Środki pochodzenia roślinnego ich znaczenie w leczeniu zwierząt /cz. 2/

Jak wspomniałem w poprzednim odcinku, w lecznictwie ludowym zwierząt na Kaszubach stosowano również rośliny, które były także w niektórych przypadkach wykorzystywane przy leczeniu ludzi. Niektóre z tych roślin były znane już w medycynie starożytnej. Ich lecznicze działanie było znane i tu u nas na Kaszubach, lecz nadano im regionalne nazwy, co nie oznaczało, że nie stosowano ich przy leczeniu tych samych chorób.
Charakterystykę tych roślin w ziołolecznictwie przedstawiam w kolejności alfabetycznej, według polskich nazw botanicznych, łącznie z nazwami kaszubskimi z „Zielnika kaszubskiego”, „Słownika kaszubskich nazw roślin i uzyskanych od informatorów.
Tak jak w poprzednim odcinku ze względu na publicystyczny charakter niniejszego omówienia, pomijam łacińskie nazwy prezentowanych roślin i ziół.

16. Huba wiśniowa. Grzyb wiśniowy.
Brak informacji o szczególnym działaniu leczniczym. Na Kaszubach używano wywaru z niej jako najskuteczniejszego środka w leczeniu biegunek u prosiąt.

17. Jałowiec. Jałówc.
Jagody jałowca zawierają olejki lotne, garbniki, glikozy flawonowe, cukier. W medycynie używany jako środek moczopędny oraz przy zaburzeniach trawiennych. Kaszubi używali jałowca jako środka służącego do okadzania pomieszczeń.

18. Klon. Klun.
Klon nie ma znaczenia leczniczego. Kaszubi przypisywali liściom klonu moc odstraszania duchów.

19. Koper. Dyl. Kłeper.
Ziele kopru zawiera olejki eteryczne. W medycynie ma zastosowanie jako środek o działaniu przeciwkurczowym, wiatropędnym oraz odkażającym. Kaszubi używali kopru przy zaburzeniach trawiennych oraz jako środka zapobiegającego ronieniom u bydła.

20. Krwawnik. Krwownik.
Kwiatostan oraz ziele zawiera olejki eteryczne, gorycze, żywicę, witaminę K, azulen. W medycynie używany jako środek przeciwkrwotoczny, przeciwrakowy oraz przy zaburzeniach trawiennych. Kaszubi stosowali krwawnik przy leczeniu niestrawności u bydła.

21 Kupkówka pospolita. Trewa.
Brak informacji o właściwościach leczniczych. Kaszubi używali jej jako środka wymiotnego u psów podejrzanych o zatrucie pokarmowe.

22. Len. Len.
Nasiona lnu zawierają tłuszcz, śluz, białko, witaminę F. W medycynie stosowany jako środek przeczyszczający, przeciwzapalny, osłaniający oraz przy schorzeniach skóry /okłady/. Kaszubi używali siemienia lnianego do sporządzania okładów na rany i obrzęki wymienia u bydła oraz węzłów chłonnych przy zołzach u koni.

23. Macierzanka. Macerzonka.
Ziele macierzanki zawiera olejki eteryczne, flawony, garbniki. W medycynie używana jako środek leczniczy górnych dróg oddechowych, reguluje trawienie, działa przeciwskurczowo. Kaszubi używali wywaru z macierzanki również do przemywania ran u zwierząt oraz przy odczynaniu uroków przy schorzeniach wymienia.

24. Marchwian. Glisz.
Kaszubi wierzyli, że roślina ta jest przyczyną motylicy u bydła. Niszczono go powszechnie, aby jej zapobiec.

25. Nagietek. Brak nazwy kaszubskiej.
Kwiatostan zawiera barwniki, karoteny, garbniki, saponiny, gorycze. W medycynie stosowany jako środek regulujący przemianę materii, zewnętrznie pobudza ziarniowanie. Kaszubi podawali nagietki bydłu przy zmianie pasz.

26. Orzech włoski. Łerzech.
Liście orzecha zawierają garbniki, cukry, olejki lotne. W medycynie stosowany jako środek ściągający, przeciwbiegunkowy i antyseptyczny. Kaszubi podawali krowom przy zasuszaniu wymion.

27. Ostrzeń pospolity. Łest.
Brak informacji o działaniu leczniczym. Kaszubi zakładali wieniec rozjuszonym bykom na rogi.

28. Owies. Łóws.
Brak informacji o używaniu jako środka leczniczego w medycynie. Kaszubi używali kiełkujące ziarna owsa jako środek przeciwrobaczy u koni.

29. Pieprz. Pyper.
Ziarna pieprzu zawierają piperynę, piperedynę, olożywicę. Używany bywa jako środek drażniący. Kaszubi stosowali go przy leczeniu wzdęć u bydła oraz jako środek drażniący błony śluzowe przy schorzeniach dróg moczowych.

30. Piołun. Pjołun.
Ziele piołunu zawiera gorycze i olejki eteryczne. W medycynie używany jako środek żółciopędny, zwiększający apetyt, odurzający. Na Kaszubach używany także przy leczeniu zołz u koni, wzdęć u bydła oraz przy tężyczce pastwiskowej.

31. Podbiał. Pedbiołedka.
Kwiatostan oraz liście podbiału zawierają śluz, garbniki, saponiny. W medycynie stosowany jako środek wykrztuśny, przeciwzapalny, dezynfekujący. Kaszubi używali go przy leczeniu kołtuna.

32. Pokrzywa parząca. Płekrzewa.
Liście pokrzywy zawierają kwas żywiczny, histaminę, kwas mrówkowy, witaminę C, H oraz karoteny. W medycynie używana jako środek przeciwkrwotoczny. Kaszubi używają pokrzywę jako ważny dodatek do karmy młodych i słabych piskląd.

/cdn/.