Anastazy Nadolny urodził się 08.01.1937r. w Rybnie k. Działdowa. Prywatną maturę zdał w Collegium Marianum w Pelplinie w 1955r., a państwową w Gdańsku w 1959r. Studia w Seminarium Duchownym w Pelplinie odbył w latach 1955-1960, zakończone przyjęciem święceń kapłańskich 17.07.1960r. Jako wikary pracował w Skarlinie (1960-1961) i Toruniu (1961-1964).

W pelplińskim seminarium historią zainteresował go ks, dr Antoni Liedtke - zasłużony historyk diecezjalny i ten kierunek usiłował w przyszłości kontynuować. Pozytywnie na jego zainteresowania historyczne wpłynął pobyt w Toruniu gdzie miał okazję korzystać z niektórych wykładów i sympozjów uniwersyteckich. W tatach 1964-1967 studiował historię Kościoła na KUŁ-u, gdzie tajnikami dziejów Kościoła zajmowali się profesorowie Marian Rechowicz, Bolesław Kumor. Zygmunt Zieliński Stanisław Librowski a zwłaszcza Mieczysław Żywczyński, na którego seminarium naukowe z historii Nowożytnej Kościoła się zapisał.

Na ważność źródeł archiwalnych, w pracy naukowej historyka zwrócił szczególną uwagę ks. prof. Stanisław Librowski, wykładający archiwistykę i nauki pomocnicze historii. Te studia zużytkował w pracy magisterskiej pt. Działalność reformatorska ks. Jana Czerskiego w latach 1844-1859, której promotorem był ks. prof. Mieczysław Żywczyński w 1967r., wydrukowana pt: Duetchkatholizismus ks. Jana Czerskiego w zaborze Pruskim [Studia Pelplińskie 9:1978r 10:1979]. W niej zużytkował wiadomości z kancelarii pruskiej, zwłaszcza neografii niemieckiej i kancelarii kościelnych, redagowanych w języku niemieckim i łacińskim.

Po ukończeniu studiów w Lublinie przez kilka lat pracował dalej, jak kiedyś jako wikary w Pelpilnie, Jabłonowie i Toruniu. Zainteresowały go wówczas stosunki wyznaniowe w Toruniu, gdzie mógł swobodnie korzystać z Biblioteki Uniwersyteckiej i Archiwum w Toruniu.

W Lipcu 1974r. został zaangażowany w Zakładzie Duszpasterstwa i Migracji Polonijnej przy KUL-u. Dziedzina zainteresowań naukowych stała się Polonia w krajach języka niemieckiego, jak Niemcy, Austria, Luksemburg i Holandia.

Za przedmiot pracy doktorskiej wybrał duszpasterstwo w Niemczech Zachodnich. W tym celu wybrał się w 1975r. na 3-miesięczny wyjazd do RFN, który pozwolił mu zgromadzić bazę źródłową, zwłaszcza Kurii Biskupiej dla Polaków w Niemczech, a kierował nią ks. infułat Edward Lubowiecki we Frankfurcie nad Renem. Przeprowadził tam również szereg wywiadów z duszpasterzami polonijnymi, Kolejne materiały archiwalne wykorzystał w Archiwum Akt Nowych w Warszawie.

Ostateczny tytuł pracy doktorskie] przyjął formę: Opieka duszpasterska nad dziećmi i młodzieżą polską na terenie Niemiec Zachodnich w latach 1945-1965, wydana w Lublinie (KUL) w 1980r. Została ona napisana w 1977r., jej promotorem został ks. doc. dr hab. Zygmunt Zieliński, a recenzentami prof. Stanisław Nawrocki z Poznania i doc. Czesław Bloch z KUL-u.

Autor przedstawił w niej najpierw sytuację ludności polskiej, w której duszpasterstwo włączyli się księża polscy z obozów koncentracyjnych. Opieka nad całym młodym pokoleniem koncentrowała się m. in. na posłudze sakramentalnej i katechizacji. Objęła także organizację, działalność społeczną, kulturalno-oświatową oraz pomoc materialną.

Efektem poszerzonych kwerend archiwalnych w Niemczech i Polsce nad losami polskich dzieci i młodzieży w Niemczech stały się dalsze studia z tej problematyki, opublikowane w szeregu czasopism, jak Inspektorat Nauki Religi dla Szkół Polskich w Niemczech Zachodnich (1945-1950), Studia Polonijne 13:1979 s.203-229 sum) oraz Duszpasterz Polski Zagranicą (31:1980 nr 2/135 s.218-241), też : w streszczeniu Wspólnota Wiary (4:1979 nr6/36/ s.5-6).

