Okładka

---

Biogramy zebrała i opracowała Maria Ollick. Redakcja wydania: Elżbieta Bukowska. Wydawca: Miejska Biblioteka Publiczna w Tucholi. Wydanie II (poprawione i uzupełnione) Tuchola 2005 r., str.268
Książka podzielona jest na dwie części.
Cześć pierwsza – Biogramy, cześć druga – Honorowi Obywatele Gminy Tuchola,Zasłużeni Obywatele Gminy Tuchola
*
Od Redakcji
Czas przyszły zawarty jest w czasie przeszłym (Thomas Stearns Eliot)
Najbliższe sercu każdego są dzieje małej ojczyzny. Wieś, miasto, piękne krajobrazy Borów Tucholskich, tradycje rodzinnego domu, miejsca pamięci o tych, którzy odeszli, ich dorobek materialny i duchowy - to nasze korzenie. Do tych miejsc ukochanych wra¬camy w chwilach trudnych, bez względu na to, gdzie nas rzuciły życiowe losy czy własne wybory. Utożsamiamy się z naszym regio¬nalnym dziedzictwem i kulturą.
Historia na przestrzeni wieków wykreowała wielu bohaterów, któ¬rych zasługą jest, że przetrwanie polskiego państwa i narodu, mimo wielu prób unicestwienia, ma wymiar symbolu. Wielu z nich ma swoje korzenie bądź związało swoje losy z borowiacką ziemią. Tu budowali swoje życie, wychowywali i uczyli patriotyzmu kolejne pokolenia, dbali o kulturę, tradycję i piękno regionu, walczyli i ginęli za polskość rodzinnej ziemi.
Ich spuścizna jest dla młodego pokolenia fundamentem do dal¬szej budowy regionalnej tożsamości, dzięki której możemy być specyficzną i znaczącą częścią coraz bardziej zmaterializowanego i kosmopolitycznego świata. Winniśmy im nie tylko pamięć i sza¬cunek, ale również przekazanie następcom wiedzy o ich dokona¬niach, zasługach i ofiarach, które są ich udziałem w historii nie tylko naszej małej ojczyzny.
Pamięci o własnych bohaterach najlepiej strzegą społeczności lokalne. Upływ czasu jest jednak bezlitosny, zatrze ślady naszych przodków, porosną trawą cmentarze, skruszeją pomniki. Rolą współ¬czesnych jest więc spisanie i udokumentowanie losów i dorobku swoich wybitnych, zasłużonych, niepospolitych i często już zapo¬mnianych obywateli regionu zgodnie ze starą łacińską maksymą littera scripta manet (słowo zapisane pozostaje) . Nie ma bowiem bezimiennych bohaterów, jest tylko bardzo zawodna ludzka pamięć.
Elżbieta Bukowska
*
Od autora
Ten podręczny, o popularnym charakterze zbiór biogramów kieruję do szerokiego grona, a szczególnie do ludzi młodych. Jest on próbą zebrania rozproszonych w różnych miejscach wiadomo¬ści o ludziach, którzy tworzyli i tworzą historię naszego regionu. W pierwszej części zamieściłam noty o Tych, którzy odeszli z na¬szej społeczności, w drugiej zaś znajdują się sylwetki Honorowych i Zasłużonych Obywateli Miasta i Gminy Tuchola.
Moim zamiarem jest pomoc w odnalezieniu, choć częściowo, odpowiedzi na zadane przez Izydora Gulgowskiego pytanie: A czy znasz Ty bracie młody te pomorskie Twoje rody?
Dzisiaj chcemy coraz więcej wiedzieć o swojej przeszłości, o lu¬dziach urabiających naszą historię, o Tych, którzy w historii naro¬du i regionu odegrali znaczącą, choć różnie czasem przez potom¬nych ocenianą, rolę. W przygotowanym zbiorze znalazły się syl¬wetki ludzi, dla których Ziemia Tucholska jest miejscem urodzenia lub zamieszkania, bądź przebywali na niej jakiś czas, pozostawiając tu swój trwały ślad. Jest w zbiorze również miejsce dla Tych, którzy w swoich badaniach i twórczości sięgali po tematykę związaną z naszym regionem.
