Miesąc marc
4 marca – Swiętégo Kadz.mierza

Na sjęti Kadzimiérz
Ju nie zmarznierz.

Na sjętégo Kadz.mierza
Dzéń sę z nocą prz.miérzô.

Na sjęti Kadzmiérz
Mrówka na wiéchrz,
A r.ba na brzég.

Jak w Kadz.mierza pogoda,
To na bulw. uroda.

Na sjetégo Kadzemiérza
Skowrónk w.léze spod piérza;
Ale czasem dzóbk mu zamarznie.
4 marca – Swiętégo Lucjusza

Sjęti Lucjusz –
Chleba i mączi szukôsz (Przednówk)
5 marca – Swiętégo Hadriana

Od Adrijana jaż do Jana /28.III /
Jak pogoda zasranô,
Tej od Jana do Jerzégo / 24.IV /
Wcąg nick nowégo;
Atak Jerzi sę rozesmieje,
Za pôrę dni znowu leje.
10 marca – Szt.rdzesc. Swiętich Męczelników

Szt.rdzesc. Męczelników jaczich
Szt.rdzesc. dni potim taczich,

Męczelnic. jak psocą,
Bądze deszcz Wiôlgą Nocą;
A jak kropla deszczu nie spadnie,
Bez szesc niedzél ładnie.
12 marca – Swiętégo Grzegorza

Gregori !
Dzec. do szkołi !
/Dawniej dzień św. Grzegorza był
początkiem szkolnej nauki dla najmłodszych/

Sjęty Grzegosz z.mę tracy
Abo je bogacy

Na Grzegosza
Z.ma spłiwô do morza.

Co wié Grzes, to i całô wies.

Obuł sę jak na jaczié gregorianczi
/Gregorianczi – uroczystości św. Grzegirza obchodzone przez szkolnych żaków /

Po sjętim Grzegorzu
Z.ma ni mô ju tego gorzu.
17 marca – Swięti Gertrud

Ogrodnik –sjetô Truda
Jak słuńcem blôsnie

Zrobi cuda.
Mówi.ła Truda:
Jak sę uda
19 marca – Swiętégo Józefa

Przińdze sjęti Józef z pomocą,
Porówniô dzéń z nocą

Sjeti Józef cziwnie brodą,
Z.mno jidze na dół z wodą.

Sjięti Józef pogódny,
Bądze rok urodny /dorodny, niegłodny/

Sjęti Józef – patrón cesli
Grzészny nôw.zi go w.m.sli.

Na sjęt.go Józefa
Bocónów pełnô strzecha
/Wiele dzece sę urodzy/

Józwowô cnota
Jasniészô od złota.

Na sjętégo Jopa
Gdow. i dzéwczęta modlą sę
o dobrégo chłopa
21 marca – Swiętégo Benedikta

Benek w pole z grochem
Wojk z ówsem jedze / 23. IV./
Mark, Stach ze lnem / 25 IV; 8 V /
A Fil.p bukwitę w.wieze / 1 V /

Jak po Benku cepło
W lece będze piekło.
23 marca – Swieti Katarz.n

Wej, od sjeti Katarz.n.
Nie r.chôj ju zwierz.n.,
Ch.ba wilka slôd., w lese,
Bo taczi zwiérz nick dobrégo nie niese,
24 marca – wigilija Zwiastowaniô N.M.P. /Strumianny; Roztworny/

Wiele dni cepłich przed Zwiastowanim,
T.li po – sniegem i deszczem
przeplôtanich.
Wiele dni żab. w.lôżają przed
Zwiastowanim,
Na t.li dżiną po nim.
Jak pszczoł., abo żab. r.chają sę przed
Zwiastowanim
Zymk bądze mokri.
25 marca – Zwiastowanié Nôswiętszi Marij. Pann. /Strumianno; Roztworno/

Roztwornô – to je taczié sjęto,
Że i ptôch nie robi gniôzda.

Jaczié Zwiastowanié –
Taczié zmartwichstanié.

Jak na Str.mianną pszczoła z koszczi
w.latuje,
Wiele dni potém pokutuje.
Na Roztworną żabóm i żmijóm p.szczi
sę otworzą.

 

Miesąc łż.kwiat / kwiecień/

Palmowô Niedzela
/zwónô też: Wierzbnô;Kwietnô; Kwietnica,Kwietniowô Niedzela/

Jak w Palmową Niedzelę sjécy słuńce,
Pełné bądą stodoł. beczczi i séc..

Wiôlgô Strzoda

We Strzodę po kołôczach
Jak żaba zakukô,
Ju nas z.ma mrozama nie oszukô.
Wiôldżi Piątk
/zwony też: Płaczebóg /

Jak we Wiôldżi Piątk padô –
S.chi rok to dô;
Jak je s.cho –
Bądze mokro;
Jak pięknie –
Wiele deszczów spadnie.

We Wiôldżi Piątk
Robi. porządk;
A w Sobotę –
Kuńcz. robotę !

