Marek Jankowski burmistrz Czerska
ks. proboszcz Zbigniew Straszewski
Wyróżnienia odbierają prof. prof. Jerzy Kmieciński i Ludwik Lipnicki
Wyróżnienia odbierają prof. prof. Jerzy Kmieciński i Ludwik Lipnicki
Państwo Gertruda i Roman Redzimscy z Łęga
Ireneusz Bojanowski Nadleśniczy prezentuje otrzymany dyplom w towarzystwie burmistrz Marka Jankowskiego
Uczestnicy I Biegu Gotów – Odry 2008
Uczestnicy I Biegu Gotów – Odry 2008
Krzysztof Gadowski - dyr. Czerskiego Ośrodka Kultury
22 września 2008 r. Rezerwat Archeologiczno Przyrodniczy „Kręgi Kamienne” w Odrach obchodził Jubileusz 50 –lecia. Z tej okazji gmina czerska przy współudziale Lokalnej Grupa Działania „Sandry Brdy”, Nadleśnictwa Czersk, ks. Proboszcza Parafii Odry, Starostwa Powiatowego w Chojnicach i Muzeum Historyczno – Etnograficznego w Chojnicach. – zorganizowała uroczystą i bogatą w zdarzenia okolicznościową imprezę. Jej organizacja była częścią większego projektu realizowanego w kraju, mianowicie cyklu obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa Kulturowego.
W pierwszej części „odrzańskiego święta” o charakterze religijny i oficjalny w miejscowej świątyni spotkało się krąg Przyjaciół Rezerwatu oraz naukowców a także administracji leśnej - pracujących na jego rzecz. Osób, które od dziesiątków lat wnosiły swój znaczący wkład w tworzenie i potem funkcjonowanie rezerwatu. Po nabożeństwie liturgii słowa – Marek Jankowski Burmistrz Czerska i Sękielewski przewodniczący czerskiej Rady wręczyli specjalne podziękowania i upominki grupie najbardziej zasłużonych dla rezerwatu osób. Otrzymali je: prof. Jerzy Kmieciński, prof. Ludwik Lipnicki, prof. Andrzej Grabarczyk, Aleksander Andrzejewski, Państwo Zofia i Zenon Breske, Nadleśniczy Ireneusz Bojanowski, Dyr. RDLP Janusz Kaczmarek, dr Janina Cherek i Benedykt Ossowski.
W dalszej części zebrani – w tym słuchacze czerskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku - wysłuchali dwóch wykładów traktujących o największych wartościach rezerwatu. O porostach mówił prof. Lipnicki, a o kwestiach archeologicznych Aleksander Andrzejewski i prof. Kmieciński, który przez niemal całą swą naukową karierę był związany z rezerwatem . W procesie dydaktyczno –naukowym prowadzonym na terenie Rezerwatu w Odrach wychował wielu młodych archeologów i przyczynił się do jego powołania. W tej części, przygotowanej także staraniem ks. Proboszcza Zbigniewa Straszewskiego, można było podziwiać przepięknie wykonane utwory wokalne i organowe. Przeplatały one pozostałe elementy tej uroczystości, a wykonywali je Maria Hilla i Damian Owczarek z Akademii Muzycznej w Gdańsku.
W drugiej części obchodów, podczas festynu odbył się po raz pierwszy przełajowy „Bieg Gotów”. Pragnę przy tej okazji nadmienić i jednocześnie podziękować władzą czerskim a zwłaszcza p. Gliszczyńskiemu wiceburmistrzowi, że tym samym została wprowadzona w życie nasza inicjatywa postulowana w tym względzie.
W tym pierwszym – premierowym Biegu - licznie uczestniczyli w nim młodzi i dorośli biegacze. Ponadto w drugiej części imprezy przedstawiono inscenizacje historyczne przygotowane przez Bractwo „Tur” z Chojnic kierowanego przez Bogdana Kuffla.
Rozstrzygnięto również konkursy zorganizowane dla uczniów a zwycięzcom wręczono nagrody. i wręczono nagrody. I tak w konkursie plastycznym pt. „Odry oczami Gotów” udział wzięło kilkadziesiąt osób ze szkół czerskiej gminy. Nie mniej atrakcyjnym był również drugi konkurs prezentujący „modę – ubiory - Gotów. W tej konkurencji zaprezentowano ponad trzydzieści projektów.
