 Odsłonięcie Obelisku – na pierwszym planie dr Stanisław Jank i Władysława Łangowska.
 Przy Obelisku przedszkolaki z Parchowa, członkowie kaszubskiego zespołu Dzwonuszki, oraz śp. ks.senior
Andrzej Ryjewski były proboszcz parafii w Parchowie.
 Jan Gliszczyński (w środku) w 1964 roku pracownik elektrowni w Soszycy, po której oprowadzał zwiedzającej ją,
abp. Karola Wojtyłę. Na zdjeciu są także synowie Jana Gliszczyńskiego, Adam (w swetrze) i Waldemar, którzy
aktualnie w niej pracują. W tle ponad 100 letnie, do dzisiaj użyteczne żarówki będące na wyposażeniu elektrowni
„Człowiek jest sobą poprzez wewnętrzną prawdę.
Jest to prawda sumienia, odbita w czynach.
W tej prawdzie każdy człowiek jest zdany samemu sobie…”
(Jan Paweł II – Westerplatte, 12.czerwca 1987 r.)
Kronika budowy i uroczystości poświęcenia
Obelisk w Soszycy, został wzniesiony na placyku należącym do gminy parchowskiej przy prawym brzegu Słupi w sąsiedztwie mostu na drodze Pomysk – Łupawsko -Jasień.
Wieś należy do sołectwa Żukówko w gminie Parchowa. Wchodzi w skład parafii w Rokitach w gm. Czarna Dąbrówka. Parafia w Rokitach na terenie tego sołectwa graniczy z parafią w Pomysku Wielkim, do której należy Żukówko..
Uroczystość poświęcenia Obelisku odbyła się 28 września 2006 roku
Kamień na obelisk ofiarował Aleksander Szyca rolnik z Jamna, który wykopał go z swojego pola. A inskrypcję na marmurowej tablicy przytwierdzonej do obelisku z następującym przesłaniem: „Na pamiątkę pobytu w 1964 roku Ks. Abp Karola Wojtyły – Jana Pawła II na duszpasterskim spływie kajakowym rzeką Słupią. Mieszkańcy Gminy Parchowo wrzesień 2006” wykonał Ryszard Dziemiński z Parchowa.
Pracę porządkowo budowlane związane z postawieniem obelisku prowadzono w głównej mierze społecznie przy udziale pani Teresy Deji sołtysa Żukówka.
Władysława Łangowska – wójt gminy, poprosiła o odsłonięcie pomnika Tomasza Majkowskiego Przewodniczący Rady Gminy w Parchowie, Michała Świontek Brzezińskiego – Starostę Bytowskiego oraz dr Stanisława Janka Radnego Powiatu Słupskiego, inicjator przedsięwzięcia oznaczenia Szlaku.
Z kolei ceremoniału poświęcenia dokonał ks. kanonik Stanisław Jerzy Szarowski proboszcz parafii Św. Andrzeja Boboli w Rokitach, dziekan Dekanatu w Łupawie.
Towarzyszyli mu księża z okolicznych parafii: ks. Andrzej Rejewski kanonik senior Kapituły Kolegiackiej Kartuskiej, były proboszcz parafii parchowskiej, ks. Stefan Flisikowski proboszcz parafii Świętej Jadwigi Królowej Polski w Nakli, ks. Wojciech Bernard Hapka proboszcz parafii Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Pomysku Wielkim, ks. Mariusz Szyca proboszcz parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Półcznie.
Z okolicznościowym słowem zwrócili się do zebranych: Władysława Łangowska, pod której przewodnictwem odbywała się uroczystość, Michał Świontek – Brzeziński – Starosta Bytowski i dr Stanisław Jank – Radny Powiatu Słupskiego.
W zgromadzeniu po za wyżej wymienionymi osobami uczestniczyli także: Andrzej Hrycyna – Przewodniczący Rady Powiatu Bytowskiego, Edward Megier – sekretarz Gminy Kołczygłowy, Ludwik Lenc zastępca Burmistrza Miasta i Gminy Bytów, Jan Kulas – wójt Gminy Sulęczyno, Wojciech Gralak wójt gm. Czarna Dąbrówka, Genowefa Jank z Dębnicy Kaszubskiej, polonistka w Zespole Szkół Agrotechnicznych im. W. Reymonta w Słupsku, redaktor Eugeniusz Pryczkowski z TVP O/Gdańsk, przedstawiciele NDL Lipusz, radni i sołtysi z gminy Parchowo.
