---

Najdalej wysunięta na północy gmina Lipnica, wówczas w powiecie chojnickim liczyła 205 kilometrów kwadratowych powierzchni. Władzę wójta sprawował tam ofiarny działacz społeczny, nauczyciel Józef Słomiński, delegat Gochów do Sejmiku Powiatowego w Chojnicach.

On to utworzył w 1929 roku w Lipnicy pierwszy ośrodek zdrowia w powiecie chojnickim. Z jego też inicjatywy wybudowano szosę z Lipnicy do Borzyszków.

W czasie uroczystego otwarcia ośrodka zdrowia Słomiński powiedział: - „Dziś dochodzą nas złowrogie wieści, że bojówki niemieckie dokonują ataków na naszych rodaków w powiecie bytowskim, w miejscowościach Osława Dąbrowa, Niezabyszewo, Rabacin i Rekowo. My, jako sąsiedzi naszych braci zza kordonu musimy przeciwko tym gwałtom zaprotestować. Rodacy nasi w Niemczech muszą mieć te same prawa, jakie ma u nas miejscowa mniejszość”.

Od tej uroczystości upłynęło dziesięć lat. W 1939 roku wójtostwo w Lipnicy sprawował już Marceli Gliwa, rolnik z Mielna. Słomiński nadal uczył dzieci w Gliśnie i wyróżniał się w pracach społecznych. To u niego w Gliśnie, w 1938 roku odbył się zjazd działaczy Polskiego Związku Zachodniego. Związek ten zwracał uwagę na wrogą działalność organizacji mniejszości niemieckiej w Polsce, pobudzał do czujności wobec osób szkodzących interesom narodu polskiego.

Na zjazd w Gliśnie przybyli działacze z gminy Lipnica, goście z Płotowa za granicą oraz przedstawiciele z Chojnic i Brzeźna. Wszystkich utrwalono na fotografii wykonanej na tle szkoły u nauczyciela Słomińskiego w Gliśnie. Fotografia, ukrywana w czasie wojny, szczęśliwym losem nie wpadła w ręce hitlerowców, którzy bezwzględnie likwidowali członków PZZ. Jeden z działaczy tego związku Franciszek Kapiszka (organista) po wojnie wykonał odbitki z tej fotografii i rozdał jako pamiątkę wśród pozostałych przy życiu Kaszubów.

Dzisiaj fotografia przypomina zapomniane sylwetki sprzed 63 lat. Na zdjęciu widzimy 39 osób, działaczy Polskiego Związku Zachodniego z 14 miejscowości, z których 6 nazwisk, pomimo wysiłku, nie udało się autorowi ustalić. A oto nazwiska działaczy, stoją od lewej:

1. Makowski – policjant z Lipnicy
2. Wicher Marcin – studniarz z Lipnicy
3. Rynglewski Jan – podoficer zawod. nauczyciel z Osusznicy Młyn
4. Nazwiska nie ustalono – nauczyciel ze Sztoltman
5. Rynglewski August – sołtys z Wojska rolnik
6. Wera Jan – nauczyciel z Osusznicy Rucowe Lasy
7. Nazwiska nie ustalono – nauczyciel
8. Nazwiska nie ustalono – nauczyciel
9. Mielewczyk Jan – rolnik z Wojska
10. Niemczyk Karol – nauczyciel z Prądzonki
11. Wąsiewski Antoni – nauczyciel z Ostrowitego
12. Meger Jan – rolnik z Zapcenia
13. Lemańczyk – rolnik z Gliśna
14. Kamiński Julian – rolnik z Zapcenia
15. Ciemiński Franciszek – rolnik z Gliśna
16. Machut Bolesław – kierownik szkoły w Lipnicy
17. Jastrzębski Marceli – nauczyciel z Borzyszków
18. Topka Bolesław – kuczer w Komisariacie Straży Granicznej
19. Kozakiewicz – komisarz Straży Granicznej
20. Brzóskowski Leon – nauczyciel z Wojska
21. Nazwiska nie ustalono – podinspektor szkolny
22. Pasiak Józef – urzędnik pocztowy z Borzyszków
23. Grzegorzewski Stanisław – kupiec z Borzyszków
24. Chyrek – policjant z Brzeźna
25. Kapiszka Franciszek – organista z Borzyszków
26. Ginter Piotr – rolnik z Mielna
27. Gliwa Marceli – rolnik z Mielna
28. Nazwiska nie ustalono
29. Żółdkowski Jan – rolnik z Borzyszków
30. Pałbicki Szymon – rolnik z Gliśna

Siedzą od lewej:

1. Nazwiska nie ustalono z okolic Chociny
2. Machlewicz Jadwiga – nauczycielka z Borzyszków
3. Karpus Stanisław – nauczyciel z Łąkiego
4. Styp-Rekowska – nauczycielka z Płotowa
5. Słomiński Józef – nauczyciel z Gliśna (zamordowany przez Niemców w 1939 roku)
6. Styp-Rekowa – nauczycielka z Płotowa
7. Kochański Wacław – inspektor oświaty pozaszkolnej w Chojnicach
8. Felchner Sylwester – proboszcz z Borzyszków, przebywał w Dachau, zwolniony dzięki staraniom Kaszubów
9. Burkiewicz Feliks – nauczyciel z Kiedrowic

* Kto z wyżej wymienionych osób jeszcze żyje? ...prawdopodobnie tylko Pani Jadwiga Machlewicz – była nauczycielka w Borzyszkowych. W najbliższym numerze „Naji Goche” zamieścimy z nią wywiad. (Redakcja)

* Tekst ten jest skróconym przedrukiem ze „Zbliżeń” (1984 rok), gdzie ukazał się pod tytułem „Dzieje jednej fotografii” jako szósty odcinek z cyklu: „Historia Płonącego Pogranicza”. Fragmenty tej historii będziemy publikować na naszych łamach.