Przed wschodę słuńca, we W. Piątk w.miôtô
Sę smiec. ze wsz.tczi.ch jizbów w w.rzucô
Jak nôdali, żeb. sę ob. lato nie l.gł.
Pchł.. jinszi owôd.
Wiôlgô Sobota

Zw.czôj: W nen dzeń je swięcony drżón i woda
Po wsach, tam dze l.dze zajimają sę r.baczenim,
Pod wieczór knôpi obchodzą z klekotkama
Całą wies a wołają:
W.góniôjta post !-
Gap. jidą do grôp.
/Jidze o to, że na swieta przenolego sę prz.sz.kowac mięso /
Wiôlgô Noc
/Zwónô też: Wielganoc,
Wiôlganoc, Jastr./

Jak we Wielganoc padô –
Co trzecy kłos przepôdô;
A jak w Zelone Sjatczi padô –
To l.che naprôwiô

Na bok sledze –
Na stół worzta jedze.
/Kuńc postu, terô bądze jadłô worzta/

Cziej są wczas Jastr. –
To wczasny i dłudżi zymk;
Cziej Jastr. są pozdne –
Badze pozdny i krótczi zymk.
Dr.dżie Swięto
Wielganocn

/Zw.czaje:
1/ D.gus: W dr.dżie swięto d.gują knôpi, w trzece – dzewczęta.
2/ Malowóne na rozmajite farw. jaja, starszi chowią w ogrodze, dze dzec. je nalôżają, w udbie, że one są zniosłe przez zajca. Ne jaja dzec. potemu mają do bawieniô.

D.gus, d.gus !
Po d.gusu
Leżi kuch na obrusu.
Matka kraje,
Ojc daje:
Bierz. malowóne jaje!

D.gus, d.gus !
Po dwa jaja!
Nie chce chleba,
Leno jaja.

Chto w jastr. nie dô sę jałówcem bic –
Ze zdrowigo nie badze nic.
2 IV – Swięti Francyszk

Na swietego Franuszka
Nierôz grzmi i sę łiskô

Na sjętego Fran.szka
Prz.lôtewô pl.szka.

Na sjętego Fręca zelenieją sę gon.
I ze z.mowiska prz.lecywają bocón..

Po sjętim Franuszku
Ju rzną na ż.tnisku.
/Nac dlô b.dła zerzinają/
5.IV – Swięti Wincenti

/ Na św. Wincentego je swięconô woda dlô chor.ch /

Na sjęti Wincenti –
Nierôz mróz szczipie w pieti

Jesz bądze z.mno:
Na żab.,
Na bab.
Na las
Nôwięcy na nas.
8. IV – Swieti Dionizy

Dzys sjetego Dijoniza
N.kôjta z obor. m.sz., szczur..
14.IV. – Swieti Tiburcjusz

Na T.berca
Pola mają zeleńca
/ Pola robią sę zelone /
14. IV. – Swieti Justin

Na sjętego Justina
Sew sę zacinô
19.IV. – Swieti Timón

Nie zabôczm. na T.móna
Uprawic pole pod jęczmióna.

Na sjetego T.móna –
Sej jęczmióna,
Bo T.món sę znaje z Kubą /26.VII./
Znô sę też z rechubą.
23.IV. – Swięti Wojcech

Na sjetego Wojcecha
Na polu redosc i pocecha
/Ju móże w.prowadz.c b.dło na wedę/

Cziej żab. jesz przed Wojkem rzechocą –
To jim nazod p.sczi zaroscą.

Jak na Wojka gap. w ż.ce nima widzec –
Możesz resztę pastw. b.dłu w.dac.
24.IV. Swięti Jerzi

Do sjetego Jerzego –
Słunko sewu twego.
Spiesz sę i sej,
A starę miej,
B.s obrobi.ł dobrze role
I porządno obsôł pole.

Na sjęti Jerzi
Chłop sę jeźi.
/Bo ni mô ju strochu, ze b.dło nie mdze miało go żgrzLc /

Sjęti Jerzowie: jeden chłodny /19.iv./
A dr.dzi /24.IV./ głodny.
/Zaczinô sę przednówk /

Nôbożny
Jak sjetego Jerzego kóń.
25.IV. – Swieti Mark

/Odbiwô sę proces.jô na pola, abo na smętôrz, żeb. w.pros.c u Boga uchronienie przed zarazl.wima choroscama i przed niespodzajną smiercą.Nę proces.ją nakôzôł odprawiac papież Grzegórz Wiôldżi w 590 r./

Od sjetego Marka
Przebądze mleka miarka.

Na sjetego Marka
Sewô sę ostatną jarkę.

Sjetego Marka –
Ni ma co włoż.c do garnka.

Kucharka od sjetego Marka
/O b.l. jaczi, l.chi kuchôrce/

Wskôż. na dzeń sw. Marka: W nen dzeń ne nasôdzas kluczi na jaja. Nie je dobrze cziej w nen dzeń sę l.gną kurczęta, abo gąsęta, bo tej chodzą jak „Mark po piekle” tzn. nie trzimią sę gr.pie.
Pisownię kaszubską
zweryfikował
Eugeniusz Gołąbk