Na zakończenie dnia na miejscowej estradzie zaprezentował się zespół tańca z Ośrodka Kultury w Rytlu, a także grupa z Torunia - Teatr Ognia a na akordeonie zaprezentowano koncert „Muzyka świata” a finałem był występ ( śpiewał i tańczył) zespół „Allegro”.
Należy podkreślić, że czerski Ośrodek Kultury a zwłaszcza jego szef Gradowski wykazali bardzo wysoki stopień zorganizowania i artystycznego smaku.
*
Gmina Czersk
Pan Ireneusz Bojanowski
Rezerwat „Kręgi Kamienne” w Odrach to jedna z głównych atrakcji i niezwykle cenne miejsce w naszej gminie. Stanowi on ważne dziedzictwo, łącząc niemal symbolicznie na jednym obszarze, walory przyrodnicze oraz pozostawione tu przez Gotów wytwory ich zamierzchłej kultury. To niezwykłe miejsce ma swa bogata historię i tradycję. Dla wielu skrywa też ciekawe tajemnice.
Od pięćdziesięciu lat rezerwat będąc pod ochroną prawną jest też otoczony troską mądrych ludzi. Tym właśnie ludziom należy się uznanie i wdzięczność.
Niniejszym składamy serdeczne podziękowania za zaangażowanie związane z funkcjonowaniem i realizacją różnorodnych zadań Rezerwatu „Kręgi Kamienne” w Odrach.
Gratulując dotychczasowych osiągnięć, przekazujemy też serdeczne życzenia wszelkiej pomyślności i wielu sukcesów w pracy, a także osobistego szczęścia.
Przewodniczący Rady Miejskiej w Czersku - Krzysztof Sękielewski, Burmistrz - Marek Jankowski
**
Wystąpienie inauguracyjne Marka Jankowskiego – Burmistrza Czerska
Wielebny Księże Proboszczu, Dostojni Goście, Szanowni Państwo.
Zgromadziliśmy się dzisiaj w tej pięknej świątyni w Odrach p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, aby w sposób uroczysty zainaugurować obchody 50-cio lecia Rezerwatu Kręgi Kamienne. To niezwykłe miejsce chciałbym scharakteryzować cytując fragment jednego z wielu opracowań:
„Kto tu trafi, z początku poczuje lekki smak zawodu. Niepozorne, drewniane ogrodzenie i prosta brama ze stojącym obok skromnym domkiem nie zwiastuje niczego interesującego. Rzadki sosnowy las też nie wydaje się niczym szczególnym. Dopiero wejście na rozległą polanę ł ogarnięcie wzrokiem dużego kręgu ułożonego z równomiernie rozstawionych głazów przyprawia o szybsze bicie serca. Oto miejsce, w którym zatrzymał się czas: kamienie wkopane w piaszczysty ,leśny grunt trwają tu od niemal dwóch tysięcy lat, niezmiennie tajemnicze, zdające się kryć w sobie jakąś prawdę znaną tylko tym, którzy je tu ustawili.”
Zainteresowanie tym miejscem rozpoczęło się pod koniec dziewiętnastego wieku w 1874 roku, kiedy gdański archeolog Abraham Lissauer na podstawie znalezionych fragmentów narzędzi kamiennych określił czas powstania na okres neolitu. W 1926 roku prof. Józef Kostrzewski archeolog z Uniwersytetu Poznańskiego ustala czas powstania kręgów na początek naszej ery. W1962 roku dr Jerzy Kmieciński z Uniwersytetu Łódzkiego prowadzi prace Archeologiczne i określa czas powstania kręgów na lata 70-te n.e. Badania są kontynuowane przez pracowników Uniwersytetu Łódzkiego pod Kierunkiem prof. Tadeusza Grabarczyka.
Od 15 września 1958 roku teren kręgów stanowi prawnie chroniony rezerwat przyrody. Stworzono go nie tylko dla zachowania obiektu archeologicznego, ale również w celu ochrony ponad 86 gatunków porostów (zwykle występujących na terenach wysokogórskich),które odkryto na 300 głazach - Rezerwat archeologiczny Kręgi Kamienne jest niewątpliwie jedną z największych atrakcji turystycznych Borów Tucholskich i oczywiście Gminy Czersk. Jestem przekonany że dzisiejsza uroczystość jest ważnym dla nas wydarzeniem kulturalnym.
Serdecznie witam wszystkich przybyłych gości... /-/
***
Odry – Kraina Gotów i Natury
Odry to wieś sołecka położona nad Wda, w Borach Tucholskich w odległości ok. 10 km na północ od Czerska.
