13 listopada 1845 roku urodził się w Kiełpinie k. Tucholi ks. Leopold Stanisław KUJOT.

Był synem Piotra i Barbary z Ostrowskich. Uczęszczał do gimnazjum chojnickiego, maturę uzyskał w Chełmie w 1865 r. Studiował teologię w Pelplinie i filologię na uniwersytecie w Monasterze, historie zaś na Uniwersytecie Berliński. W 1870 roku otrzymał świecenia kapłańskie w Pelplinie, poczym, przez okres dwóch lat studiował filozofie w Monasterze. Po powrocie został nauczycielem w gimnazjum biskupim w Pelplinie, gdzie wykładał historię powszechną a także literatury. /1872-1893/. W międzyczasie brał aktywny udział w pracach Towarzystwa Pomocy Naukowej. Działał także w Bibliotece Polskiej Obywatelskiej Ziemi Pomorskiej. W 1893 roku objął probostwo w Grzybnie w pow. chełmińskim i tu pozostał do końca życia. Zmarł 5 grudnia 1914 r.

Od początku istnienia /1875/ Towarzystwa Naukowego w Toruniu należał do najaktywniejszych jego członków, a w latach 1897-1914 sprawował funkcje jego prezesa. W 1884 roku został członkiem Komisji Historyczne Akademii Umiejętności, a w 1892 r. wybrano go na członka Wydziału Historycznego Towarzystwa Nauk w Poznaniu.. W 1908 r. zainicjował On wydawnictwo TNT „Zapiski”, które miało charakter przyczynkarski. Był wydawca trzech pierwszych tomów „Fontes”, wydawnictwa źródłowego. W 1900 roku Uniwersytet Jagielloński nadał mu tytuł doktora honoris causa teologii. W 1874 roku wydał napisaną przez siebie powieść o historii Pomorza pt. „Głowa św. Barbary”, po niej przyszły inne, m.in. „Pierwsze nawrócenie Prusaków”, dramat „Ojciec Grzegosz, czyli obrona Pucka 1655 / 56. Z ważniejszych publikacji naukowych należy wymienić: „Dzieje Prus Królewskich’ „Rok 1410. Wojna”. Napisał także kilkanaście rozpraw i przyczynków m.in. „Margrabowie brandenburscy w dziejach Pomorza za księcia Mestwina II’, „Czternasty listopada 1308 r. w Pomorzu Gdańskim” /1908/. Wiele miejsca w dorobku naukowym ks. Kujota zajmuje historia Kościoła na Pomorzu Gdańskim i ziemi chełmińskiej. Poświęcał
również swe prace problematyce językowej i historii wojskowości.

29 listopada 1835 roku urodził się w Łęczycach pod Rumią ks. Juliusz POBŁOCKI.

Początkowo kształcił się w Lęborku, potem w gimnazjum w Chojnicach, gdzie w 1858 r. zdał maturę. Następnie wstąpił do seminarium duchownego w Pelplinie. Studia teologiczne i filozoficzne kontynuował w Monasterze i Berlinie, poczym uzyskuje stopień doktora. W 1862 roku otrzymał w Pelplinie święcenia kapłańskie, tam też wykłada w Collegium Marianum. W 1872 roku został proboszczem w Chełmnie, potem dziekanem i kanonikiem honorowym.

Był autorem wspokmnień o dużej dokumentalnej wartości, pt. „Na Kaszubach przed 100 laty”, drukowanych z okazji złotego jubileuszu kapłaństwa mianowany został radcą duchownym przez pelplińskiego „Pielgrzyma” w 1877 roku. Zmarł 9 lutego 1915 roku w Chełmnie. Jego brat Leon w latach 1883-1886 wykładał historię i geografię w gimnazjum chojnickim.

5 grudnia 1900 r w Prądzonie urodził się Józef GIERSZEWSKI ps. „Ryś”.

Po ukończeniu Seminarium Nauczycielskiego w Kościerzynie i Wyższego Korsu Nauczycielskiego w Krakowie, w latach 1922-1930 był nauczycielem w szkołach powszechnych: w Przymuszewie, Czarnowie, Brusach. Od 1930 roku był kierownikiem szkoły w Kowalewie Pomorskim, zaś od 1935 roku kierownikiem Szkoły Żeńskiej w Chełmży. Od pierwszych dni hitlerowskiej okupacji był czynnym działaczem konspiracyjnym na terenie powiatu chojnickiego i współorganizatorem Ruchu Oporu na całym Pomorzu.