Nierozdzielne z tą tematyką są związane dalsze artykuły dotyczące duszpasterstwa akademickiego (Studia Pelplińskie 1977 s.345-353), harcerstwa polskiego, (Colectanea Theologica 1980 z.2), opieki charytatywnej nad polskimi sierotami i dziećmi samotnymi (Colectanea Theologica 1980 2.3) i polskich wydawnictw kościelnych w Niemczech (Tygodnik Powszechny 1980 nr 35).

Przebywając wielokrotnie w Hamburgu, w tym na zastępstwach wakacyjnych w polskiej parafii, zebrał materiały, których efektem stała się książka: „Sto lat polskiego duszpasterstwa w Hamburgu 1981-1991” (Pelplin-Hamburg 1992).

Polskie wychodźstwo szukało pracy i zarobków w okręgach przemysłowych i górniczych w Zagłębiu Ruhry i z nim nierozdzielnie wiązało się polskie duszpasterstwo, którego przeszłością zajął się A. Nadolny w obszernym studium: Polskie duszpasterstwo w Zagłębiu Ruhry 1871-1894 (Studia Pelplińskie 1981 s.239-315). Nierozdzielnie z tym duszpasterstwem złączył się pochodzący z diecezji pelplińskie] ks. Franciszek Liss. Tej postaci autor poświęcił oddzielny artykuł na sympozjum w Lublinie oraz w Bochum (2003): Duchowni jako przywódcy grupy etnicznej na przykładzie ks. Lissa w Zagłębiu Ruhry w latach 1890-1894 (Studia Polonijne 1983 s. 127-144).

Artykuł p.t.: Działalność księży w Związku Polaków w Niemczech (Przegląd Zachodni 1984 nr 4) odnosi się już do okresu między pierwszą i drugą wojną światową. Ściśle z tą problematyką łączy się działalność kapłanów z Pomorza, jak ks. dr B. Domańsklego i ks. Józefa Styp-Rekowskiego, których biogramy ukazały się drukiem w Słowniku Biograficznym Pomorza Nadwiślańskiego.

Kolejnym krajem, na który ks. A. Nadolny zwrócił uwagę, stała się Austria z tamtejszą Polonią. Na te badania otrzymał stypendium władz austriackich w 1979r., co umożliwiło mu podjęcie badań w austriackich archiwach państwowych i kościelnych. Poszerzył je o dalsze materiały z Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Te razem zebrane materiały stały się podstawą rozprawy habilitacyjne] pt. Polskie duszpasterstwo w Austrii 180- 945 (1994) oraz kilku artykułów związanych z tą Polonią.

Jak na owe czasy, ta praca była niemal nowatorska, autor przedstawił w niej bardzo bogaty przegląd wydarzeń związanych z duszpasterstwem emigracyjnym. Te pierwsze dzieje duszpasterstwa polskiego w cesarstwie austriackim odtworzono bardzo wnikliwie w bogato udokumentowanej pracy, obejmującej opiekę nad polskim wychodźstwem od początku XIX w do 1945r.

Ks. Julianowi Łukaszowiczowi, twórcy Domu Polskiego we Wiedniu, autor poświęcił dwa artykuły: Działalność Juliana Antoniego Łukasiewicza wśród Polonu wiedeńskiej w latach 1901-l 920 /Przegląd Polonijny 1982 z. 2 i działalność oświatowa ks. Juliana A. Łukasiewicza we Wiedniu 1901-1920 {Colectanea Theologha 1983 z.1).

Po wydaniu tych publikacji zaczął zbierać materiały do dziejów powojennej Polonii austriackiej, a wynikiem tej kwerendy stała się książka: „Polskie Duszpasterstwo w Austrii po drugiej wojnie światowej 1945-2001 (Toruń 2004}. Autor wyróżnił w tym duszpasterstwie podział na cztery strefy okupacyjne, jak również na grupy emigracyjne. Zajął się różnymi przejawami życia religijnego. Wykorzystana przez niego kwerenda archiwalna, literatura, wspomnienia, pamiętniki i wywiady są nad wyraz bogate. Recenzent tej pracy wyraził życzenie, by polska emigracja w innych krajach doczekała się podobnych opracowań.

