Zbigniew Talewski - Prezes Fundacji Naji Gochë

OKOLICZNOŚCIOWE WYSTĄPIENIE

 

Szanowni Zebrani!

Borowianie Gochowie Dostojni i Mili Goście

Padły już z ust prowadzącego uroczystość Romana Reszki słowa powitań i podziękowań za przybycie na ten patriotyczny zew.

Przyłączam się jeszcze raz do nich wraz z obecnymi tu członkami Kapituły naszej Fundacji Naji Goche - z jej Mistrzem Kapituły Bolesławem Prondzińskim, panią Danutą Pych Lipińską, ks. Jackiem Halmanem, Janem Maziejukiem i stojącym obok mnie Czesławem Klajstem.

Pragnę przy tym jednocześnie wyrazić słowa serdecznych podziękowań wszystkim tym, co przyczynili się do zorganizowania i upiększenia materialnego, ideowego oraz duchowego tej patriotycznej uroczystości.

Pragnę podziękować za przybycie delegacjom oraz pocztom sztandarowym naszych Stanic.

Jest to szczególna dla nas chwila. Wielce wymowne i symboliczne jest miejsce, w którym się zebraliśmy - miejsce, kiedy to na początku odrodzenia w 1920 roku II RP stanęli tu nasi przodkowie by czynem zamanifestować swoją miłość do Ojczyzny, by pokazać, że są z nią na dobre i złe. By zamanifestować, że tu zawsze była jest i będzie Polska.

A udowadniali to już wiele wieków wcześniej chociażby pod Chocinem, Wiedniem czy podczas potopu szwedzkiego oraz zaborów, kiedy to pielęgnowali w swych domach w swych sercach Kaszebizne – która tutaj miała wymiar narodowy - Polski i katolickiej wiary.

Dzisiaj stajemy tu z okazji 70 rocznicy tragicznych dni wybuchu II wojny światowej by ożywić pamięć i wyrazić wdzięczność tym, co we wrześniu 1939 roku stanęli w szeregach Wojska Polskiego by bronić przed hitlerowskim napastnikiem Ojczyzny. A Byli wśród nich także Ci, co w 1920 roku na zawołanie marszałka Piłsudzkiego ochotniczo i zwycięsko walczyli w wojnie polsko-bolszewickiej.

To oni tutejsi Żołnierze Września w oddziałach Zgrupowania Chojnice, Batalionu Obrony Narodowej Czersk w szeregach Grupy Operacyjnej Czersk gen. Grzmot Skotnickiego, na tych zachodnich rubieżach ówczesnej Polski, jako pierwsi przyjęli cios agresora. A potem w nierównych potyczkach, poprzez Bory Tucholskie aż po walki nad Bzurą, walczyli w jej obronie.

Byli wśród nich funkcjonariusze Straży Granicznej z Inspektoratu Chojnickiego, strażnicy z naszych tutejszych placówek rozsianych na terytorium Gochów, ziemi granicznej z agresorem. To oni jako pierwsi 1 września stanęli naprzeciwko atakującemu bez uprzedzenia niemieckiemu agresorowi.

To tu jako pierwsi zostali represjonowani nasi nie tylko przywódcy, ale wszyscy Ci, którym droga była Ojczyzna, którzy w działających tu organizacjach stali na straży polskich racji stanu. Za te podstawy zapłacili często życiem a także poniżeniem. Byli mordowani zarówno w obozach koncentracyjnych jak i na miejscu w Chojnickiej Dolinie Śmierci, pod czerskim Łukowem, czy w swego zamieszkania. Tak mordowani byli nasi kapłan, wójtowie, nauczyciele rolnicy odwieczni gospodarze tej części kaszubskiej - polskiej ziemi.

A potem w szeregach lokalnego ruch oporu, w różnych formacjach zbrojnych (nawet w tych, do których zostali wcieleni przymusowo), w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie czy w Wojsku Polskim od Lenino poprzez Tobruk, Normandie, Monte Cassino, Wał Pomorski, Berlin przyczynili się do zwycięstwa, do odzyskania wolności.

A więc My tu zebrani przywołajmy dzisiaj w tym miejscu do symbolicznego apelu wszystkich nam bliskim bohaterów tamtych tragicznych a zarazem bohaterskich dni, z których jesteśmy My współcześni mieszkańcy tych Stron. Zamanifestujmy im naszą wdzięczność, oddajmy im chwałę… zarówno my, a po nas także nasze dzieci, niech z ich podstaw po wsze czasy biorą wzór…

Przywołajmy naszą pamięcią bohaterów oddając im cześć i słowa naszego zadumania i modlitwy

Wśród wielu z Was Stańcie do symbolicznego apelu:

Wszyscy Ci, co braliście ochotniczo udział w wojnie obronnej 1920 roku a przede wszystkim Ci, co na niej polegliście: Józefie Klepin, Józefie Olik, Bernardzie Tandecki!

Stańcie do tego apelu czcigodni księża:

Bernardzie Gończ przywódco borowiackiej parafii obrońco polskiej racji stanu na progu odrodzonej po zaborach II RP, który zostałeś zamęczony w niemieckim obozie koncentracyjnych Sachsenhausen.

Alfonsie Szulc senatorze II RP, proboszczu w Konarzynach, orędowniku polskości Gochów, strażniku wytyczenia jej granic w 1920 roku, który zostałeś zamęczony w obozie koncentracyjnym w Stuthofie.

Zamordowani Wójtowie naszych gmin: Brzeźna Szlacheckiego – Augustynie Lew Kiedrowski i Lipnicy Janie Słomiński

Nauczyciele: por. Józefie Gierszewski; Franciszku Hinz ; Aleksandrze Brzeziński; Janie Kręcki; Michale Ratz

Poruczniku rezerwy Bernardzie Żóltkowski, nauczycielu z Wierzchociny, który wraz z wieloma żołnierzami z naszych okolic zginęliście podczas kampanii wrześniowej

Wszyscy Wy, których upamiętniają okolicznościowe krzyżyki w naszych parafialnych świątyniach, pamiątkowe tablice i obeliski postawione ku Waszej pamięci w Borowym Młynie, Wierzchocinie, Górze Piszczanej, Łąkim , Lesie Dywańskim , cmentarzu ofiar II wojny w Upiłce, i wy wszyscy bezimiennie, zagrzebani w naszych lasach i polach.

Pamiętamy o Was - gospodarze naszych Lasów – Leśnicy a w okresie wojny m.in. dowódcy i żołnierze TOW Gryf Pomorski Bernardzie Blanku , a także pamiętamy o Was Strażnicy Graniczni, co chroniliście naszych granic i wspólnie z nami, budowaliście zręby naszej polskiej państwowości

Wy wszyscy żołnierze września 1939 r. którzy pod dowództwem gen. Bortkowskiego d-cy armii Pomorze a zwłaszcza Ci co pod rozkazem d –cy GO Czersk gen. Stanisława Grzmot Skotnickiego oddaliście swe Zycie w obronie ojczyzny. Wasze bohaterstwo, wojenny trud i umęczenie nie poszło na marne.

Wszyscy Wy nasi Bohaterowie, Obrońcy naszych rodnych Kaszub i Polski, naszej Matki Ojczyzny oddajemy należny Wam hołd…

Część Waszej Pamięci!!!

(30 sierpnia 2009 r - Leśna Strażnica Patriotyzmu i Pamięci im. Bohaterskich Gochów pw. Chrystusa Obrońcy)