Gminy nformator Telefoniczny gminy Lipnica wydany
przez nas w tym roku.

---

Ponieważ zebrane przeze mnie przydomki szlacheckie na cmentarzach południowych
Kaszub /Jantarowe Szlaki – Gdańsk , nr.1/2000 r. / zostały przetłumaczone na język angielski w kwartalniku /Friend of the Kashubian People Newsletter of Kashubian Association of America Summer 2001 No 2/, dlatego pokusiłem się o zebranie, aktualnych przydomków szlacheckich z Kaszub i sąsiednich miejscowości i ich opublikowanie. Jedynym źródłem na którym się oparłem są książki telefoniczne dawnych województw gdańskiego i słupskiego z 1998 r., a bydgoskiego z 1996 r., oraz toruńskiego z 1992 roku. Z dawnych województw toruńskiego i bydgoskiego wziąłem tylko pod uwagę miasta wojewódzkie. Spisy te jednak nie są kompletne, gdyż nie wszyscy mieszkańcy tych miejscowości posiadają telefony, a także z własnych badań wiem, że przydomków jest nieco więcej. Oto ich spis według miejscowości:
1. Depka Prądzyński /Prondzinski, Prądziński/ - Sopot, Gdańsk, Przechlewo, Lipnica, Kiedrowice, Łąkie, Karpno, Bydgoszcz, Chojnice.
2. Bastian Brzeziński – Brzeźno Szlacheckie.
3. Bach Zelewski – Kartuzy.
4. Chamier Gliszczyński – Brzeźno Szlacheckie, Miastko, Piaszczyna, Trzebielino, Bytów, Ciemno /von Chamier Gliszczyński/, Słupsk, Bydgoszcz, Chojnice, Gdańsk, Gdynia.
5. Chamier Ciemiński – Gliśno Wielkie, Piaszno, Trzebiatkowa, Bytów, Słupsk, Gdańsk.
6. Czarnowski Ostoja – Gdynia.
7. Fiszka Borzyszkowski – Borowy Młyn, Osusznica, Kramarzyny, Udorpie, Bytów.
8. Jakusz Gostomski – Bydgoszcz, Chojnice, Starogard Gdański, Tczew, Gdynia.
9. Janta Lipiński – Kobylnica, Kołczygłowy, Bytów, Słupsk.
10. Jutrzenka Trzebiatowski – Sulęczyno, Gdynia, Chojnice, Leśno, Lipnica, Łubno, Osława Dąbrowa,Miastko, Prądzona.
11. Lew Kiedrowski – Lipnica, Zapceń
12. Kuik Studziński – Borzyszkowy, Ciemno.
13. Kossak Główczewski – Bytów.
14. Kopp /Kop, Koppa / Ostrowski – Stoltmany, Koczała, Silno, Kościerzyna, Gdańsk, Brzozowo, Dółk.
15. Kłopotek Główczewski – Swornegace, Bydgoszcz, Krojanty, Nieżychowice, Gdańsk, Gdynia, Tczew.
16. Hutten Czapski – Gdynia.
17. Malotka Trzebiatowski – Podjazdy.
18. Mrozek /Mroczek, Mrozik/ Gliszczyński – Gliśno Wielkie, Miastko, Borzyszkowy, Ostrowite, Koczała, Płotowo, Piaszno, Bytów, Tuchomie, Bydgoszcz, Chojnice.
19. Pluto /Pluta/ Prądzyński /Prondziński, Prądziński/ - Lipnica, Kiedrowice, Brzozowo, Wojsk, Ostrowite, Karpno, Osusznica, Brzósk, Mielno, Konarzyny, Kołczygłowy, Studzienice, Sąpólno Człuchowskie, Bytów, Człuchów, Chojnice, Gdynia.
20. Pażątka /Paszotka, Parzątka, Pożotka/ Lipiński – Kiedrowice, Borowy Młyn, Zapceń, Niezabyszewo, Słupsk, Gdynia.
21. Pupka Lipiński – Lipnica, Brzeźno Szlacheckie, Borzyszkowy, Kołczygłowy, Bytów, Chojnice, Gdynia.
22. Pych Lipiński – Brzozowo.
23. Spot Gliszczyński – Kościerzyna.
24. Rymoń /Rimoń/ Lipiński – Lipnica, Chojnice, Kościerzyna, Gdynia.
25. Szada Borzyszkowski – Lipnica, Kiedrowice, Sapólno Człuchowskie, Bytów, Bydgoszcz.
26. Szpiczk Brzeziński – Brzeźno Szlacheckie, Gliśno Wielkie, Łąkie, Miastko, Kramarzyny, Piaszczyna, Przechlewo, Bytów, Debrzno, Chojnice, Lipusz.
27. Świątek /Swiontek/ Brzeziński – Lipnica, Brzeźno Szlacheckie, Niezabyszewo, Miszewo, Kołczygłowy, Pasieka, Bytów, Słupsk, Chojnice, Banino, Gdańsk.
28. Styp Rekowski – Toruń, Bydgoszcz, Żukowo, Kościerzyna, Stanisławie, Gdynia.
29. Wnuk Lipiński – Lipnica, Prądzona, Ostrowite, Miastko, Kolczygłowy, Udorpie, Trzebiatkowa, Rekowo, Bytów, Człuchów, Słupsk, Bydgoszcz, Gdańsk, Tuchomie, Korne.
30. Suchy Lipiński – Lipusz.
31. Wantoch Rekowski – Tuchomie, Tuchomko, Studzienice, Cewice, Ciemno, Bydgoszcz, Chojnice, Nieżychowice, Gdańsk, Wojsk, Toruń, Kobylnica.
32. Wrycz /Writz, Wricz, Wrycza/ Rekowski – Brzeźno Szlacheckie, Kłączno, Parchowo, Przechlewo, Bydgoszcz, Kolbudy, Gdynia.
33. Wika Czarnowski – Studzienice, Gdańsk, Gdynia.
34. Żmuda Trzebiatowski – Lipnica, Brzeźno Szlacheckie, Borowy Młyn, Łąkie, Sątoczno, Pietrzykowo, Łubno, Masłowiczki, Miastko, Objazda, Kołczygłowy, Piaszczyna, Człuchów, Trzebiatkowa, Tuchomie, Bytów, Ciemno, Chojnice, Słupsk, Bydgoszcz, Małe Podlesie, Gdańsk, Gdynia.
35. Ostoja Liński – Czarna Woda.

