Jerzy Szpakowski wójt gm. Studzienice z planem
skansenu.
Kościół zbudowany został w latach 1755-1757 przez cieślę Westphala z
Bytowa. Jest on drewniany o konstrukcji zrębowej, salowy.
Dwukondycyjna wieża posiada konstrukcję słupową. Dach kościoła
dwuspadowy pokryty jest gontem. Zakrystia dobudowana została na
początku XX wieku. Kościół w przeszłości był kościołem ewangelickim,
obecnie pw. Królowej Polski jest kościołem katolickim, filialnym parafii
w Ugoszczy.
KONCEPCJA PROGRAMOWO-PRZESTRZENNA ZESPOŁU MUZEALNO - REKREACYJNEGO
Przedmiotem opracowania jest koncepcja Zespołu Muzealno- Rekreacyjnego w formie zagrody prezentującej cenne przykłady dawnej zabudowy wsi kaszubskiej z lokalizacją określoną do fragmentu wschodniej części wsi Sominy. Dopuszczenie możliwości budowy zagrody stanowiącej przykład tradycyjnego budownictwa i kultury dla tego zakątka Kaszub.
Koncepcja zawiera wytyczne programowo – przestrzenne dla potencjalnych użytkowników przedmiotowego terenu, które zobowiązani będą uwzględniać szereg elementów
charakteryzujących tradycyjną zabudowę regionu a mianowicie usytuowanie budynków , ich wysokość gabaryty oraz kształty dachów a także zasady stosowania w budynkach lokalnie pozyskiwanych materiałów budowlanych.
Osadnictwo na Kaszubach cechuje duża różnorodność form układów osadniczych wywodzących się zarówno z uwarunkowań naturalnych, jak i historii. Tradycja regionalna to także szereg elementów jej układu funkcjonalno-przestrzennego, kształtowanie otoczenia i formowanie zespołów zabudowy.
W efekcie prac stworzone zostanie małe muzeum na wolnym powietrzu, złożone z budynków o tradycyjnej drewniane konstrukcji z możliwością wykorzystania zespołu do organizacji i dla potrzeb indywidualnego wypoczynku.
Krajobrazowe ukształtowanie zagrody obejmuje analizę lokalizacji oraz ekspozycje zespołu z zewnątrz. Miejsce wyznaczone na teren zagrody znajduje się na obszarze o wyjątkowym zgrupowaniu tradycyjnej zabudowy oraz posiada drzewostan wymagający planowego dostosowania na potrzeby przeszłej inwestycji. Wskazane będzie wykonanie inwentaryzacji drzewostanu i selektywne wykorzystanie tylko tych form zieleni, które są gatunkowo cenne lub powinny mieć wpływ na podkreślenie układu przestrzennego zagrody. Względy krajobrazowe ekspozycji zagrody wymagają zastosowania od strony ulicy wiejskiej prześwitującej bariery widok, której dopełnieniem będzie rozmieszczenie nowych drzewek owocowych w układzie niewielkiego sadu. Na podstawie wizji lokalnej i prac kameralnych ukierunkowanych na próbę określenia ukształtowania przestrzennego projektowanego zespołu zagrody ustalono główną zasadę kompozycji z wykorzystaniem umownego zasięgu widokowego z wybranych punktów obserwacji i przy założeniu dwóch ciągów widokowych. Układ przestrzenny zabudowy otwiera się na kierunku północno-wschodnim tworząc wnętrze architektoniczno-krajobrazowe i jednocześnie eksponuje się ścianę elewacji południowo-zachodniej. Pozostałe elewacje ograniczają się do ekspozycji skróconej ze względy na bliskie sąsiedztwo rzeczki i zabudowy istniejącej, Uzupełnienie projektowanego terenu i jego otoczenia zielenią wysoką, szlachetną oraz tamami upraw przydomowych związane jest z potrzebą podkreślenia tradycyjnej zasady sąsiedztwa zagrody z zielenią towarzyszącą, warunkującej kształtowanie tradycji krajobrazu osadniczo-rolnego.
Założenia programowo-przestrzenne zagrody nawiązują do formy zagrały wielobudynkowej o ukształtowanym podwórzem gospodarczym i usytuowaniem poszczególnych budynków wynikającym z tradycyjnego ich przeznaczenia. Dotyczy to funkcjonalnego układu zagrody i lokalizacji takich obiektów, jak domu rolnika, budynku inwentarskiego, stodoły i budynku gospodarczego. Projektowana w proponowanej lokalizacji zagroda pełnić będzie oprócz walorów kulturowo-krajobrazowych, także rolę komercyjną w zakresie kultury i sztuki ludowej regionu, co w koncepcji programowo przestrzennej sprawia, że skład zespołu wchodzi szereg budynków o zróżnicowanym przeznaczeniu: budynek schroniska, budynek mieszkalny, budynek inwentarski, budynek stodoły, chałupa pasterza oraz budynek gospodarczy, który będzie zaprojektowany i wybudowany od podstaw z wykorzystaniem tradycji miejsca. Dopełnieniem układu przestrzennego są takie obiekty jak piwnica ziemianka, studnia-żuraw i piec chlebowy. W bezpośrednim otoczeniu zagrody planuje się organizację tradycyjnych upraw przyzagrodowych w postaci ogrodu kwiatowego, warzywnika i niewielkiego sadu stanowiących obowiązujące fragmenty kompozycji ruralistycznej. Teren zagrody wydzielony będzie żywopłotami i ogrodzony drewnianymi plotami ażurowymi wyposażonymi w furty i bramy. Nawierzchnie podwórza i bezpośredniego otoczenia budynków wyłożone zostaną brukiem i kamieniem łamanym. Wejścia na teren zagrody pokrywają się z ciągami pieszymi. Wjazd proponuje się od strony ulicy wiejskiej poprzez projektowany parking. Przystosowanie zespołu dla potrzeb rekreacji zakłada potrzebę zagospodarowania brzegu jeziora, urządzenie miejsc wypoczynkowych, placu zabaw dla dzieci, zaplecza sanitarnego. Ważnym elementem, bo wymagającym podjęcia decyzji formalno-organizacyjnej będzie funkcjonalne określenie zakresu i okresu świadczeń usług gastronomicznych.