Dalsze artykuły o austriackiej Polonii dotyczą takich problemów, jak wypoczynek dzieci i młodzieży, studia i szkolnictwo, sieroty, harcerstwo, Kahlenberg, Papież a Polonia zagraniczna, w tym także austriacka. Oto te publikacje: Organizacja wypoczynku letniego dla dzieci i młodzieży polskiej w Austrii po II wojnie światowej (Przegląd Polonijny 1982 z.2); Szkolnictwo polskie w Austrii po II wojnie światowej (Colectanea Theologica 1982 z.1).

Polskie sieroty i dzieci samotne w Austrii po II wojnie światowej (Przegląd Zachodni 1984 nr 2)Harcerstwo w zachodnich strefach okupacyjnej Austrii(dzieje Harcerstwa na obczyźnie pad red. M. Szczecińskiego, Gorzów 1984 s.225-230) Polacy na Kahlenbergu {Studia Pelplińskie 1982 s 177-204; Tygodnik Powszechny 1983 nr 37); Papież w życiu Polonii Austriackiej (Teologia i Człowiek 2004 s.165-177); Polonia zagraniczna w nauczaniu Papieża Jana Pawła II – Fiedes querens intellectum – wiara poszukująca zrozumienia Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu w hołdzie Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II. Toruń, 2004, s. 335-350.

Poza wspomnianymi już publikacjami, autor ogłosił jeszcze szereg innych w czasopismach i prasie, jak Studia Pelplińskie, Duszpasterz Polski Zagranicą, Tygodnik Powszechny,Colectanea Theologica,Studia Polonijn, Nasza Wspólnota, Pielgrzym, Głos Polonii, Miesięcznik Diecezji Pelplińskiej i w pracach zbiorowych.

Będąc kapłanem diecezji chełmińskiej, a teraz pelplińskiej, włączył się aktywnie w badania nad przeszłością ziemi przy ujściu Wisły po obydwu stronach tej rzeki.

Monumentalną pozycją wydaną pod redakcją pomorskiego historyka stała się „Księga Jubileuszowa z okazji 350 lat Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie 1651-2001. Uczelnia zasługiwała na to, by tak okrągłą rocznicę uczcić pozycją liczącą przeszło 850 stron, łącznie z ostrymi kolorowymi zdjęciami. Księgę podzielono na trzy części: historia, sylwetki i wspomnienia. Redaktor zamieścił w niej dziewięć swoich artykułów. Ks. A. Nadolny godnie wywiązał się jako redaktor tomu z tak ambitnego przedsięwzięcia. Stanowi ono ważne osiągniecie naukowe i edytorskie diecezji uczelni.

W artykule: Granice diecezji chełmińskiej {Studia Peplińskie 1985 s.15-22) położył nacisk na rozwój terytorialny tej jednostki kościelnej", natomiast w artykule: Zarys dziejów diecezji chełmińskiej i pelplińskiej {Studia Peplińskie 1995 s.9-20} ukazał w syntetyczny sposób jej dzieje z przejściem do tylko już pelplińskiej w 1992r.

Poszerzony syntetyczny obraz pierwotnej diecezji chełmińskiej w latach 1243-1821 autor ujął w artykule Bistum Kulm - Die Bistumer des Heiligen Rómischen Reiches von ihren Anfangen bis zur Sakularisation, red. E. Gatz, Freiburg Br, 2003 s.315-328, Herder Verlag.

Nowszych dziejów diecezji dotyczą dwa artykuły. Jeden z nich omawia sprawę nominacji kontrowersyjnej postaci Karola Marii Spletta na administratora apostolskiego diecezji chełmińskiej w czasie II wojny światowej (Sprawa nominacji gdańskiego biskupa Karola Marii Spletta na administratora diecezji chełmińskiej, Studia Pelplińskie 1996 s.247-257). Szczególnie godny jest fakt, że już we wrześniu 1939r. był omawiany przez władze niemieckie problem zastąpienia polskiego ordynariusza niemieckim administratorem.

W drugim artykule zajął się wydawnictwami diecezjalnymi, służącymi przede wszystkim potrzebom seminarium duchownego i kurii biskupiej - Wydawnictwa pelplińskie po II wojnie światowej, Studia Pelplińskie 1983 s.93-126.