Pierwsze wzmianki o Odrach pochodzą z 1352 r. -Odrow, 1584-Wodry w gminie Czersk. Nazwa Odry pochodzi prawdopodobnie z języka indoeuropejskiego od bazy wodnej adro- „trakt wodny" lub wodry „woda".
Odry otoczone były i są wodami; rzeka Czarna Woda (Wda) z jednej strony, a nieistniejące już jezioro na Czarniewcu i rzeka Niechwaszcz z drugiej. To woda-rzeka była drogą, którą przypłynęli tu Goci - przybysze z dalekiej Skandynawii.
W Odrach Goci osiedlili się ok. 70/80 roku n.e. Założyli cmentarz, ( wchodzi on dzisiaj w skład rezerwatu) rozpoczynając od postawienia 10 kręgów kamiennych. Było to prawdopodobnie miejsce spotkań starszyzny plemiennej, podczas których zapadały najważniejsze decyzje dotyczące ówczesnej społeczności zamieszkującej okolice Odrów. Stopniowo nekropolia została poszerzona o 30 kurhanów i 620 (znanych obecnie) grobów leżących wokół tych dużych konstrukcji.
Cmentarzysko w Odrach to największy tego typu obiekt na terenie Polski. Jest znany przez wszystkich archeologów polskich i wielu europejskich, którzy często w tym miejscu rozpoczynali swoją działalność terenową. Obiekt jest wpisany na listę dóbr dziedzictwa narodowego.
Badania archeologiczne prowadzone od wielu lat przyniosły wiele informacji na temat kultury materialnej i żyda duchowego tej ludności. Bogato wyposażone groby kobiece w ozdoby ze srebra i brązu, które nierzadko importowano z Cesarstwa Rzymskiego, paciorki szklane i bursztynowe świadczą o wysokiej pozycji społecznej. Groby męskie są znacznie uboższe. Zmarłych mężczyzn nie wyposażano w broń. Z cmentarzyska odrzańskiego znamy groby szkieletowe i ciałopalne. W kurhanach składano zwykle członków jednej rodziny, dlatego ilość znajdowanych tam pochówków waha się od 1 do 3.
Z myślą o turystach i miłośnikach przyrody oraz historii otwarto tu filie Muzeum Historyczno-Etnograficznego w Chojnicach, gdzie prezentowane są interesujące eksponaty przyrodnicze i archeologiczne pochodzące z wykopalisk w Rezerwacie „Kręgi Kamienne", który położony jest opodal. W rezerwacie znajduje się 10 całych i 2 fragmenty kręgów kamiennych, z których najmniejszy ma średnicę 15 m, a największy 33 m. Prócz kręgów na tym terenie znajduje się około 30 kurhanów o średnicy od 8 do 12 m. Pod kręgami odkryto jamy, w których złożone są szkielety i urny z prochami. Jest to cmentarzysko Gotów, którzy osiedlili się w Odrach ok. 70/80 roku n.e.
Na mocy Zarządzenia Ministerstwa Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dn. 15.09. 1958 r. na terenie cmentarzyska w Odrach utworzony został rezerwat archeologiczne- przyrodniczy „Kręgi Kamienne". Zarząd nad rezerwatem sprawuje Nadleśnictwo Czersk.
Rezerwat obejmuje kompleks leśny o powierzchni 16,91 ha. Szatę roślinną rezerwatu reprezentują dwa główne zbiorowiska, to jest subatlantyckie wrzosowisko porastające bezleśne „kręgi" oraz subkontynentalny bór świeży, w którym dominuje 120-letni drzewostan sosnowy z niedużą domieszką brzozy. Największą atrakcją florystyczną rezerwatu są porosty spotykane tu w ogromnej różnorodności i bogactwie.
Rezerwat jest też ciekawym obiektem przyrodniczym, występują tutaj cenne i unikatowe w skali Niżu Środkowoeuropejskiego porosty. Spośród 85 współcześnie żyjących tu gatunków, ponad 30 ma swoje centrum występowania w wysokich górach i jest to jedyne w Polsce stanowisko występowania chróścika kępkowego.
(Czersk- Plan Miasta i Gminy; wydawnictwo Karit-Art. Wojciech GrubczakCzersk oraz „Czersk” – wyd. Urząd Miejski)
![Zbigniew Talewski [Borowy Młyn]](/foto/autorzy/1.jpg)