Księża A. Śliwiński i F. Grucza (1986 r.).

---

Księga jubileuszowa 100 lat Klubu Studentów Kaszubów w Wyższym Seminarium Duchownym w Pelplinie 1908-2008

Autorami tej publikacji są: części obejmującej lata 1908 do 1992 ks. T. Łącki, a okres ponad tego roku uzupełnili ks. W. Szuca i kleryk W. Gliniecki.
Publikację poprzedza życzliwe słowo ks. bpa J.B. Szlagi.
Pierwotna nazwa Klubu w 1908 r. brzmiała Koło Kaszubologów. Za twórcę tego Koła uchodzi Jan Karnowski, który wstąpił do seminarium w 1907 r., zaś ukonstytuowanie Koła nastąpiło w 1908 r. Powstaniu Koła sprzyjali pracownicy – księża – seminaryjnego archiwum i biblioteki seminaryjna, placówek uczelni z których korzystali klerycy.
Z Kołem nierozdzielnie byli związani tacy wybitni księża jak ks. W. Wojciechowski i ks. L.Heyke, poeta, prozaik i publicysta. W 1910 roku na skutek ingerencji władz pruskich koło zawiesiło swoją działalność.
Odżyła ona dopiero w okresie międzywojennym w okresie II RP. Idee koła i jego działalność aktywnie propagował ks. F. Grucza, a Kołem opiekował się ks. dr K. Bieszk, znany propagator odnowy liturgicznej w Polsce.
Po 1945 r. jednym z bardziej znanych „królów” Koła okazał się ks. K. Raepke, autor książki o kartuskim kościele. Posiadał on również znaczne zdolności aktorskie, które prezentował biorąc udział w kilku przedstawieniach. W czasie prezesowania Klubowi przez W. Szulista należeli do niego późniejsi biskupi J.Szlaga i A. Śliwiński.
Bardzo aktywną działalność rozwinął Klub za czasów ks. Jana Walkusza, który nawiązał aktywne kontakty ze Zrzeszeniem Kaszubskim a później Kaszubsko – Pomorskim oraz Kołem Kaszubów w seminarium oliwskim.
Ks. prof. Jan Walkusz a także ks. prof. Jan Perszon są do chwili obecnej mocno związani z ruchem kaszubskim
Do Klubu należał również ks. A. Eckmann, prof. Kul, a także znany gawędziarz ks. R. Skwiercz. Członek Klubu ks. H. Cyrzan wydał ostatnio drukiem monografię o parafii Brzeźno Szlacheckie.
Wielu dawnych członków Klubu propaguje i prowadzi Msze Św. z liturgią Słowa po kaszubsku. Obecnie klerycy należący do tej organizacji utrzymują kontakty ze Zrzeszeniem Kaszubsko – Pomorskim. Należy także odnotować, że w pelplińskim Seminarium Duchownym prowadzi się naukę języka kaszubskiego. Uczy go mgr Bożena Ugowska.
Jakby zwieńczeniem wydania tej książki i uroczystości z okazji 100-lecia stało się pobłogosławienie figury MB Sianowskiej, która 26.4.2008 r. stanęła w parku koło Pałacu Biskupiego w Pelplinie w sąsiedztwie seminarium.
Należy podkreślić iż redakcję tej książki wziął na siebie ks. prof. A. Nadolny, uczący także w Wydziale Teologicznym UMK w Toruniu.
W bibliografii tego opracowania wykorzystano archiwalia Klubu Studentów Kaszubów, archiwum seminaryjne, źródła drukowane, prasę, literaturę, ankiety, relacje i wywiady. Druk zawiera liczne ilustracje czarno-białe.
Wśród dawnych członków Klubu Msze Św. w języku kaszubskim prowadzą szczególnie księża W. Naczk, E.Skwiercz, S.Megier, M. Szlagowski, S.Dułak, L. Jażdżewski, B. Drozdowski, H. Kitowski, A. Formela i S. Bach. Takie msze św. mają również miejsce w parafiach na Kaszubach, gdzie proboszczami są nie-Kaszubi np. w Kościerzynie, Baninie, Wielkim Kacku, Pręgowie i Kosakowie czy Słupsku.. Takie msze św. mogłyby się odbywać i w innych kościołach, gdzie ich nie ma a zwłaszcza w miejscowościach kaszubskich takich jak: np. w Pucku, Chmielnie, Karsinie, Wielu, Dziemianach, Ugoszczu, Lipnicy, Borzyszkowach, Borowym Młynie, Zapceniu, Brzeźnie Szlacheckim, Stężycy, Sulęczynie i Szymbarku. Aby tak się stało zależy to przede wszystkim od miejscowych Kaszubów, a zwłaszcza członków Zrzeszenia Kaszubsko- Pomorskiego.
Niewątpliwie księża na Kaszubach mogą mieć duży wpływ na propagowanie nauczania języka kaszubskiego w szkołach jak również umieszczania haftów kaszubskich w liturgii: na ornatach, stułach , albach , na strojach noszących feretrony, chorągwie oraz na obrusach na ołtarzach... Godna pochwały jest tradycja przystępowania dzieci do uroczystej Komunii Św. w Wygodzie, którą propaguje ks. B. Drozdowski.
Na Kociewiu w tym zakresie można byłoby również dużo zrobić np. przez propagowanie haftów królewskich, kociewskich sztuk (teatralnych i widowisk) przedstawianych w salach parafialnych, upowszechnianie figur MB Piaseckiej w kociewskich parafiach...