Brał udział w kampanii wrześniowej jako porucznik rezerwy WP, a po ucieczce z niewoli 25.IX 1939 w okolicach Rawy Mazowieckiej, powrócił na Kaszuby. Tu skupił wokół siebie „Bunkrarzy”. Nawiązał kontakty z grupami partyzanckimi na terenach powiatu chojnickiego, kościerskiego, starogardzkiego i świeckiego, dołączył do Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf Pomorski”. Pełnił w niej funkcję członka Rady Naczelnej, oraz komendanta III Okręgu, zaś w końcu 1942 roku został mianowany przez kierownictwo naczelnym komendantem „Gryfa”.

17 lutego 1943 został zdymisjonowany ze stanowiska naczelnego komendanta przez zastępce prezesa Rady Naczelnej Józefa Dambka – został oskarżony o zdradę i wydatkowanie pieniędzy organizacyjnych na własne cele, a dnia 8.VII 1943 roku skazany na karę śmierci. Wyrok ten został wykonany w bunkrze w lasach leśnictwa Dywan, gdzie przebywał Gierszewski, którego tam zaskoczyła grupa egzekucyjna.Zarzuty pod adresem Gierszewskiego jak stwierdzono po 1945 roku, były niesłuszne, a On sam został w pełni zrehabilitowany pośmiertnie i uroczyście pochowany 19 marca 1960 roku w Borzyszkowach.

14 grudnia 1909 w Płotowie na bytowszczyżnie urodził się ks. Józef Styp – Rekowski.

W 1913 roku rozpoczął naukę w biskupim progimnazjum w Pelplinie, a w 1920 roku w Państwowym Gimnazjum w Chojnicach, gdzie w 1922 roku zdał maturę. Studia teologiczne odbył w Pelplinie. Pierwszą jego placówką duszpasterską było Zakrzewo na ziemi złotowskiej. /Proboszczem parafii był wówczas prezes Związku Polaków w Niemczech, ks. dr Bolesław Domański /. Następnie był wikarym w Radawicy koło Zlotowa, następnie duszpasterzem wychodźców polskich w Saksonii. Później przeniósł się do Berlina i objął stanowisko kierownika Związku Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech, łącząc tę funkcje z misją duszpasterską wychodźctwa polskiego w Niemczech. W czasie okupacji był więziony w obozach koncentracyjnych w Sachsenhausen i Dachau. Po wojnie pełnił on funkcje prezesa Związku Polaków w Niemczech w Niemieckiej Republice Federalnej. Zmarł w 1969 roku w Niemczech. Jego pogrzeb odbył się 2 września tegoż roku w Zakrzewie. Prochy Styp-Rekowskiego spoczęły obok grobu ks. dra Bolesława Domańskiego.

21 listopada 1909 roku w Kosobudach k. Brus, urodził się Józef ZBLEWSKI.

Był on jedną z licznych ofiar hitlerowskiego Selbstschutzu. Skazany zaocznie na śmierć za udział w konspiracyjnym Polskim Związku Zachodnim.

Służbę wojskową odbywał w pułku swoleżerów w Starogardzie, brał udział w kampanii wrześniowej. W 1939 roku wraz z rodziną mieszkał w Porowie koło Męcikału i tu został 18 listopada 1939 roku aresztowany. Odtransportowano go do chojnickiego Zakładu Poprawczego, poczym wraz z innymi skazańcami zostaje wyprowadzony na teren, zwany dzisiaj „Doliną Śmierci” . Tu zdecydował się na heroiczną ucieczkę w kierunku lasku miejskiego. Ranny w nogę, znalazł chwilowe schronienie u polskiego gospodarza Orlikowskiego, który następnie przewiózł go na rowerze do Kłodawy. Potem ukrywał się on u leśniczego Piechowskiego w Mylofie. W 1940 roku rodzina Zblewskich przeprowadza się do Chłopowych, gdzie Józef pracował w lesie. W 1943 roku zgłosił się do oddziału partyzanckiego, został dowódcą grupy partyzanckiej AK wchodzącej w skład Oddziału Brunona Miąskowskiego „Sokoła”. W 1944 roku pełnił funkcję Komendanta Inspektoratu Tczew – Chojnice. 15 maja 1944 roku, wraz z czterema współtowarzyszami, zginął walcząc z przeważającymi siłami policji i SS w rejonie leśnictwa Olszyny.

1 listopada 1883 roku w Przerębskiej Hucie k. Wiela urodził się ks. Dominik Szopiński.