Wśród zgromadzonych był także Jan Gliszczyński emerytowany pracownik miejscowej elektrowni wodnej w Soszycy/Strudze, który pamięta wizytę w niej ks. Karola Wojtyły. Ksiądz arcybiskup zwiedzał jej obiekty podczas jego dyżuru i wymienił z nim uwagi na temat znajdujących się w elektrowni urządzeń.
Asystę Honorową przy Obelisku pełnili: Marysia Kreft, Gabrysia Neumiller, Marcin Janikowski, Janek Ściechowski - przedszkolaki, członkowie kaszubskiego zespołu „Dzwonuszki” z Przedszkola w Parchowie, prowadzonego przez p. Katarzynę Neumiller. Spotkanie muzyką i śpiewem uświetnił, zespół Modraki z Parchowa pod kierownictwem Waldemara Kapiszki.
*
Rys geograficzno – historyczny oraz społeczny miejsca i gminy postawienia Obelisku
Soszyca (kaszb. Soszëca).Jest małą osadą kaszubska położoną nad rz. Słupią. Należy do sołectwa Żukówko gminy Parchowo. Tu rzeka Słupia na 103 kilometrze swego biegu, wpływa w granice Parku „Dolina Słupi”. Tu na jej prawym brzegu przy moście drogowym Bytów – Lębork zlokalizowano na nadbrzeżnej łące przystań kajakową z możliwością rozbicia obozowiska i noclegu w namiotach. Okolica wsi obfituje w bory sosnowe, w których zebrać można wiele grzybów oraz jagody. Podczas zbierania runa leśnego można spotkać chronione storczyki oraz 3 gatunki widłaków: spłaszczonego, jałowcowatego i goździstego. Wyruszając kajakiem z Soszycy dalej biegiem Słupi płyniemy wśród lasu by po około 500 metrach dopłynąć do ruiny mostu kolejowego. Przebiegała przez niego zbudowana na początku XX wieku a zniszczona po wojnie, linia kolejowa Bytów – Lębork.
Rzeka na tym odcinku ma szerokość od 10 do 14 m, a jej średnia głębokość wynosi ok. 0,7 m, dno jest tu piaszczysto-żwirowe. Występują liczne bystrza, brzegi są zacienione, porośnięte olchami. Po dopłynięciu do kolejnego drewnianego mostu znajduje się przy nim leśna osada Maszewo a w jej pobliżu leśniczówka „Czapla". Na tym odcinku Słupi spotkać się można z szybkim, pięknie ubarwionym zimorodkiem. Oprócz turkusowej barwy grzbietu cechą charakterystyczną zimorodków jest długi, piskliwy dźwięk wydawany w locie. Spotykamy tu także żurawie. I orła bielika a także brodźca samotnego. W okresie lęgowym, od kwietnia do sierpnia na tych leśnych odcinkach Słupi spotkać można nurogęsi, gniazdujące w norach lub dziuplach drzew. Zaobserwowano ślady obecności bobrów a większość mostów, pod którymi płynie rzeka jest miejscem gniazdowania pliszek górskich.
W najbliższym sąsiedztwie znajdują się 3 jeziora lobeliowe: Pomysko (Dworcowe), Modre (Łupalickie, Błękitne) oraz Obrowo Małe. Jeziora te należą do bardzo rzadkich już, czystych i mało zmienionych od początku swego powstania zbiorników wodnych. Nazwę wzięły od lobelii jeziornej - reliktowej rośliny wodnej objętej ochroną gatunkową i wpisanej do Czerwonej Księgi Roślin ginących. Innymi roślinami wskaźnikowymi jezior lobeliowych występującymi w w/w jeziorach są: poryblin jeziorny i brzeżyca jednokwiatowa.
Znajduje się tu najstarsza w Europie (z 1897r.) czynna elektrownia wodna na rzece Słupi. Miejsce to nazywa się również - Struga. Elektrownia w Soszycy./Strudze - jest jedną (1898) z najstarszych działających elektrowni wodnych nie tylko na Pomorzu, ale i w Europie. Elektrownia jest usytuowana na 111 km biegu Słupi, około 2,7 km poniżej wypływu Słupi z Jeziora Żukowskiego.
