---

Z autorskiego wstępu...

„.....W przeciwieństwie do Ceynowy, który traktował kaszubszczyznę na równi z polszczyzną i innymi językami Słowiańskimi, Derdowski zawsze podkreślał wyższość języka polskiego nad mową Kaszubów. Głęboko wierząc w przetrwanie polszczyzny i zachęcając pobratymców do coraz lepszego posługiwania się tym językiem, apelował jednocześnie do pokochania i pielęgnowania macierzystej mowy, którą widział przede wszystkim jako wartościowe tworzywo literackie. Podobnie zresztą jak pisarze Klaus Groot i Fritz Reuter, którzy w celach artystycznych posługiwali się narzeczem dolnoniemieckim. Autor „Czorlińskiego” pisząc w rodzinnym dialekcie południowokaszubskim, z niewieloma wtrętami słownictwa kaszubszczyzny północnej, bez dodatkowych znaków graficznych oznaczających kaszubskie brzmienie liter, chciał być zrozumianym zarówno przez wszystkich braci Kaszubów, jak i „rodaków znad Warty, Wisły, Sanu i Niemna”, jak pisał w przedmowie do pierwszego wydania „Jaśka z Knieji”. Była to jego w pełni świadoma, twórcza polemika z centrokaszubskimi i panslawistycznymi ideami Floriana Ceynowy.

(.....) Książka, którą czytelnicy otrzymują do rąk, jest pierwszą próbą ujęcia wszystkich istotnych wątków z życia Derdowskiego, bez jakichkolwiek przemilczeń jego ujemnych stron. Publikacja odsłania najważniejszy dorobek twórczy i publicystyczny poety, a także jego wpływy na autorów literatury kaszubskiej i kulturę Kaszubów. Jest to wszakże biografia o charakterze popularyzatorskim, z wykorzystaniem wielu notatek i wzmianek nie potwierdzonych w źródłach, ale napisana z wyraźnym dystansem wobec elementów fikcji fabularnej, które można znaleść w niektórych artykułach prasowych, nawet opracowaniach naukowo – historycznych.

(.....) Publikacją o Derdowskim pragnę złożyć hołd moim dziadkom Michalinie (1887 – 1962 ) i Edwardowi ( 1878 – 1960 ) Jankom, z przysiółka Wygoda nad jeziorem Wdzydze. Należeli do tej samej parafii, z której wywodził się poeta i – jak wieść rodzinna niesie – z upodobaniem czytali jego „Czorlińsciego” i „Jaśka z Knieji”, z akcją toczącą się właśnie na pustkowiu sąsiadującym z Wygodą i Przytarnią. Byli ziomkami autora, który jako pierwszy pozwolił im spojrzeć na siebie przez artystyczne zwierciadło i oswoić się z kaszubskim słowem w literaturze. Cieszę się, że i ja mogłem po latach doświadczyć blasku i magii poezji tego wybitnego twórcy literatury kaszubskiej”.

Rozdziały...
1. Między Wielem a Paryżem
2. Pierwszy okres Toruński
3. Poeta wędrujący
4. Twórcze i życiowe meandry
5. W Ameryce
6. Od pełni do zmierzchu
7. W słowach i czynach

Źródła drukowane i ważniejsza literatura
Pisma Derdowskiego
Podziękowania.

O książce i autorze...

Biografia Hieronima Derdowskiego ukazuje się w setną rocznicę śmierci i 150 lat od narodzin pierwszego poety kaszubskiego. Stanisław Janke, podobnie jak Derdowski literat i dziennikarz, odkrywa frapujące, pełne pasji i niezwyczjnych przygód życie Wielkiego Łgorza rodem z Wiela. Opowieść o kolejach życiowych Hieronima Derdowskiego łączy z analizą jego dzieł literackich i prac publicystycznych. Publikacja zawiera sporo ilustracji i zdjęć, a całość zamyka wykaz dorobku twórczego poety oraz obszerne zestawienie artykułów i materiałów źródłowych związanych z Derdowskim.

Autor jest wszechstronnie uzdolniony literacko. Jest nie tylko wysoce sprawnym dziennikarzem, którego reportaże i eseje, pisane na kanwie historii i dzisiejszych zdarzeń są od wielu lat publikowane w „Pomeranii” i stanowią w niej jedne z ciekawszych publikacji. Jest także poetą, autorem publikacji dla dzieci, a także jednym z aktywniejszych i cenionych w środowisku - regionalistów - działających w Zrzeszeniu Pomorsko – Kaszubskim.

Słowem – Stanisław Janke to jednoosobowa - humanistyczna Firma – która niczym markowy znak towarowy - przysparza prestiżu KASZUBOM!

Wydawca...

Książka „Derdowski” jest kolejną udaną edytorsko - pozycją Oficyny Czec: Renaty i Wojciecha Kiedrowskich z Gdańska. Wydawcy swą pracę wykonują z dużym profesjonalizmem, a przy tym traktują ją przede wszystkim jako posłannictwo....a także wielokrotnie inicjują autorów do podjęcia określonego tematu związanego z Kaszubami i Pomorzem. Sami od lat są uznanymi twórcami (dziennikarstwo, literatura) oraz regionalistami i działaczami Kaszubskimi. I co cenne wielokrotnie otaczają mecenatemwiele lokalnych inicjatyw...

Konsultacja naukowa - prof. Dr hab. Jerzy Treder
Akwarela na okładce - Brunon Zwara
Skład komputerowy - ART-TOM T. Koziarski
Druk – Drukarnia Misiuro