Uczestnicy I Powiatowych Spotkań z Poezją
(Nie)Profesjonalną w Damnicy: Irena Peszkin, Jan
Warago, Jan Jagielski i Henryk Jurałowicz.
Ziemia – nasza matka rodzicielka
Ziemia planeta ludzi i innych stworzeń, jest naszą Matką dawczynią życia. Życie jest wokół nas. Śpiew ptaków, brzęczenie owadów, szelest mrówek w leśnym runie, świadczy o jego istnieniu. Miliardy mikroorganizmów w powietrzu, wodzie i ziemi, to cud , który nas otacza. Tajemnicą do dziś, nie rozszyfrowaną przez najwybitniejsze pomysły naukowców jest historia powstania naszej ziemi – Matki Rodzicielki. Księga Genezis (1,1-2,4) z Biblii, mówi o początku powstania świata. „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemie. Ziemia zaś była bezwładem i pustkowiem ... Wtedy to rzekł Bóg : „Niechaj się stanie światłość”.
Każda mitologia: egipska, grecka, hinduska czy rzymska ma swoją teorię na temat naszej ziemi. W każdym razie nasza ziemia jest pełna wspaniałości. Zachód czy wschód słońca zmieniają niebo w ferie świateł, barw tak przecudnych, że zapierają dech w piersiach. Drzewa w lesie, sosny, dęby, świerki przesączają to światło tworząc najcudowniejsze widowisko.
Formy życia na nasze planecie to genialna twórczość Pana Stworzenia. Na przykład nietoperze posługują się sonarem, węgorze i ryby głębinowe wytwarzają elektryczność, mewy odsalają wodę morską, osy potrafią produkować papier, ośmiornicę poruszają się dzięki napędowi odrzutowemu, mrówki zajmują się ogrodnictwem oraz hodują mszyce, zaś świetliki maja wbudowane latarki.
Ziemia jest naszym domem, żywi nas i ubiera. Tu człowiek ma optymalne warunki do rozwoju fizycznego i psychicznego. Dla nas, Polaków Matką Rodzicielką jest ziemia polska. Ograniczona od południa górami – Karpatami, od północy Morzem Bałtyckim. Polska jest naszą ojczyzną. Poprzez wieki różne były losy Polaków. Mimo, że samowystarczalna, często jej synowie w wyniku wojen i złych rządów, przymierali głodem. Szczególną biedę cierpieli chłopi zdominowani przez szlachtę. Maria Konopnicka w swym wierszu pisze z ogromna dozą uczucia .... „a czemuż wy chłodne rosy padacie.../gdym ja, nagi, gdym ja bosy, głód w chacie.../czy nie dosyć, że człek płacze na ziemi.../to ta nocka sypie łzami srebrnymi..”.
Ziemię, Matkę rodzącą chleb, ludzie niszczą, zatruwając wodę, glebę i powietrze. Dzieje się tak nie tylko w Polsce, lecz na całym świecie. Cywilizacja i nowoczesność, dla wygody człowieka, niszczą naturalne środowisko. Scenariusz obecnej sytuacji na ziemi przypomina obrazy z dramatu „Stara kobieta wysiaduje”.
Naszą Matką i Rodzicielką jest ziemia pomorska, bogata w lasy rybne jeziora, morze i urokliwe krajobrazy. Od wieków żyli i pracowali na tej ziemi Kaszubi. Po II wojnie światowej ziemia ta jest też ojczyzną ludności napływowej. Ogromny obszar od brzegów Wisły, od wschodu, po Zalew Szczeciński od zachodu, od południa graniczący z Wielkopolską i Ziemią Lubuską, od północy wsparty o Bałtyk, to nasze Pomorze. Piękna to ziemia: Kluki, Swołowo, Smołdzino i inne ośrodki świadczące o wysokie kulturze materialnej naszego pomorskiego regionu. Ludność trudniąca się rybołówstwem, rolnictwem, pracą w lesie, wytworzyła swoistą kulturę. Piękne urokliwe okolice Lęborka, Słupska, Slawna przedstawiane są w bajkach i podaniach zebranych przez Gracjana Fijałkowskiego, Czesława Piskorskiego i innych nam współczesnych mówią o pracy ludzi tutaj mieszkających.
Na przykład baśń „Jesiotry braciszka Urbana” mówi o rybakach. Historia tej ziemi to również legendy odzwierciedlające upór, hart kaszubskiego ludu. Świadczy o tym baśń „Pieśń Świętbora”.
Ziemia pomorska i ej współczesność, to obszar popegerowskiej nędzy, ale również agroturystyka, oraz rozwój miast po wejściu do Unii Europejskiej.
Najważniejszym elementem ziemi – Matki Rodzicielki jest człowiek. Według słów wybitnego Polaka, papieża Jana Pawła II: „Człowiek jest wielki, nie przez to co ma, lecz przez to kim jest....Nie przez to co ma, lecz tym czym się z innymi dzieli”.
