaszubów jeździł do pracy na tzw. „saksy”. Prawdopodobnie osiedlił się w Berlinie. Czy ożenił się, miał dzieci i tam zmarł? Ponieważ brak jest informacji o jego kontaktach po I wojnie światowej z matką Franciszką i rodzeństwem min. z moim Dziadkiem Leonem mieszkającymi w Zapceniu, należy sądzić, że zginął w czasie tej wojny. Prababcia Franciszka nie otrzymywała po nim renty, jak pradziadek Jan Myszka po synu Feliksie. Prawdopodobnie dlatego, że otrzymywała ją żona lub dzieci w Niemczech.
3. WINCENTY – ur. 7.01.1884 r. w Lipnicy. Ochrzczony 12.01.1884 r. Rodzicami chrzestnymi byli Jakub i Wiktoria Olik.
Przypuszczam, że spotkał go podobny los jak starszego brat Jana. Chociaż Ciocia Stasia /Lemańczyk/ opowiedziała mnie historyjkę, że jakoby jeszcze przed ślubem moich dziadków Weroniki i Leona w 1920 r. Weronika przez swego ojca i jego drugą żonę /matka Wincentego i Leona/ była swatana z Wincentym. Babcia Weronika nie bardzo go chciała, ponieważ był już dość starym /ok.35 lat/, a ponadto ciągle włóczył się po świecie. Natomiast Leona, znała już jako chłopca kilkunastoletniego i razem się wychowywali.
Powyższa opowiastka świadczyłaby o tym, że Wincenty przeżył wojnę i pozostał w Niemczech. Co się z nim dalej działo?
4.BERNARD – ur.18.08.1886 r. w Lipnicy. Ochrzczony 28.08.1886 r. Rodzicami chrzestnymi byli Paweł Megier i Anna Piotrowska. Zmarł 29.08.1905 r. w Lipnicy. Pochowany w Borzyszkowach. Przyczyną śmierci był wypadek. Wracał z robót polowych wierzchem na koniu i próbował wjechać do stajni. Zbyt mało się pochylił i uderzył głową w mur.
5. MARTA – ur.5.07.1889 r. w Lipnicy. Ochrzczona 7.07.1889 r. Rodzicami chrzestnymi byli Jan Lemańczyk i Magdalena Rymon - Lipińska. Zmarła z powodu wątłego zdrowia parę dni później 23.07.1889 r. w Lipnicy. Pochowana została w Borzyszkowach.
6. JOANNA – ur. 18.10.1891 r. w Lipnicy. Ochrzczona 25.10, rodzicami byli Mateusz i Paulina Kiedrowscy. Zmarła po pół roku 4.05.1892 r. w Lipnicy. Pochowana w Borzyszkowach.
7. EWA – ur. 9.05.1893 r. w Lipnicy. Ochrzczona 11.05, rodzicami byli Karol Szyca i Paulina Kiedrowska. Zmarła 18.04.1895 r. w Lipnicy. Pochowana w Borzyszkowach.
8. ANNA – ur. 17.07.1895 r. w Lipnicy. Ochrzczona 28.07, rodzicami byli Paweł i Anna Piechowscy. Wyszła z mąż za Modrzejewskiego. Nie mieli dzieci. Mieszkała w Prądzonie i tam 21.08.1953 r. zmarła /USC Lipnica 27/53/. Pochowana została w Borzyszkowach.
9. LEON – mój Dziadek Urodził się 13 lub 14.09.1897 r. w Lipnicy. Ochrzczony dnia 19.09, rodzicami byli Jan Pażątka-Lipiński i Anna ? Notabene ja też zostałem ochrzczony tego samego dnia tylko 49 lat później. Gdy miał 11 lat zmarł ojciec, a za dwa lata matka wyszła za Jana Myszkę i przenieśli się do Zapcenia. Był na I wojnie światowej. Dnia 9.02.1920 r. ożenił się z Weroniką Myszka – córką ojczyma.. Pracował w lesie i w gospodarstwie. W czasie II wojny był w obozie w Potulicach. Po wojnie objął gospodarstwo rolne w Jezierzu koło Kołczygłów. Zmarł 25.12.1971 r. w Jezierzu. Pochowany został w Kołczygłowach.
10. AGNIESZKA – ur. 27.11.1899 r. w Lipnicy. Ochrzczona 10.12, rodzicami byli Jan Kuik i Weronika Wirkus. Jeździła na roboty do Niemiec. Tam poznała Franciszka Woch, za którego w 1928 r w Konigsbergu wyszła za mąż. Przez pewien czas mieszkali w Zapceniu. Tam między innymi 20 marca 1932 r. byli rodzicami chrzestnymi Anieli córki jej brata Leona. Potem zamieszkali w rodzinnych stronach męża w miejscowości Ujazd koło Tomaszowa Mazowieckiego. Mieli syna Pawła i dwie córki Helenę i Janinę. Jej potomkowie mieszkają w tej miejscowości i okolicy, a także w Łodzi.
11. JADWIGA – ur. 6.10.1903 r. w Lipnicy. Ochrzczona 16.10, rodzicami byli Wincenty Lipiński i Anna Piechowska. Zmarła mając dwa latka 23.10.1905 r. w Lipnicy. Pochowana w Borzyszkowach.
12. ŁUCJA – ur. 22.04.1906 r. w Lipnicy. Ochrzczona 29.04, rodzicami byli Jan Kuik i Weronika Wirkus. Dnia 25.11.1930 r. w Lipnicy zawarła związek małżeński z Augustem Szada-Borzyszkowskim synem Józefa i Weroniki z domu Borzyszkowskiej z Kiedrowic. Osiedlili się w Chojnicach. Mieli pięcioro dzieci tj. Paweł-Klemens, August, Genowefa, Wanda i Urszula. Znaczna większość jej potomków mieszka w Chojnicach.
Zmarła 6.08.1992 r. w Chojnicach i tam została pochowana.
Moim pradziadkom w przeciągu 27 lat urodziło się dwanaścioro dzieci. Dorosłego życia doczekali: Anna Modrzejewska, Leon, Agnieszka Woch i Łucja Szada-Borzyszkowska, i być może Jan i Wincenty. Najtragiczniejszy był 1905 rok. Tego roku odeszła trójka dzieci. W kwietniu dwunastoletnia Ewa, w sierpniu na koniu zabił się dziewiętnastoletni Bernard i w październiku zmarła dwuletnia Jadwiga. Jakby tych nieszczęść było mało za trzy lata zmarł pradziadek Jakub zostawiając żonę Franciszkę z czwórką małoletnich dzieci.
W 1910 r. wdowa Franciszka Kapiszka mieszkająca w Lipnicy wyszła za wdowca Jana Myszkę z Zapcenia i tam zamieszkała.
Ich dzieci, a mianowicie Leon Kapiszka i Weronika Myszka w 1920 roku pobrali się.
Moi pradziadkowie zmarli przed wojną, Jan w 1936 roku mając 80 lat, a Franciszka w 1939 mając 78 lat. Oboje są pochowani na cmentarzu w Zapceniu. Ich mogiły istnieją się do dziś i są najstarszymi zachowanymi w naszej rodzinie.

