Ważniejsza działalność lat 1984-86

29 września 1984 r. w Borzyszkowach odbyła się uroczystość odsłonięcia epitafium na grobie Józefa Gierszewskiego, majora „Ryśia”, byłego Komendanta TOW „Gryf Pomorski”, rodem z Prądzony na Gochach.

Uroczystość rozpoczęła się Mszą Świętą o spokój duszy Józefa Gierszewskiego, celebrowana przez miejscowego proboszcza ks. Dziekana Kazimierza Raepke. Po mszy św. na cmentarzu przykościelnym w Borzyszkowach wstegę na grobie przeciął najstarszy syn Józefa Gierszewskiego – Jan. Na uroczystości obecni byli członkowie rodziny: żona, synowie, wnuki. Byli też obecni kombatanci ze swoim sztandarem, dzieci szkolne z Lipnicy z nauczycielami, miejscowe społeczeństwo. Poświecenia dokonał ks. Kazimierz Raepke. Następnie udano się do szkoły w Lipnicy, gdzie odbyło się sympozjum na temat działalności Józefa Gierszewskiego. Głównym prelegentem był Andrzej Gąsiorowski, pracownik naukowy Muzeum w Stutthofie. W skład prezydium tej konferencji wchodzili: Zbigniew Studziński, Jan Szalewski (d-ca oddziału partyzanckiego Szyszki, kolega J. Gierszewskiego), Kazimierz Kurowski (pracownik Kuratorium Oświaty i Wychowania w Słupsku), Stanisław Gierszewski – syn bohatera oraz Wojciech Kiedrowski – redaktor naczelny „Pomeranii”.

15 września 1985 roku odbyła się świecka uroczystość związana z odsłonięciem pamiątkowej tablicy na Szkole Podstawowej w Borowym Młynie. Tablica upamiętnia walkę miejscowej ludności w 1920 roku o sprawiedliwą granicę polsko-niemiecką na Gochach. Inicjatywę umieszczania tamże tablicy podjęły oddziały ZK-P w Lipnicy, Chojnicach i Słupsku przy współudziale Obywatelskiego Komitetu Obchodów 65 rocznicy Powrotu Goch do Macierzy, który powołano w Borowym Młynie pod przewodnictwem Władysława Pażątki-Lipińskiego. Tablica została wykonana w drewnie lipowych przez artystów z Czerska panów A i M Łangowskich.

Na tablicy pomieszczono następujący tekst:

„Stoł se cud, Kaszebsko wstała” (cytat z wiersza ks. Leona Heykego)
Na pamiątkę Patriotycznego zrywu mieszkańców Gochów,
Którzy w lutym 1920 roku sercem stanęli przy Polsce, a granicę odepchnęli na Zachód
Borowy Młyn 1985 r.”

Odsłonięcia tablicy dokonali: Helena Rogala z domu Szpiczak Brzezińska pamiętająca wydarzenia z 1920 roku, córka aktywnego działacza tamtych czasów oraz Władysław Pażątka Lipiński, żołnierz września 1939 roku, jeniec obozów w Szepietówce a potem hitlerowskich obozów jenieckich. On to ofiarował cześć swojej przydomowej działki przylegającej do głównego placu wsi, na którym wybudowano cokół pod pomnik św. Jana Nepomucena (27 lipca 2001 przypadła 14 rocznica jego śmierci -  żył on w okresie 22.02.1915 do 27.07.1987 roku).

Cześć artystyczną tej uroczystości przygotowała z uczniami miejscowej szkoły Danuta Pych Lipińska i Barbara Stormann. Występował również zespół „Kościerzyna”. Uroczystość ta miała swój oddźwięk w telewizji: 17. O9 . pokazano fragmenty w pr. II, 29.09 w pr. I w dzienniku wieczornym.

Uroczystość kościelna odbyła się tydzień później 22 września 1985 roku. Poświęcenia tablicy oraz figury św. Jana dokonał ks. biskup Ordynariusz Diecezji Chełmińskiej- Marian Przykucki, którego w imieniu mieszkańców i Zrzeszeńców zaprosili do Borowego Młyna – Władysław Pażątka Lipiński i Zbigniew Talewski., których ks. Biskup przyjął w Pelplinie na specjalnym posłuchaniu.

Poprzednia figura św. Jana została wybudowana w 1928 roku, zaś zniszczona została przez hitlerowców w 1941r. Nową figurkę do odbudowanej i poświęcanej w 1985 roku kapliczki wyrzeźbił znany artysta kaszubski Józef Chełmowski z Jagli koło Brus.