Z powyższego zestawienia nasuwa się szereg wniosków. Otóż ze wsi najwięcej przydomków zauważamy się na Gochach, jak Lipnica i Brzeźno Szlacheckie i tam prawie wszystkie miejscowości mają od jednego do kilku przydomków. Jest tam właściwie ich siedlisko we większości przypadków. Z kolei liczne przydomki występują na terenie powiatu bytowskiego, wśród których są i dawne jak i powojenne, bowiem sporo mieszkańców Gochów w 1945 roku wyemigrowało na ten teren. Przydomki występujące w Gdańsku, Gdyni, Słupsku, Bydgoszczy są skutkiem przenoszenia się do większych miast z racji wykształcenia czy szans na lepszy start życiowy. W mniejszym stopniu możemy to odnieść także do Chojnic, Bytowa i Miastka. Ogólnie można podsumować, że najwięcej szlacheckich przydomków bierze swój rodowód z południowo – zachodnich Kaszub.
Powyższe dane mogą się okazać przydatne do organizacji modnych zjazdów rodów nie tylko szlacheckich na Kaszubach, ale także w Niemczech czy Ameryce Północnej. Odbyło się już kilkadziesiąt takich spotkań. Noszą one w sobie cenny ładunek historyczny, łączący przeszłość ze współczesnością. Przyczyniają się one do zacieśniania więzi etnicznych, rodzinnych, do szukania swoich korzeni na Pomorzu Gdańskim. Wreszcie zawierają w sobie cenny element wychowawczy dla młodego pokolenia, aby nie zapomniało ono o swych korzeniach.
Warto także odnotować, że niektóre przydomki czy rodziny na danym terenie noszą w sobie tendencję do wymierania. Widać to wyraźnie na przykładzie rodziny Suchy Lipiński, rodu, który niegdyś istniał w Prądzonie, Ostrowitem i Kiedrowicach /K.A. Kaszubik, The Suchy – Lipiński Genealogy, Hamburg New York 2001 /, a obecnie nie zostało tam po nich śladu, a obecnie z tego rodu przetrwało 5 osób płci męskiej, w Lipuszu, są to: Jan, Henryk, Wiesław, Jan i Tomasz, których przodkowie wywodzą się z Ostrowitego. Podobnie można powiedzieć o rodzinie Szulistów, których niegdyś prawie kilku było w każdej wsi parafii Lipusz /Shirley Mask Connolly, The Shulist Story, Ottawa 2001/, a obecnie zachowała się tylko jedna rodzina w Gostomku w parafii Lipusz.
Niech powyższe uwagi zachęcą innych do uzupełnienia tych wywodów, co już miało miejsce m.in. w Pomeranii i Acta Cassubiana.