KAPISZKA LEON /1897 – 1971/

Leon urodził się 14 września 1897 r. / w Lipnicy. Dnia 19 września został ochrzczony w kościele w Borzyszkowach. Rodzicami chrzestnymi byli Jan Pażątka Lipiński i Anna. W 1903 r. rozpoczął naukę w trzyletniej w szkole powszechnej w Lipnicy, którą ukończył w 1906 r.
Gdy miał 11 lat dnia 21.04.1908 r. zmarł jego ojciec. Dwa lata póżniej 17.07.1910 r. matka wyszła ponownie za mąż za wdowca Jana Myszkę z Zapcenia. Wraz z matką i trójką sióstr przeprowadzili się do Zapcenia. Dnia 8.10.1911 r. został przyjęty do I komunii św. w Borzyszkowach.
W Zapceniu poznał córkę ojczyma Weronikę, która za parę lat została jego żoną.
W 1915 r. wyjechał do Hamburga i pracował w fabryce obuwia. Stamtąd w 1916 r. został powołany do wojska i po przeszkoleniu skierowany na front wschodni. Służył ciężkiej artylerii. Wojna się skończyła i wrócił do Zapcenia.
Dnia 9 lutego 1920 r. z Weroniką Myszka zawarł związek małżeński.
W sierpniu 1920 r. w związku z wojną polsko-rosyjską został powołany do wojska Piłsudskiego.Małżeństwu Leona z Weroniką urodziło się dziesięcioro dzieci: Jan, Bernard, Feliks, Józef, Leon, Anastazja, Alojzy, Helena, Aniela i Teresa.
W 1933 r. zmarła mająca piętnaście miesięcy Aniela. Trzy lata później 18 listopada 1936 r. zmarł mający 80 lat Jan Myszka. Jego żona Franciszka przeżyła jeszcz ponad dwa lata . Zmarła 26 lutego 1939 r. Oboje są pochowani na cmentarzu w Zapceniu.
W tym też roku wybuchła II wojna światowa. Dziadek Leon na nią nie zdążył Zapceń został zmieniony na Hasenheide. Od wiosny 1940 r. dwaj synowie Jan i Bernard byli na robotach przymusowych w Witnicy /Vietnitz/ koło Szczecina
Dnia 23 września 1943 r. Kapiszkowie wraz z siedmiorgiem dzieci zostali wysiedleni do Obozu Przejściowego w Potulicach. Do Zapcenia powrócili po wojnie. Tutaj rozchodziły się wieści, że na wyzwolonych ziemiach, tuż za byłą granicą można zająć gospodarstwo rolne i się osiedlić. Dziadek wyruszył w poszukiwanie nowego miejsca na ziemi. Znalazł gospodarstwo w dzisiejszym Jezierzu, gmina Kołczygłowy.
Według książki meldunków Urzędu Gminy w Kołczygłowach dnia 15 września 1945 r. w Jezierzu zameldowani zostali: Kapiszka Leon, Weronika, Jan, Anastazja, Helena i Teresa. Ten dzień należy uznać z koniec czasu wojennej poniewierki. Teraz byli na swoim, na własnym, we własnym domu, na własnym podwórku, we własnym chlewie, na własnym polu. Dziadkowie byli mniej więcej pięćdziesięcioletnimi ludźmi, czy w takim przypadku można mówić, że zaczynali nowe życie. Tak zaczynali nowe życie.
Po około dwóch latach od zasiedlenia gospodarstwa w Jezierzu, Dziadek otrzymał obok pokazany „Akt Nadania Nr 301”, w którym stwierdzono, że Powiatowa Komisja Osadnictwa Rolnego w Miastku orzeczeniem z dnia 23 maja 1947 r. nadaje ob.Kapiszka Leon gospodarstwo rolne - stanowiące własność Skarbu Państwa. Dokument wystawiono 1 sierpnia 1947 r. w Miastku. Jak wynika z powyższego „Aktu nadania” gospodarstwo to obejmowało:
1/ grunty - 15 ha ziemi użytkowej średniej jakości
2/ budynki - dom mieszkalny 10 x 9 m,
- stodoła 22 x 8 m,
- obora ze stajnią 18 x 8 m,
3/ inwentarz żywy: 1 krowa lat 7, 1 ciele 5 dni , 1 owca stara,
4/ inwentarz martwy: żniwiarka, 1 młócarnia, 1 motor elektryczny, 1 wialnia, 1 sieczkarnia, 1 śrutownik, 1 pług, 1 brona, 1 wóz.

