Jak să Jônk Knut na drëdżi swiat wëbierôł
Na Kaszëbach béł rôz czedës zwëczôj - bň ňbecnie dużo să zmieniło! - że do căżkň chňregň wňłóno nie lékôrza, le ksădza. Bň pň ksadzu to să doch przewrócy na lepszé! Tak téż czedë stôri Jón Knut z Czedrëc chcôł să ju pňżegnac z tim swiatem, zawňłelë mů ksădza, ten ňdprawił swňje ceremónije i pňjachôł.
I naprôwdă zrobiło să jemů lepi. W nocë spôł dwie gňdzënë, ale reno pňczuł, że jednak ten swiăti Pioter gň wňło do sebie. Zwrócył să téż do swňji białczi, żebë mů pňszukała gromnică, bň ju czuł, że ten kůńc să zbliżô, a ňn chcôł ůmrzéc jak prôwdzëwi katolëk i Kaszëba.
Joanka szukô ti gromnicë, wié, że bëła doch całô i nowô, a nadto w kňscele pňswiăconô. Szukô i szukô. I na szafie, i na wertikňle, i na kňmňdze, i w szlôbanků, ale nigdze ni mňże ji znalézc. A ten Jón twardo domôgô să gromnicë.
Pňlecała do sąsadów, chňcbë pňżëczëc kawał gromnicë... Dostała jă. Ale przë tim lôtanim zrobił să u sąsadów szum, lëdze să zewsząd zeszlë do Jana, żebë mů pňmňc bez tă grańcă să przedostac na ten drëdżi swiat.
Jón trzimôł zapôloną gromnică w răce, a wszëtcë mówią pôcerze za ůmierającëch.
Wëczëtelë wszëtczé mňdlëtwë z nôgrëbszi ksążczi, jaką leno mielë, a Jón nie ůmierô. Wëczëtelë lëtanije jedną, drëgą, trzecą, a Jón nie ůmiérô. Jak nie ůmiérô, tak nie ůmiérô. Wszëtczim ju kňlana bňlą, denerwůją să ju, bň swinie kwiczą, bň nie są ňprzątniăté, celăta beczą, a tu nick...
Nôwiăcy să denerwůje jegň kňbiéta, Joanka. Ňna téż pierszô nie wëtrzimała i să ňdezwała:
- Jónie, të să doch pňspiesz kąsk, bň ta gromnica je doch pňżëczonô...
Jak Jank Knut na drugi świat się wybierał
Dawniej na Kaszubach był zwyczaj - bo obecnie dużo się zmieniło! - że do ciężko chorego wołano nie lekarza, tylko księdza. A po wizycie księdza musi się przecież polepszyć! Tak więc, gdy stary Jank Knut z Kiedrowic chciał się pożegnać z tym światem, zawołano księdza. Ten zaś odprawił swoje ceremonie i odjechał.
A choremu naprawdę zrobiło się lepiej. W nocy spał dwie godziny, ale rano poczuł, że jednak święty Piotr woła go do siebie. Zwrócił się wówczas do żony Joanki, żeby mu poszukała gromnicy, bo chciał umrzeć jak prawdziwy katolik i Kaszuba. Joanka wiedziała, że w domu była przecież gromnica cała i nowa, a nadto poświęcona w kościele. Szukała i szukała. I na szafie, i w wertykule, i w komodzie, i pod ławą, ale nigdzie nie mogła jej znaleźć. A Jank uparcie domagał się tej gromnicy.
Poleciała więc do sąsiadów, żeby pożyczyć choćby kawałek świecy. W końcu dostała gromnicę, ale przy tej bieganinie u sąsiadów zrobił się szum i ludzie zewsząd zeszli się do Janka, żeby mu pomóc przedostać się przez granicę na drugi świat.
Jank trzymał w ręku zapaloną gromnicę, a ludzie odmawiali pacierz za umierających. Wyczytali wszystkie modlitwy z najgrubszej książki, jaką mieli, a chłop nie umierał. Od klęczenia bolały ich kolana i zaczęli się denerwować, bo świnie nie dostały żreć i kwiczały. Także cielęta beczały, a tu nic. Najbardziej jednak denerwowała się Joanka, która odezwała się jako pierwsza mówiąc:
-Janku, ty się trochę pospiesz, bo przecież ta gromnica jest pożyczona...
Przełożył: S. Janke