Od roku 1945 elektrownią zajmuje się rodzina Gliszczyńskich, która do Soszycy przybyła spod Kościerzyny. Obecnie kierownikiem zakładu jest już wnuk pierwszego szefa elektrowni. W 1964 roku Jan Gliszczyński oprowadzał po elektrowni zwiedzającego ją ks. abpa. Karola Wojtyłę. O elektrowni piszemy więcej w rozdziale Słupia.
Żukówko (kaszb. Żukňwkň) –Wieś jest siedzibą sołectwa, w którego skład wchodzą miejscowości Soszyca, Struga i Bylina. Powierzchnia (sołectwo) wynosi 15,43 km˛ i liczy 391 mieszkańców. We wsi jest placówka Ochotniczej Straży Pożarnej. Na wschód od Żukówka znajduje się jezioro Żukowskie.
Od końca I wojny światowej wieś znajdowała się krótko w granicach Polski (powiat kartuski). 13 września 1920 roku po skorygowaniu granicy polsko-niemieckiej, znalazła się w granicach Niemiec. Do 1935 roku obowiązującą nazwą dla Żukówka ustaloną przez niemiecką administracji było Zukowken. W 1936 roku nazwa Zukowken została przez propagandystów niemieckich (w ramach szerokiej akcji odkaszubiania i odpolszczania nazw niemieckiego lebensraumu) zweryfikowana, jako zbyt kaszubska i przemianowana na nowo wymyśloną i bardziej niemiecką - Treuenfelde.
Bylina (kaszb. Bëlënô) –leży nad Słupią, jest częścią składową sołectwa Żukówko. W pobliżu Byliny (w kierunku wschodnim) znajduje się jezioro Żukowskie. Alternatywnie używaną nazwą dla tej wsi jest nazwa Młynki. Od końca I wojny światowej osada (wraz z pobliskim Żukówkiem) znajdowała się krótko w granicach Polski (powiat kartuski). 13 września 1920 roku po skorygowaniu granicy polsko-niemieckiej, znalazła się w granicach Niemiec.
Struga (kaszb. Strůga) –. osada jest częścią składową sołectwa Żukówko i leży na południowo-wschodnim krańcu Parku Krajobrazowego Dolina Słupi. Na północ od Strugi znajduje się jezioro Jasień. Znajduje się tu również jedna z najstarszych na świecie funkcjonujących elektrowni wodnych - na Słupi (patrz rozdział Słupia).
Jezioro Żukowskie. Znajduje się ono w odległości 5 km na zachód od Parchowa. Jest ono jeziorem „dzikim”, niezagospodarowanym o zarastających brzegach oraz o postępującym zamulaniu. Sprawia to, że nie zachęca do kąpieli. Jest ono miejscem gniazdowania stada ponad 100 łabędzi i kaczek. Największą osobliwością odkrytą w 1995 jest znajdujące się tu stanowisko żółwia błotnego Jezioro ma powierzchnię 128 ha a lustro jego wody zalega na wysokości 124,5 m. n.p.m. Jest ono płytkie, o maksymalnej głębokości 5,7 m. Przez jezioro przepływa rzeka Słupia, której część wód w 1920 roku skierowano kanałem do elektrowni wodnej Soczyca/ Struga. W okresie międzywojennym przez środek jeziora przebiegała granica polsko-niemiecka.
Na północny wschód od Żukówka, położone jest sołectwo Chośnica
Chośnica (kaszb. Chňsznica) – jest wsią sołecką. W skład sołectwa ponadto wchodzą Bawernica, Nowy Folwark i Chałupa. Sołectwo zamieszkuje ok. 130 osób. Na wschód od wsi znajduje się otoczony lasami rezerwat przyrody Jeziorka Chośnickie. Od 1920 Chośnica należy ponownie do Polski (powiat kartuski II Rzeczypospolitej). Zachodnimi krańcami wsi przebiegała do 1 września 1939 granica polsko-niemiecka.
Bawernica (kaszb. Bôwenderp) –Na terenie wsi ma swoją siedzibę Leśnictwo Lasów Państwowych należące do NDL w Lipuszu. Podobnie jak wyżej, wieś od 1920 roku należy do Polski. Jej zachodnimi krańcami przebiegała do 1 września 1939 granica polsko-niemiecka.