Podobnie jest z naszą ziemią, która dla wszystkich ludzi jest Matką. Współzawodnictwo, konflikty, nienawiść, wojny, śmierć nie wygrają z dobrem i pięknem. Dlatego każdy człowiek winien kochać z całego serca Matkę Ziemię, kochać rozumnie, by przyszłe pokolenia mówiły o swych przodkach z szacunkiem.
W i e r s z e
Uwielbiam ziemię...
Ziemia nocą...
z lotu ptaka...
jest złocisto – czarna....
czarny brylant
oprawny w złotą poświatę....
Plamki miast, osiedli
cudowne ziarna.....
rozsiane ręką człowieka....
błogosławione potężną mocą Stwórcy
Rzeka Łupawa
Wśród pól i lasów zieleni,
Rzeka Łupawa płynie.
Niesie swe wody w ryby bogate,
Od wieków w pomorskiej ziemi.
Dawno, pradawno temu,
W czasach ginących w pomroce dziejów.
Słowiańskie dziewczęta,
Nad rzeką kwiaty zrywały,
I wianki z nich latem uplecione,
Na fale Łupawy rzucały.
Kolo Damnicy w gaju dębowym,
Stal posąg Światowida stary.
Tam nieśli dary, starcy Słowianie,
Z ognia wróżyli oparów.
Dziś jeszcze kiedy w noc Kupały,
Otuli rzekę mgła srebno-szara.
Powstaje obraz ognisk płonących,
Pieśni i tańców prastarych.
Ten, ten tylko może widzieć te dziwy,
Kto zjawi się tam o północy,
Serce ma czyste...myśli uczciwe,
I innym służy pomocą.
Rzeka jak dawniej...przez łąki płynie,
Damnicę...strojną wiosenne sady.
Może by tylko wsłuchać się w szum rzeki,
By starą usłyszeć balladę.
Droga do jeziora Łebsko w Izbicy
Drogo złocista miedzy łąkami,
Dokąd kierujesz me kroki,
W letnią, pogodna niedzielę?
Kiedy nad głową wiatr rwie obłoki
W dole z traw dywan się ściele.
Idę wśród woni bzów i róż polnych,
Do szczęścia tak mało mi trzeba.
Drogo pachnąca latem pogodą,
Ty wiedziesz ma dusze do nieba.
Moja ziemia pomorska
Moja ziemia pomorska
W zimę bielą okryta...
Wiosną ma sukienkę w kwiatki...
Zielenią lasów ubrana...
Kłosami zbóż się kłania...
latem..
Przetkanymi makiem i bławatem
Moja ziemia jest piękna..
i świeża, owiana oddechem morza.
Mewy srebrne...niosą na skrzydłach
Listy białe...
Do Pana Przestworzy....
Moja ziemia...choć piękna...
jest biedna.
Tylko ci co ją znają i kochają
Wiedzą co jej trzeba.
Pracy dla jej mieszkańców
...i na stole chleba
tylko ci co ja kochają
wiedza ile nędzy
kryją odrapane domy.
Gdzie nie ma pieniędzy..
Na ubrania, lekarstwa
i mleko dla dzieci.
Kto tym ludziom da nadzieję
...że słońce zaświeci
Na los czarny, na niedolę
Która wichrem płacze w polu.
Burym wilkiem.. w lesie wyje.
Kto tym ludziom...
da nadzieje?
Zaś na progu XXI wieku.
Staje pytanie Ovo vadis ? czlowieku.
Anioł Stróż
Kiedy nad światem noc...
Swój czarny płaszcz rozpina..
Nad moim snem...
Anioł Stróż
Swój dyżur rozpoczyna
Na czole i powiekach
Swą chłodną rękę kładzie
Daje początek snom..
Po dziennej galopadzie.
Przez cale życie Anioł Stróż
Wskazuje kierunek dróg
By godnie na tej ziemi żyć
Kochać piękno
I nie krzywdzić nikogo.
Może
Może gdy po śmierci, Na Małym Wozie,
Wzniosę się hen wysoko w górę
I przed obliczem Świętego Piotra stanę.
Najwyższy daruje mi winy,
Za to, że piękną pomorską ziemie sławie.
Izbice, Klecino, Pobłocie, Główczyce,
Umajona w kwiaty okolice.
Ziemie, której modre oczy jezior,
Patrzą w otchłań niebieska.
Jej piękno i Słońce,
Kocham i ludzi na niej żyjących.
*
Utwory te pochodzącą z niedawno ( 2002 r. )wydanej przez Starostwo Słupskie książki pt. „Wiejscy poeci”. Wyboru tekstów i jej układu dokonał Zbigniew Babiarz – Zych. Książka ta jest „przepięknym dokumentem I Powiatowych Spotkań z Poezją (Nie) profesjonalna”. Spotkań, które odbywały się w Damnicy w listopadzie 2001 roku oraz z Wtorkowych Spotkań Literackich jakie są organizowane od 2002 roku organizowane w Starostwie powiatowym w Słupsku.Jest ona – jak podkreślają w jej wstępie je wydawca i redaktor – „Poświęcamy ja ludziom, którzy oprócz pracy na roli i ciężkiego życia na wsi ukochali jeszcze słowem najprostszym miłować swoją ojczyznę. Nisko chylimy czoło im za to. /tz/