Kilka artykułów odnosi się do historiografii diecezji chełmińskiej i pelplińskiej. Wśród nich znalazły się: Pepliński krąg historyczny w: Dzieje histografii Pomorza Gdańskiego i Prus Wschodnich 1920-1939/1944. Kierunki, ośrodki, najwybitniejsi przedstawiciele. Materiały z sesji w Toruniu 15-1 6.11.1991 pod red. A. Tomczaka, Toruń 1992 s..35-37; Pelpliński krąg historyczny okresu międzywojennego w: Księga Jubileuszowa 350 lat Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie s, 293-318; Pelpliński ośrodek badań historycznych w: Kościół w Polsce. Dzieje i kultura 5:2006 s, 161-221.

Biskupiej stolicy Pelplina dotykają artykuły związane z Collegium Marianum, które ogłoszono w Kociewskim Magazynie Regionalnym 1987 z,2 s,54-57; Pielgrzymie 1990 nr 25 s.8-9; tamźe 1995 nr 3 s, 1; Informatorze Pelplińskim 2006 nr 6 s.6 i 8.

Historyczny skrót pelplińskiej parafii autor zamieścił w: Parafia pelplińska i jej duszpasterze, pod red. J. Borzyszkowskiego, Pelplin 2007 s. 17-82 i jest on właściwie kościelną monografią tejże jednostki, w której czytelnik odnalazł podstawowe wiadomości" o tym ośrodku duszpasterskim.

Z parafii diecezji autor opisał przeszłość Zblewa i Osieka. Oddzielną grupę publikacji stanowią pozycje bibliograficzne liczące 85 biogramów biskupów i wybitniejszych osób, a także nekrologi zmarłych księży. Stanowią one pomoc w pracy historyka, które drukował w Polskim Słowniku Biograficznym, Słowniku polskich teologów katolickich. Słowniku biograficznym Pomorza Nadwiślańskiego, Toruńskim słowniku biograficznym, Słowniku konspiracji pomorskiej, Encyklopedii Katolickiej KUL, a także w diecezjalnych wydawnictwach, jak Miesięcznik Diecezji Peplińskiej, zaś biogramy biskupów chełmińskich z okresu krzyżackiego zamieścił w pracy zbiorowej: Die Blschófe das Heiligen Romischen Reiches 1198 bis 1448. Ein biographisches Lexikon hrsg von E. Gatz, Berlin 2001. Są to pozycje o charakterze leksykalnym, jednak dwa obszerniejsze opracowania posiadają charakter monografii biograficznych, a są nimi Brunona Czapli w: „Działacze TNT t.2, Toruń 2006 s. 7-23 i A. Liedtkego „Zapiski Historyczne" 1995 z 4 s. 192-194.

Wspomniane wyżej biogramy księży obejmują m. in. osoby: Kazimierza Dąbrowskiego, Zygmunta Labudy, Augustyna Rosentretera, Czesława Rybakowskiego, Zbigniewa Czubka, Zygmunta Peplińskiego. Bernarda Czaplińskiego, Bolesława Domańsklego, Bernarda Sychty, Alfonsa Groszkowskiego Jerzego Świnki, Bronisława Jagła, Jana Stryczka, Kazimierza Zwolenkiewicza , Stefana Mejera, Wacława Freissa, Mieczysława Barzowskiego, Leona Megiera, Henryka Mrossa, Jarosława Piekarskiego, Jana Llterskiego Erharda Staniszewskiego, Alojzego Kowalkowskiego l Feliksa Windorpskiego.

A, Nadolny, chcąc się lepiej przygotować do czekających go zadań, w l986 r. zapisał się na podyplomowe Studium Archiwistyki w Instytucie Historii i Archiwistyki UMK w Toruniu, które ukończył w następnym roku pracą dyplomową pt. Stan badań dotyczących Archiwum Diecezji Chełmińskiej w Pelplinie stało się ono jednym z kilku przedmiotów jego pracy naukowej. W tym zakresie stał się nowatorem, znacznie ubogacając skromne artykuły swego poprzednika ks. dr. Antoniego Liedtkiego, Zajął się uporządkowaniem zasobu archiwalnego, sporządzając do wszystkich zespołów inwentarze w maszynopisie. By ułatwić kwerendzistom korzystanie z zasobu, jego zawartość omówił w artykule: Archiwum Diecezjalne w Pelplinie. Zarys dziejów i informacji o zasobie (Studia Pelplińskie 1990/91 s. 263-316), jest to pierwsze on takie opracowanie w tak obszernym zakresie jego zbiorów oraz zawartości problematyki zgromadzonych archiwaliów.

