Swornegacie - kościół.

---

SWORNEGACIE są jedną z najstarszych miejscowości w naszym regionie. W 1272 roku osiedlili się tu augustianie, którym trzy lata później książę Mestwin II nadał okoliczne lasy i wody. Istniał już wówczas kościół. Augustianie w 1303 r. przenieśli prawo własności cystersów, ci zaś wkrótce się zgodzili odstąpić posiadłość Krzyżakom, otrzymując w zamian dwie majętności w pobliżu Gdańska. Krzyżacy założyli tu folwark, a w 1382 r. rozparcelowali go między osadników. Wieś należała do komturstwa, za czasów polskich do starostwa tucholskiego.

Parafia erygowana została w pierwszej połowie XIV wieku. O starym kościele drewnianym p. w. Jana Chrzciciela i Bartłomieja możemy się dowiedzieć pod datą 1565 i kilkakrotnie później. W 1617 r. arcybiskup Karnkowski przyłączył Swornegacie do parafii w Konarzynach i odtąd był tutaj kościół filialny. Do naszych czasów przetrwał drewniany kościół p. w. św. Barbary, zbudowany w 1742 r. W 1900 r. została reaktywowana samodzielna parafia i wówczas wzniesiono nowy kościół murowany. Stary był odtąd nieczynny, dopiero w latach osiemdziesiątych został przeniesiony do skansenu we Wdzydzach, wspaniale odrestaurowany i przywrócony do służby Bożej - co niedzielę odprawiane są w nim msze św. powróciły tam także XVIII-wieczne organy, które przez jakiś czas znajdowały się w Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy i przeszły gruntowną kurację.

Obecny kościół w Swornychgaciach, pod opieką tej samej świętej patronki, zbudowany w 1913 roku w stylu neobarokowo-modernistycznym, jest wypielęgnowany i pięknie ozdobiony. posiada polichromię malowaną (1913) przez znanego mistrza sztuki sakralnej Władysława Drapiewskiego. Zwracają uwagę dekoracyjne elementy związane z łowiectwem, np. żyrandole z poroża. Na zewnętrznej ścianie przy głównym portalu znajduje się tablica z nazwiskami wszystkich poległych i pomordowanych w czasie wojny mieszkańców parafii. Na tej samej ścianie w 1998 roku została umieszczona figura św. Barbary.

W stuletniej bez mała historii parafii w Swornychgaciach mocno zapisał się długoletni duszpasterz ks. Józef Czapiewski, a ostatni przedwojenny proboszcz ks. Władysław Brzozowski został zamordowany na początku okupacji. Od 1958 roku nieprzerwanie aż do 2000 roku proboszczem był ks. Benedykt Gierszewski, troskliwy duszpasterz i opiekun lokalnej wspólnoty, popularny również (jako wytrawny znawca) w środowiskach myśliwych i kynologów, turystów i wodniaków. Natomiast od 2000 roku proboszczem parafii jest długoletni kapłan ks. Henryk Kowalski, który ostatnio pełnił posługę kapłańską i proboszcza sąsiedniej parafii w Zapceniu. Ksiądz Henryk Kowalski jest również wicedziekanem dekanatu borzyszkowskiego.

Parafia liczy około tysiąca wiernych, mieszkańców Swornychgaci, Małych Swornychgaci, Wielkich Zań, Zbrzycy, Płęsna, Drzewicza i okolicznych osad. Latem znacznie więcej ludzi, niż stałych mieszkańców, odpoczywa nad jeziorami i odwiedza kościół. Odpust parafialny przypada 4 grudnia.