Witając pod tą kapliczką ks. Biskupa Mariana Przykuckiego i zgromadzonych Borowian i gości, Władysław Pażątka Lipiński m.in. powiedział (moment tego powitania przedstawia poniżej publikowane zdjęcie):

„Wasza Ekscelencjo! Z wielkim wzruszeniem, ja kaszubski gbur i ojciec swej rodziny i wszystkich rodzin naszej parafii witam i dziękuję za przybycie do nas, by wspólnie przeżyć tę chwilę, której wspomnienia o złożonej historii Kaszub, łączymy ze wzruszeniem z okazji odsłonięcia tego znaku, kapliczki, która ma być życiowym drogowskazem dla naszych dzieci. Bóg i Ojczyzna, wiara i praca, dom i Polska, to wartości w których obronie trwaliśmy i będziemy trwali.

Wasza Ekscelencjo. Razem ze swoja rodziną, przy pomocy sąsiadów i drechów ze Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego odbudowaliśmy ten pomnik, który w latach hitlerowskiej okupacji został zniszczony, podobnie jak nasza Ojczyzna.
Święty Jan Nepomucen był i jest dla nas Kaszubów uosobieniem zgody, tej zgody której nam dziś Polakom tak bardzo potrzeba. Chcemy żyć i pracować w zgodzie. Chcemy by nigdy nie powtórzyły się noce niedoli i upodlenia. Będziemy robić wszystko by bogacić nasze rodziny, naszą wieś a przez to naszą Ojczyznę – Polskę. Jednocześnie pamiętamy by żyć i pracować tak, by nigdy do zguby nie przyszła Nasza Mała Ojczyzna – Kaszuby.

Proszę Waszą Ekscelencję o poświęcenie tego pomnika, który przekazuje na rzecz społeczeństwa naszej parafii i Kościoła”.

17 września 1985 roku w Gdańsku – odbyło się uroczyste przekazanie sztandarów ZK-P dla Zarządu Głównego i Oddziału Gdańskiego. Prezes Oddz. Lipnickiego Władysława Spiczak Brzezińska wbiła podczas tej uroczystości symboliczny „gwóźdź” w drzewiec sztandaru ZG. 25 stycznia 1986 r. w Szkole Podstawowej w Borowym Młynie odbyło się ogólne spotkanie wszystkich członków oddziału ZK-P w Lipnicy, na którym powołano kluby wiejskie Oddziału w następującym składach ich zarządów. W Borowym Młynie: Anna Ulatowska jako prezes, Roman Reszka, Józef Rudnik, Władysław Pażątka Lipiński - członkowie, w Brzeźnie Szlacheckim: Władysława Szpiczak Brzezinska – prezes, Gertruda Ciemińska, Zdzisław Krzemiński, Jerzy Balcerzak – członkowie.

W marcu 1986 r. w Szkole Podstawowej w Brzeźnie Szlacheckim odbył się kurs gotowania zorganizowany przez ZK-P i KGW. Instruktorką kursu była Anna Balcerzak. 5 kwietnia kurs ukończyło 26 osób. Dzieci szkolne na zakończenie kursu przedstawiły część artystyczną, wykonując utwory z literatury kaszubskiej.

W marcu 1986 roku w Klubie w Zapceniu – powstał amatorski zespół teatralny o nazwie „Beleco” (nazwę zaczerpnięto z tytułu jednej ze sztuk Anny Łajming ,deklarując tym samym zamiar popularyzacji jej twórczości), który prowadzić będzie Joanna Gil-Śleboda.

W czerwcu 1986 roku nauczycielka Gertruda Ciemińska z uczniami ze Szkoły w Brzeźnie Szlacheckim odmalowała w stylu kaszubskim, miejscowy przystanek autobusowy 21 marca 1987 r. w ramach Dni Kultury Kaszubskiej, w Brzeźnie Szlacheckim i Borowym Młynie gościł amatorski zespół pieśni i tańca z Czyczków koło Brus.

27 września 1987 roku w Borzyszkowach – na Szkole Podstawowej umieszczono pamiątkowa tablicę i nadano imię tej szkole: Józefa Gierszewskiego. Na uroczystość złożyła się Msza Św. Pod przewodnictwem ks. Kazimierza Raepke, przecięcie wstęgi, okolicznościowe przemówienia i poczęstunek

Zdjęcia Jan Maziejuk