Wielkie straty poniosły zbiory archiwalne diecezji chełmińskiej w czasie drugiej wojny światowej ze strony okupanta hitlerowskiego. Te straty zainwentaryzował A. Nadolny w artykule pt.: Archiwum Diecezji Chełmińskie} w okresie II wojny światowej. Kościół i społeczności (Studia z dziejów XIX / XX stulecia pad red. J Walkusza Lublin 1993 s, 22 1-242).

Trzeba zaznaczyć, na szczęście, ze z tych zbiorów wróciły księgi metrykalne, które zabrał hitlerowski okupant i znajdują się w Archiwum Diecezjalnym i są zarchiwizowane elektronicznie, Na ten temat, jak i inne, ogłosił komunikat na sympozjum w Lublinie , który został wydrukowany w ABMK 2004 s. 69-71, Następny artykuł dotyczy archiwum dziekańskiego dekanatu lubawskiego, ogłoszony drukiem w Teologia i Człowiek. Półrocznik Wydziału Teologicznego UMK w Toruniu.

Dalsze artykuły odnoszą się archiwów parafialnych i tu należy wymienić dwa: inwentarz archiwum parafii św Michała Archanioła w Gdyni (Na początku było Oksywie , s. I96-210) oraz inwentarz Archiwum Parafii pw. Bożego Ciała i Wniebowzięcia NMP w Pelplinie (Parafia pelplińska i jej duszpasterze. s. 197-228).

Oddzielne artykuły A. Nadolnego o archiwach ukazały się w Pielgrzymie 10/1992 i Roczniku diecezji pelplińskiej 1995 s, 37-40.

Wyrazem uznania dla pelplińskiego historyka w zakresie archiwistyki była jego nominacja na członka Rady Archiwalnej przy Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych w Warszawie, którą pełnił w fatach 1992-1998.

Wielką zasługą ks. Nadolnego jest to, że przeprowadził seminarium tematyczne związane z eksterminacją Kościoła katolickiego w latach 1939-1945 w diecezji chełmińskiej. Było to tym bardziej potrzebne, że w miarę upływu lat pamięć o szczegółach tego okresu coraz bardziej zacierała się u potomnych. Z tego tematycznego seminarium pochodzi ponad 20 prac magisterskich napisanych przez kleryków i w ten sposób, poza źródłami, udało się zebrać cenne informacje w czasie wywiadów u starszych informatorów. Stanowią one niezwykłą dokumentację męczeństwa katolickiego duchowieństwa w diecezji, a także niszczenia kościołów, cmentarzy, figur, krzyży przydrożnych, śladów polskości oraz księży biorących udział w ruchu oporu.

Jubilat rozwinął szeroko zakrojoną pracę dydaktyczną, do której ma właściwe przygotowanie naukowe, bowiem w I994r, uzyskał habilitację na podstawie pracy: Polskie duszpasterstwo w Austrii 1801-1945, a 22.1.2007r. tytuł naukowy profesora nauk teologicznych.

A. Nadolny od 1.1O.l984r. objął wszystkie wykłady z historii Kościoła w pelplińskim seminarium. Równocześnie prowadził wykład monograficzny z dziejów diecezji chełmińskiej oraz w latach 1981-1984 lektorat z języka łacińskiego.

W punkcie konsultacyjnym UKSW ( ATK} w Gdyni, a od roku 1992 w Tczewie prowadził wykłady z historii Kościoła, patrologii i języka łacińskiego w latach 1987-1992. Prowadzi także w Tczewie seminarium naukowe.

U Chrystusowców w Poznaniu w latach 1984-1991 wykładał dzieje polonii i jej duszpasterstwa w krajach języka niemieckiego łącznie z seminarium naukowym.

Na lata 1996-2001 przypadły jego wykłady z historii Kościoła w seminarium toruńskim.

Na Wydziale Teologicznym UMK w Toruniu od 1.10.2001 r. zajął się wykładami historii Kościoła w Czasach Nowożytnych oraz wykładem monograficznym na Studium Podyplomowym.