Chałupa (kaszb. Chałëpa) i Nowy Folwark –.to osady leśne.
Rezerwat Jeziorka Chojnickie. Na jego obszarze podlegają szczególnej ochronie cenne fragmenty naturalnych ekosystemów leśnych i rzadkich zbiorowisk roślin. Jest on rezerwatem częściowym, położony na terenie obrębu leśnego Sulęczyno w gminie Parchowo, Leśnictwa Bawernica. Rezerwat utworzono dla zachowania w naturalnym stanie siedmiu jeziorek śródleśnych będących w różnym stadium starzenia się oraz dla zachowania cennych, torfowisk wysokich i pierwotnych siedlisk leśnych. Powierzchnia ogólna rezerwatu wynosi 213,59 ha, w tym leśna zalesiona 179,91 ha. Powierzchnie leśne stanowią siedliska borowe z dominującą na nich sosną z niewielką domieszką świerka. Rezerwat jest ostoją dziko żyjących zwierząt i miejscem gniazdowania licznego ptactwa.
Lasy
Jak już wspomniano, około 50% powierzchni gminy Parchowo pokrywają lasy. Ich gospodarzem jest Nadleśnictwo Lipusz.
Lasy tego Nadleśnictwa zajmują (cześć) Środkowe i Południowe Kaszuby a zwłaszcza rosną one na obszarach Pojezierza Bytowskiego, Pojezierza Kaszubskiego, Równiny Charzykowskiej, aż po Bory Tucholskie.
Ważnym elementem ukształtowania lasów Nadleśnictwa są obniżenia wytopiskowe, wypełnione wodą lub torfem. Spośród większych obniżeń należy wymienić jeziora: Suminy, Wieckie, Lubiszewskie, Wyrówno, Somińskie, Dywańskie, Sarnowicze, Raduń, Wielewskie, Gowidlińskie, Węgorzyno, Moczydło, Okno, Mściszewickie, Guścierz Duży i Mały, Jeleń Duży i Mały, Mausz. Ponadto, oprócz jezior, przepływają przez jego obszar rzeki: Słupia, Wda wraz z dopływami, które w większości połączone są z pow. jeziorami.
Nadleśnictwo Lipusz powstało w 1902 roku. Północna część obszaru obecnego Nadleśnictwa istniała jako Nadleśnictwo Sulęczyno osiem lat wcześniej. Po zakończeniu II wojny światowej powierzchnia Nadleśnictwa wynosiła 9 tys. ha i obejmowało 13 leśnictwa, natomiast Sulęczyno obejmowało swym zasięgiem niespełna 8 tys. ha i 14 leśnictwa.
W roku 1973 nastąpiło połączenie obu tych Nadleśnictw w jedno o nazwie Nadleśnictwo Lipusz, którego powierzchnia objęła 18.555 ha lasów, podzielonych na 14 leśnictwa (Glinowo, Sucha, Parchowo, Zdunowice, Suminy, Bawernica, Kamionka, Karpno, Zdroje, Płocice, Płociczno, Trawice, Dywan, Zarośle). W 1979 roku w wyniku nowej reorganizacji nadleśnictwa, jego powierzchnia zmniejszyła się do 16.708 ha z podziałem na 11 leśnictwa (Sulęczyno, Zdunowice, Karpno, Zdroje, Płocice, Płociczno, Trawice, Dywan, Zarośle, Głuchy Bór, Wiele).
W po kolejnej regulacji obszarowej w 1986 roku powierzchnia NDL z kolei wzrosła do 22.883 ha i podzielona była została na 17- lennictwa i obręby: tj. obręb Sulęczyno z leśnictwami: Sulęczyno, Bawernica, Sucha, Zdunowice, Glinowo i Parchowo. Obręb Lipusz z leśnictwami: Suminy, Karpno, Zdroje, Płocice, Płociczno. Obręb - Dziemiany z leśnictwami: Dywan, Trawice, Wiele, Zarośle, Joniny, Głuchy Bór.
Zmiany obszaru nadleśnictwa miały również miejsce w 1992 roku. Utworzono wówczas pięć nowych leśnictw: Żółno, Lipusz, Żelewiec, Przerębską Hutę i Dunajki.