We wrześniu 1946 r. jako ostatni z rodziny /nie licząc Feliksa/ po wojennej tułaczce powrócił syn Bernard. Podjął pracę w zakładzie drzewnym w Kołczygłowach. Poznał Mariannę Łuczak, z którą 27 grudnia 1947 r. ożenił się. Zamieszkali w w Kołczygłowach. W następnym roku 27 sierpnia urodził się im syn Zenon, który jest pierwszym wnukiem Leona i Weroniki.
To był początek zawierania związków małżeńskich przez ich synów i wychodzenia za mąż córek, a także rodzenia się wnucząt.
W czerwcu 1948 r. w Studzienicach z Klarą Szok ożenił się Józef, a za rok urodził się drugi wnuk Heniek. W kwietniu 1950 r. w Kołczygłowach za Jana Sadowskiego wyszła córka Helena, a w następnym roku urodził się im syn Stefan. Prawie dokładnie za dwa lata z Agnieszką Lipską ożenił się najstarszy syn Jan. Za następne dwa lata syn Leon ożenił się w Niezabyszewie z Martą Rekowską. W 1955 r. wydali za mąż dwie córki. We wrześniu Anastazja wyszła za Alojzego Lemańczyka, a w grudniu Teresa za Rajmunda Suszyńskiego. W 1961r. Teresa ponownie wyszła za mąż za Alfonsa Jankowskiego.
Dziadkowi ze względu na wiek trudno było prowadzić samodzielnie gospodarstwo. W kwietniu 1962 r. do Jezierza wprowadziła się córka Helena Sadowska z rodziną. Dnia 14 grudnia 1966 r. Dziadek przepisał na nią to gospodarstwo.
Dnia 3 stycznia 1967 r. w Jezierzu zmarła Babcia Weronika. Miała prawie 75 lat, spoczęła na kołczygłowskim cmentarzu.
Dziadek Leon przeżył Babcię prawie pięć lat. Zmarł w pierwszy dzień Bożego Narodzenia 1971 r. w wieku ponad 74 lata. Został też pochowany w Kołczygłowach

ZAKOŃCZENIE

W życiorysie Leona napisałem, że dnia 15 września 1945 r. zameldowani zostali w Jezierzu, że tego dnia symbolicznie dla niego i jego rodziny zaczynało się nowe życie. Czy w pełni świadomie zdawali sobie sprawy z tego, że ten dzień był dla naszego rodu dniem szczególnym?
Po pierwsze, to opuszczenie Zapcenia przez Babcię Weronikę z dziećmi, miało wymiar historyczny. Od czasów założenia tej miejscowości mieszkali w niej Myszkowie. Skończył się kilkusetletnia bytność naszych przodków w Zapceniu. Jedynym, którzy tam pozostał na zawsze to jej ojciec, a mój pradziadek Jan Myszka. Trwałym śladem po nim jest mogiła na tamtejszym cmentarzu.
Po drugie, wraz z opuszczenie Zapcenia przez Dziadka Leona skończył się kilkusetletnie dzieje naszej gałęzi Kapiszków na Gochach. Znakomita większość z nich pozostała tam na zawsze, na borzyszkowskim cmentarzu. Nie ma po nich trwałego śladu. Jedynie w Zapceniu zachowała się mogiła matki Leona, a mojej prababci Franciszki Kapiszka. Znakomita większość z nas mieszka w województwie Pomorskim, w szczególności w powiatach bytowskim, kościerskim i słupskim, ale nie na Gochach.

 


NAJI GOCHE | e-mail:
Polecamy: autokomis Najlepsze szkolenia bhpSzkolenia BHP Skuteczne odżywki na mase i nie tylko chemia samochodowa