W sumie wypromował 125 magistrów, 5 licencjatów teologicznych, l doktorat ukończony, 6 jest prowadzonych. Napisał 5 recenzji prac doktoranckich, jedną do pracy habilitacyjnej i jedną do tytułu profesorskiego. Współorganizował kilka sympozjów (KUL 1974-1981) o tematyce polonijnej i wygłaszał na nich referaty. Czynił to także na Spotkaniach pelplińskich i na sympozjum z okazji 350-lecia seminarium pelplińskiego. Brał udział w licznych sympozjach organizowanych w Polsce i zagranicą i wygłaszał tam referaty: Poznań 1982; Gniew 1983; Lublin 1984, 1997; Gorzów Wlkp. 1992; Ojrzanów 1992; Pelplin 1996, 2007; Wiedeń 1997, 2001; Łowicz, Łódź 1998; Bochum 2003; Olsztyn 2005. Wygłoszone na tych sesjach referaty zostały opublikowane.

A. Nadolny dał się poznać w działalności organizacyjnej nauki m in. w Punkcie Konsultacyjnym ATK w Gdyni. Jako dyrektor biblioteki seminaryjnej patronował praktykom wakacyjnym studentów bibliotekoznawstwa z Krakowa i Torunia. Wyłączono wówczas starodruki z ogólnego zbioru, tworząc z nich osobny dział i na nowo je katalogując, Zorganizował dział czasopism. Jako dyrektor archiwum diecezjalnego zinwentaryzował Zasób i kierował praktykami wakacyjnymi studentów archiwistyki. Przyczynił się do komputeryzacji obydwu instytucji i podłączenia ich do Internetu. W 2001 r, został kierownikiem Zakładu Historii Kościoła w Czasach Nowożytnych, a w 2002r, wybrano go do senatu uczelnianego. Od 198Qr. należy do zespołu redakcyjnego Studiów Polonijnych KUL, a w latach 1983-1996 do Studiów Pelplińskich. Od 1997r. jest członkiem Komisji Nauki i Wiary Konferencji Episkopatu Polski.

Za działalność naukową Jubilat otrzymał następujące nagrody:
1. Nagroda im. Franciszka Skowyry KUL w roku akademickim 1980/81 za pracę: Opieka duszpasterska nad dziećmi l młodzieżą polską na terenie Niemiec zachodnich w latach 1945-1965.
2. Nagroda Rektora UMK w Toruniu I stopnia za książkę: Księga Jubileuszowa 350 lat Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie (1651-2OO1) Toruń 2003.
3. Nagroda Rektora UMK w Toruniu II stopnia za książkę: Polskie duszpasterstwo w Austrii po II wojnie światowej 1945-2001. Toruń 2005.

Jest członkiem TNT w Toruniu i Towarzystwa Naukowego KUL, współpracuje z Gdańskim Towarzystwem Naukowym.

Władze diecezjalne doceniły jego zasługi i obdarzyły go godnością kanonika gremialnego Kapituły Katedralnej i prałata.

Na czasy ks. A. Nadolnego przypadł dobry rozwój diecezjalnych instytucji, jak biblioteka i archiwum. Otrzymały one właściwy personel, w tym także czytelnie seminaryjną. Ponadto Biblioteka Seminaryjna jest systematycznie zaopatrywana w bieżące wydawnictwa, nie tytko teologiczne, ale także historyczne. Oprócz katalogów kartkowych są także katalogi elektroniczne. Podobnie ma się rzecz z archiwum. Że tak się dzieje, w tym wielka zasługa ks. prof. A. Nadolnego. Będąc człowiekiem z pasją badawczą o znaczącym dorobku naukowym, godnie reprezentuje pelplińskie środowisko naukowe. Tę jego pracę ułatwiają mu odpowiednie cechy charakteru, znajomość języków obcych tj. łaciny, języka niemieckiego i angielskiego. Ich znajomość wykorzystuje w swojej pracy badawczej.

Jako historyk posiada czasem własne zdanie niezależne od panujących koniunktur czy układów. Należy mu życzyć z okazji 72 urodzin oraz z przypadającej w 2010 r., rocznicy 50-lecia kapłaństwa, dalszych naukowych osiągnięć, a przede wszystkim zdrowia tak m.in. potrzebnego mu dla kontynuowania – w zaciszu samotności - a tak trudnej pracy naukowej.