W roku 2004, wskutek kolejnej optymalizacji powierzchni leśnictw, zlikwidowano leśnictwo Lipusz i Joniny, natomiast w roku 2005 leśnictwo Dunajki.
Obecnie w skład Nadleśnictwa Lipusz wchodzi 18 leśnictw oraz Szkółka Leśna Trawice.
Pracami Nadleśnictwa Lipusz kieruje inż. Maciej Kostka
Historia lokalnych parafii i kościołów
Parafie w Rokitach, która obejmuje m.in. wieś Soszyce, miejsce postawienia 4 Obelisku Papieskiego prezentujemy omawiając gminę Czarna Dąbrówka. Z kolei Żukówko, które jako sołectwo obejmują Soszyce, wchodzi w obręb parafii w Pomysku Wielkim z terenu gminy bytowskiej.
Pomysk Wielki – kościół i parafia Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny Obejmuje ona miejscowości: Bylina, Helenowo-Szarzyn, Mała Wieś, Pomysk Mały, Pomysk Wielki, Struga, Ż u k ó w k o. Do parafii należy 1000 wiernych
Proboszczem parafii jest: ks. Wojciech Bernard Hapka Parafia wchodzi w skład Dekanatu Bytowskiego. Do 1973 roku kościół w Pomysku Wielkim był filią kościoła św. Katarzyny w Bytowie
Obecna świątynia parafialna wybudowana została w stylu neogotyckim w 1890 roku. Jest ona budowlą orientowaną, jednonawową, murowaną z cegły i kamienia. Jednak pierwszy kościół na terenie wsi powstał w 1430 roku. Następny z kolei został ufundowany w XVII wieku przez Hirsza von Pomeiske.
Wewnątrz kościoła znajdują się konfesjonały z 1950 - 1960 roku, ambona i organy z 1895 roku oraz piękny witraż w kształcie koła symbolizującego doskonałość (jest on częściowo zasłonięty przez ołtarz główny). Rzeźby w ołtarzach zostały wykonane przez Czesława Marczaka - bytowskiego rzeźbiarza.
W kościele znajdowała się sławna, drewniana rzeźba Madonny z Dzieciątkiem, pochodząca z 1430 roku. Rzeźba ta, reprezentująca duże wartości artystyczne, zaginęła podczas zawieruchy II wojny światowej.
Pomysk Wielki – leży w odległości 7 km na północny wschód od Bytowa. Wieś położona jest przy trasie z Bytowa do Kartuz, wśród morenowych wzniesień i pobliskich jezior: Jeleń, Stary Staw i Głęboczko. Wieś była gniazdem szlacheckiego rodu von Pomeiske.
W starych dokumentach nazwa wsi zapisana jest jako: Pomeisk, Pomisk (1178), "villa Pomisko" (1310), Pomysko (1330), Pomosco, Pomischow (1342), Duże Pomysko (1638), Wielki Pomysk (1651); niem. Gross Pomeiske. Jej nazwa ma swoje pochodzenie topograficzne i związana jest z nazwą rośliny "pomyk" (z rodziny liliowatych). Przez niektórych językoznawców nazwa wsi wywodzona jest z języka pruskiego (nie niemieckiego). Wieś istniała już w XIII wieku, powstała na założeniu placowo-ulicowym. W 1310 roku ziemie te zostały nadane przez margrabiego brandenburskiego Waldemara klasztorowi cystersów w Oliwie na odpuszczenie grzechów i jako wynagrodzenie za wyrządzone im szkody. Jednak już w 1381 roku Krzyżacy wykupili część tej posiadłości od opactwa oliwskiego.
Ród Pomeiske, przybył tu z Pomezanii. Okoliczne ziemie otrzymali oni z nadania w XIV-tym wieku. Przywileje lokacyjne, na prawie chełmińskim, wieś otrzymała w roku 1370 i 1379. W XVII wieku rozbudowany został folwark i powstała owczarnia, do której włączono gospodarstwo sołtysie. Ciekawostką jest, że tutejsi chłopi w XVII-tym wieku odprowadzali specjalny podatek na "walkę z czarownicami", wykorzystywany w Bytowie do opłacania kata.
Na terenie sołectwa jest: rezerwat wodno-florystyczny - Jezioro Głęboczko. /-/
|
![Zbigniew Talewski [Borowy Młyn]](/foto/autorzy/1.jpg)