---

---

---

---

---

---

---

Ruiny Chocińskiego Młyna (zdj. tz)

---

Jeziora i rzeki na Gochach i Zaborach
Długość rzeki wynosi 45 km, a powierzchnia jej dorzecza 219 km.kw. Jest ona lewym dopływem Brdy. Jej źródła znajdują się we wsi Wierzchocina parafia Borowy Młyn gm. Lipnica.
Wypływa (patrz zdjęcie) ona niemalże z podnóża stojącego w centralnej części wsi przydrożnej kapliczki i postawionego w ubr. obelisku pamięci mieszkańców wsi, którzy polegli bądź zostali zabici w okresie II wojny światowej.
Jej górny, bardzo malowniczy bieg kończący się na j. Wieczywno Duże, przepływając uprzednio koło Leśniczówki Stary Most i pod drogą asfaltową Osusznica - Sporysz. Odcinek ten nie jest dostępny dla spływów kajakowych.
W środkowym, monotonnym biegu rzeka płynie wśród łąk, w dolnym kończącym się w j. Karsińskim odcinek ten jest turystyczno urozmaicony.
Ze względu na małą ilość wody w górnym biegu rzeki, ewentualny szlak na wyprawy kajakowe poprowadzono dopływami — Osusznicą i Prądzoną , który wiedzie do początku środkowego odcinka Chociny. Nie jest to szlak łatwy, jest dośyć uciążliwy. Na przebycie go potrzeba 2 dni.
Najlepsze miejsca do wodowania i lądowania potencjalnych kajakarzy:
1) Struga Osusznica - 0,4 km od przystanku. PKS Owsne Ostrowy na linii Chojnice—Bytów (km 43,0);
2) Rzeka Chocina (km 21,4) obok przyst. PKS Zielona Chocina na linii PKS Chojnice – Bytów . Na rzece znajduje się tu zastawka oraz przepływa ona pod mostem drogowym w/w szosy chojnicko – bytowskiej (patrz zdjęcia) lub 3,5 km od jeziora. Wlk. Boryń (zdjęcie) na dopływie Zbrzycy.
3) Rzeka Chocina - w Chocińskim Młynie przy moście drogowym szosy Czersk - Czarne obok zdewastowanego dzisiaj zabytkowego młyna ( patrz zdjęcie). W pobliżu krzyżówki tej drogi z jej odgałęzieniem do Charzykowa - Chojnic przez Małe Swornegacie i Funke.
Struga Osusznica jest początkowo wąska i o szybkim prądzie. Następnie poszerza się stopniowo do 4-5 m. Jej brzegi porastają olchy oraz młodniki leśne. W pobliżu jej brzegów leżą takie wsie i wybudowania jak Osusznica (w tym NDL) Rucowe Lasy, Owsne Ostrowy, Jaranty, Buksewo. W okolicy wybudowań Upiłki, struga skręca ku pd. zach. i wpada do rzeczki Prądzony,do której w Borowym Młynie (w miejscu pierwotnego starego młyna) dołączyła rzeczka Gwiazda, mająca swój początek w jeziorze o tej samej nazwie.
Zarówno Osusznica i Prądzona płynie m.in. systemem rowów nawadniających wśród rozległych i podmokłych łąk byłego gospodarstwa łąkowego Rosochy. Przed wsią Nierzostowo (też tworząc system nawadniający leżącego tu kompleksu łąk) Prądzona łączy się z Chociną.
Tu następuje krótkie zwężenie doliny po czym rzeka na powrót wypływa na rozległe łąki i płynie przez Bindugę, Kampinę i Małą Kampinę Popielewo do wsi Zielona Chocina. Na tym odcinku jest ona uregulowana, stosunkowo dla kajakarzy niemalownicza i monotonna. Płynie ona tutaj długimi, prostymi odcinkami doprowadzając swe wody jak wspomniałem wyżej, do dużej zastawki w Zielonej Chocinie, gdzie nad jej brzegiem jest pole biwakowe.
Kilometr dalej biegiem rzeki z lewej strony jest dosyć duży dopływ, którym można podpłynąć 100 m do j. Wielkiego Zielonego (pow. 22 ha), gdzie na przystępnym zalesionym brzegu są dobre miejsca biwakowe.
Z dalszym przepływem rzeki, krajobraz wokół niej zmienia się od łąkowego po widoki na zbocza pokryte lasem. W tym odcinku Chocina przepływa obok wsi: Jonki, Dziegiel i Niepszczołąg oraz obok kilku pojedynczych zabudowań.
W Chocińskim Młynie są pozostałości po ciekawym obiekcie ludowego budownictwa z połowy XVIII w., którym był tartak i młyn. Niestety jak wspomniałem uległ on dewastacji i konserwatorskiemu zapomnieniu.
Następnie rzeka bardzo silnie meandruje płynąc na przemian wśród lasów, pól i łąk., aby po przebyciu malowniczego ostatniego odcinka swego szlaku by dopłynąć do wsi Kokoszki, poniżej której znajduje się jej ujście do j. Karsińskiego wchodzącego w skład jezior charzykowskich. Do jeziora tego wpada także Brda. /-/