Niniejszy Program stanowi propozycję nowoczesnej ochrony lokalnych wartości kulturowych w połączeniu z udostępnieniem zespołu dla różnorodnych form edukacji regionalnej, takich jak wystawy sztuki ludowej, warsztaty kulinarne i rękodzieła, imprezy kulturalne i rekreacyjne. Miejsce to może stać się mecenatem kultury kaszubskiej i niewątpliwą atrakcją turystyczną.
Kształtowanie tradycji architektonicznej w niniejszym opracowaniu obejmuje szereg istotą cech charakterystycznych zabudowy wiejskiej, między innymi typową dla wsi a pomorskich, konstrukcję słupowo-ryglową oraz tradycyjną konstrukcję zrębową o wyraźnym podkreśleniu kolorystyki naturalnego drewna w układzie poziomych belek ścian i pionowego deskowania szczytów dachów. Na etapie projektowania konstrukcji bardzo istotne będzie przejęcie tradycyjnej proporcji przy wymiarowaniu przekrojów elementów konstrukcyjnych i osłonowych.
Ustalenie proporcji wysokości ściany do wysokości dachu powinno uwzględniać obowiązujące normatywy użytkowe, Przyjęto, że budynki nawiązujące do tradycji budownictwa wiejskiego regionu powinny być bryłowo zwarte a ich wysokość od poziomu gruntu nie przekroczy 9,0 m. Dachy strome o nachyleniu min. 30% do max. 45% z tolerancją +/- 2% pokryte będą dachówką ceramiczną np. holenderką, a dla budynków stodoły, inwentarskiego i chałupy owczarza przekrycie stanowić będzie strzecha.
Zastosowane materiały budowane, a przede wszystkim drewno i kamień kontynuują wyraźne lokalną tradycję i wzbogacają estetykę budynków. Zakłada się, że przy budowie zagrody użyte zostaną tradycyjne technologie i narzędzia, a inwestycja ta będzie stanowiła przykład możliwości ochrony i wykorzystania wartości tradycyjnej kultury materialnej Kaszub. Jednocześnie przy realizacji inwestycji powinny mieć zastosowanie rozwiązania techniczno-materiałowe podnoszące walory użytkowe pomieszczeń w budynkach oraz w zakresie ich wyposażenia w infrastrukturę techniczną, Być może należy także rozważyć wykorzystanie niekonwencjonalnych systemów źródeł zasilania, a także utylizacji zanieczyszczeń.
Program użytkowy
Budynek schroniska.
Powierzchnia użytkowa 261 m2 parter z zagospodarowaniem poddasza i podpiwniczenia. Powierzchnia zabudowy: 160 m2; kubatura 1650m3
Wykorzystanie: stała ekspozycja, szkolenia regionalne, konferencje, zaplecze gastronomiczne, ew. mieszkanie lub pokoje gościnne.
Budynek mieszkalny.
Powierzchnia użytkowa 123 m2 parter z zagospodarowaniem poddasza. Powierzchnia zabudowy 105m2; kubatura 525 m3
Budynek stodoły.
Powierzchnia użytkowa 101m2, powierzchnia zabudowy 135 m2, kubatura 607m3
Wykorzystanie: galeria sztuki, pracownie i ekspozycja sztuki ludowej.
Budynek inwentarski.
Powierzchnia użytkowa 95 m2, powierzchnia zabudowy 149 m2, kubatura 571 m3
Wykorzystanie – ekspozycja wyposażenia owczarni, bufet letni, noclegi na sianie
Chałupa pasterza.
Powierzchnia użytkowa 26 m2, powierzchnia zabudowy 36 m2, kubatura 144 m3.Wykorzystanie – biuro, ekspozycja sprzętu owczarza.
Budynek gospodarczy.
Powierzchnia użytkowa 30m2,powierzchnia zabudowy 40m2, kubatura 12m3.
Wykorzystanie – zaplecze socjalno-sanitarne.
Całkowita powierzchnia zabudowy terenu zagrody wynosić będzie w granicach działki o obszarze 3500 m2. Całkowita powierzchnia zabudowy wynosić będzie 650 m2.
Projektowany wskaźnik powierzchni zabudowy na projektowanym obszarze wyznaczonym liniami zabudowy wyniesie około 0,20 powierzchni obszaru zespołu muzealno-rekreacyjnego.