Oddaję do Waszych rąk rezultat pracy zwykłego zbieracza, licząc na zrozumienie mojej intencji. Jestem też przekonana, że nie zadowolę wszystkich oczekiwań, bo z oczywistych względów zbiór ten jest niepełny. Mam jednak nadzieję, że w przyszłości nastąpi kontynuacja tego, czego się podjęłam, bo świat jest twardy zarówno w tym, co pamięta, jak i w tym, co zapomina Józef Conrad Korzeniowski).
Każdy ma swój własny obraz historii, szczególnie czasów, któ¬re sam obserwuje i tworzy, ma własne kryteria ocen i sympatii. Tak jest też w moim przypadku. Wiele osób znałam osobiście, miałam szczęście spotkać Je na swojej drodze, niektórzy z Nich kształtowali moją osobowość. Wielu znałam pośrednio, żyją Oni w mojej świadomości dzięki przekazom rodzinnym. Z tych właśnie powodów nie ustrzegłam się od wyrażania emocji i własnych osądów.
Słowa podziękowania kieruję do Tych Wszystkich, którzy pomogli mi w przygotowaniu i wydaniu zbioru. Szczególnie dziękuję rodzi¬nom za relacje, udostępnienie dokumentów i fotografii. Dziękuję pra¬cownikom tucholskich bibliotek za kwerendy i warsztat informacyjny.
Maria Ollick
*
O autorce
Maria Ollick urodzona w 1947 r. w Tucholi, pedagog, bibliotekarz, absolwentka Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku i Podyplomowego Studium Bibliotekarskiego we Wrocławiu. Pochodzi z rodziny o głębokich tradycjach patriotycznych.
W ciągu ponad 30-letniej pracy zawodowej i obecnie na emeryturze realizuje swoją życiową pasję popularyzacji historii, tradycji i kultury regionu wśród dzieci, młodzieży i dorosłych. Jest autorką 38 artykułów z zakresu historii oświaty, kultury, etnografii i edukacji regionalnej publikowanych na łamach czasopism ogólnopolskich i regionalnych, prac monograficznych z zakresu historii kształcenia zawodowego, rzemiosła, historii oświaty i kultury w Tucholi. Jest również autorka bibliografii regionalnej podmiotowej (1988), przedmiotowej (1997) i programu edukacji regionalnej Dziedzictwo kulturowe Borów Tucholskich.
Jest członkiem Borowiackiego Towarzystwa Kultury od 1968 r., a od grudnia 2004 r. jego prezesem.
Realizuje widowiska folklorystyczne i historyczne - W borowiackiej chacie (1998) i Legenda o świętej Małgorzacie (2004). Założyła dziecięcy zespół folklorystyczny Młodzi Borowiacy. W latach 2003 i 2004 przeprowadziła dwie edycje warsztatów edukacji regionalnej dla nauczycieli i bibliotekarzy. Jest współautorką scenariusza filmu dokumentalnego Polacy w Wehrmachcie w reżyserii W. Filipka dla Telewizji Edukacyjnej (1991), pracowała również przy realizacji filmu edukacyjnego pt. Losy Pomorzan w reżyserii B. Fabiańskiej na zlecenie Ośrodka Dokumentacyjnego „Karta" i Telewizji Edukacyjnej.
Kolekcjonuje dokumenty związane z historią i kulturą regionu. Współpracowała przy redakcji książki W. Kozłowskiego Rzemiosło tucholskie na przestrzeni wieków.
Sylwetki zasłużonych, znanych i mniej znanych przedstawicieli regionu kompletowała od 1986 r. Niektóre w roku obchodów 700-lecia Tucholi publikowane były na łamach „Gazety Pomorskiej" i „Tucholanina".
Obecnie zbiera i opracowuje kolejne biogramy do następnej części słownika biograficznego.
/tz/