NAJI GOCHE - regionalny magazyn społeczno-kulturalny

Zbigniew Talewski [Borowy Młyn]

Ks. Bernard GOŃCZ (1877 - 1940)

[NG: 40]   Autor: Zbigniew Talewski - Borowy Młyn (liczba artykułów: 325)

Urodzony 7 grudnia 1877 w Kościerzynie w rodzinie murarza, później kupca, Józefa i Marianny z Jakubeckich. Uczył się w progimnazjum w Kościerzynie (1890-98) i w gimnazjum chełmińskim jako stypendysta TPN (od 1895). Miał zamiar zostać księdzem i uważał, że język polski będzie mu potrzebny w pracy duszpasterskiej, dlatego wstąpił do organizacji filomackiej (1898), aby się go lepiej nauczyć. Został jednak z organizacji usunięty, gdyż nie wywiązywał się ze swoich obowiązków. Wykrycie tajnej organizacji w Śremie (12 XI 1900 ) spowodowało długotrwałe przesłuchiwania uczniów również w gimnazjach pomorskich. Śledztwem objętych było ponad 120 uczniów .

19.XII 1900 Gończ złożył zeznanie wobec dyr. gim. F. Prreussa, wyjawiając nazwiska kilku filomatów ( B. Dembka, J. Dembieńskiego, M. Karczyńskiego i prezesa B. Makowskiego, późniejszych księży). Dodatkowo wymienił jeszcze 21 nazwisk 31 XII 1900 w Kościerzynie wobec radcy regencyjnego, który przybył tu celem dalszego przesłuchiwania. W rezultacie w stan oskarżenia postawiono 60 uczniów. Głośna wtedy rozprawa odbyła się w Toruniu (9-12 IX 1901).

Gończ wówczas był alumnem Seminarium Duchowego w Pelplinie; skazany został na jeden dzień więzienia.

Święcenia kapłańskie otrzymał 9 IV 1905. W duszpasterstwie pracował w Debrznie, Łęgu, Radawicy, Gdańsku (kł św. Wojciecha i Nowym Porcie).

Jako pierwszy duszpasterz nowo powstałej kuracji w Borowym Młynie (od 9 XII 1913 ) umiał zachęcić parafian do ofiar na budowę nowego kościoła w l. 1914-16. Odniósł również znaczny sukces w ustaleniu zachodnich granic Polski. W styczniu 1919 wysłał delegację parafian do Gdańska, by przez redaktora Fr. Kwiatkowskiego i majora Jamesa Webb sprawy Borowego Młyna dotarły na stół wersalski. 16 lutego 1920 roku zebrał ok. 300 Kaszubów i wszczął bojkot przy wytyczaniu granicy polsko - niemieckiej. Ostatecznego rozgraniczenia terenu dokonano latem 1920 roku. Wieś Upiłka pozostała w Polsce i przy parafii.

Będąc proboszczem w Luzinie (od 10 XI 1920 ), zadbał o parafian w odległym Przetoczynie i od 1924 odprawiał dla nich nabożeństwa w tamtejszej szkole. Był wizytatorem nauki religii w szkołach dekanatu wejherowskiego. Należał do TNT(1906-21).
Aresztowany 6 IV 1940, więziony był w Wejherowie, obozie koncentracyjnym Stutthof i od 10 IV 1940 w Sachsenhausen. "Odpokutował swym wzorowym życiem i śmiercią w obozie za błąd swej młodości (K. Ślaski).

Zmarł 12 VII 1940 r.

(Słownik Kapłanów Diecezji Chełmińskiej 1821 - 1920)

 


NAJI GOCHE | e-mail:
Polecamy: odżywki na odchudzanie tanio i szybko - Warszawa świadectwo kwalifikacji grzejniki Gadżety reklamowe Darmowe tapety na pulpit do pobrania tapety na pulpit