Jego ojcem był Jan, właściciel ziemski, a matką, Katarzyna z domu Miętkich.

Naukę rozpoczął w gimnazjum w Kościerzynie, następnie uczęszczał do gimnazjum w Chojnicach, należał do kółka filomackiego. Szykanowany przez nauczycieli pruskich ,wymuszających na nim brzmienia i pisowni jego nazwiska na niemieckie.

W 1902 roku wraz z bratem Leonem wyjechał do USA. Tam ukończył Seminarium Duchowne w Milwaukee. W późniejszych czasach poświęcił się całkowicie pracy polonijnej. Był profesorem języka i literatury w Green Bay, organizował szkoły polskie przy parafiach oraz rozwijał szeroko działalność społeczną i kulturalną. Był współzałożycielem w 1911 roku w Chicago pierwszego polskiego Towarzystwa Naukowego w USA i jego organu „Przeglądu Polsko-Amerykańskiego” . Publikował w nim liczne artykuły o problematyce historycznej. Działał w Centralnym Komitecie Ratunkowym Polskiego Narodu w okresie I wojny światowej. Był rzecznikiem odzyskania przez Polskę dostępu do morza. W okresie międzywojennym pełnił funkcje sekretarza generalnego Zjednoczenia Kapłanów Polskich w Ameryce. W 1966 roku wrócił do Polski i zamieszkał w Rumii.

24 listopada 1907 r. w Czersku urodził się Ludwik ZABROCKI.

Był on absolwentem Państwowego Gimnazjum Klasycznego w Chojnicach. Od 1953 roku był profesorem Uniwersytetu Poznańskiego – pełnił tam funkcję kierownika katedry germanistyki. W roku 1971 został członkiem Polskiej Akademii Nauk. Był redaktorem takich czasopism jak: „Lingua Posnaniensis” „Biuletyn Fonograficzny”, „Glottodidactica”. Jest autorem licznych prac z zakresu językoznawstwa ogólnego i indoeuropejskiego, germanistyki, metodyki nauczania. M.in.: „Gwara Borów Tucholskich” /1934/; „Wspólnoty komunikatywne w genezie i rozwoju języka niemieckiego” /1963/, „Usilnienie i licencja w językach indoeuropejskich i w ugrofińskim” /1951/. Jako wybitny germanista, w 1974 roku odznaczony został „Medalem Goethego w Złocie”. Medal ten został mu nadany przez Uniwersytet w Monachiun. Zmarł 8 października 1977 roku w Poznaniu.

1 grudnia 1908 roku w Zielonej Chocimie urodził się Leon Kosecki.

Jego, ojciec Józef był rolnikiem. L. Kosecki w latach 1955-1972 był przewodniczącym Gromadzkiej Rady Narodowej w Zielonej Chocinie i Konarzynach. Szczególne zasługi położył w inicjowaniu i realizacji lokalnych czynów społecznych. Przez wiele lat był także radnym, działaczem spółdzielczym, prezesem Gromadzkiego Komitetu ZSL w Konarzynach. W okresie okupacji hitlerowskiej był członkiem Tajnej Organizacji Wojskowej „gryf Pomorski”. Odznaczony był licznymi odznaczeniami państwowymi i lokalnymi.

Zmarł 3 października 1975 roku, pochowany jest w Konarzynach.

4 grudnia 1902 roku w Swornegaciach urodził się Alojzy STOLTMAN.

Był on synem Katarzyny i Wincentego. Po ukończeniu seminarium nauczycielskiego w Kościerzynie objął posadę nauczyciela w Sianowie w powiecie kartuskim, a następnie w swojej wsi Swornegaciach.

Za przynależność i działalność w Polskim Związku Zachodnim został 23 września 1939 roku aresztowany przez Selbstschutz i uwięziony w Chojnicach. Po czym został zamordowany na polach igelskiej „Doliny Śmierci”. Był ojcem dziewięciorga dzieci.
Z początkiem 1941 rok jego żona Monika Stoltman, otrzymała nakaz opuszczenia rodzinej wsi wraz z całą swa rodziną w terminie 14-tu dni. Wyprowadziła się do Kamienicy Szlacheckiej w powiecie kartuskim i tu przeżyła okupacje. Po wyzwoleniu wróciła z dziećmi do Swornychgaci.

Opracowano na podstawie książki Zbigniewa STROMSKIEGO „Godni pamięci – chojnicki słownik biograficzny 1275-1980”.